Het gebruik van codecs is in principe simpel en in wezen lijkt het een goed doordacht systeem. Het grote nadeel is echter de enorme hoeveelheid verschillende codecs die er zijn en die u voor de weergave van een bepaald bestand nodig kunt hebben. Maar welke codec(s) hebt u precies nodig? Soms hoort u wel geluid, maar ziet u geen beeld: dan is de audio codec wel in orde, terwijl de video codec ontbreekt. Dat lijkt des te vreemder, als het een MPEG-videobestand betreft, terwijl een andere film, ook een MPEG-video, wel bekeken kon worden. Voor gebruikers is dat verwarrend.

Dat is ook de reden waarom er zoveel problemen zijn met codecs. Nog een voorbeeld: Een AC3 geluidsspoor kan zes surround kanalen hebben (links voor, rechts voor, midden voor, subwoofer, links achter en rechts achter). In principe zijn dit vijf sporen, want de subwoofer kent geen apart spoor. Een probleem ontstaat wanneer een programma standaard slechts twee audiokanalen ondersteunt (bijvoorbeeld TMPGEnc). Het gevolg is dat u geen geluid hoort.

Een ander probleem is dat van de 'groene film'. Het doet zich voor bij de weergave van MPEG4 bestanden. Wanneer een film gecodeerd is met codec x (bijvoorbeeld XviD) en u probeert deze weer te geven met een codec y (bijvoorbeeld DivX), dan krijgt u een film te zien in de kleur groen. Of u ziet alleen een groen blokje op het scherm of een wegsmeltend beeld.

Soorten codecs

Bekende codecs uit het dagelijkse computergebruik zijn GSM, MPEG-1, MPEG-2 en MP3. Specifieke media codecs voor streaming videos zijn Windows Media, Windows Media, MPEG-4 (opgevolgd door H.264 voor HDVideo) en AAC. Op het internet worden door veel uitwisseldiensten de MP3 en OGG codec gebruikt voor audio en DivX voor video.

In het algemeen geldt dat streaming media 'lossy' zijn. Dat wil zeggen dat ze geluids- en beeldinformatie weggooien om op die manier de bestanden zo klein mogelijk te maken. Zo kunnen ze snel via het internet verspreid worden. De kwaliteit van een bestand dat voorzien is van een codec is sterk afhankelijk van de gebruikte hardware.

Indien de hardware voor rechtstreekse compressie snel genoeg is, zal het bestand vloeiend te bekijken of te beluisteren zijn. Is de hardware hiervoor niet geschikt dan verloopt het afspelen hortend en stotend, wat ten koste gaat van de kwaliteit van de weergave. In het algemeen is dit voor PC's geen probleem, omdat die over krachtige hardware beschikken, terwijl we in Nederland ook over voldoende bandbreedte op het internet beschikken.

Anders wordt het bij mobiele telefoons. Hierin zitten tragere processors, terwijl ook de mobiele internet-bandbreedte beperkt is. Om ook bij een kleine bandbreedte en lage rekenkracht te kunnen genieten van goed geluid en beeld gebruikt men speciale codecs. In het algemeen geldt: hoe hoger de bandbreedte, des te beter de kwaliteit. Zo zijn streaming codecs in te schalen van GSM (9,6 kbps) tot HDTV (4-10 Mbps).

Codecs versus bestandsformaten

Het is belangrijk dat u codecs niet verwart met bestandsformaten. Een codec heeft niks te maken met een bestandsformaat. Een codec behoort tot de mediaplayer: om een bestand af te kunnen spelen heeft de player de codec nodig. Wanneer de codec onderdeel zou zijn van het bestandsformaat, dan zou elke player het bestand kunnen afspelen. Kortom u dient de player te voorzien van een of meer codec plug-ins.

Welke codec(s) hebt u nodig?

Wanneer u een film wilt afspelen op de pc en het geluid en/of het beeld werkt niet, dan mist u de corresponderende codec. Hoe komt u er achter welke codec u nodig heeft? Daarvoor is een aantal tools te vinden op het internet. Programma's als Gspot, Avi-check en Movie-id onderzoeken het film- of geluidsbestand en geven informatie over welke structuur en codecs werden toegepast tijdens het encoderen. Vervolgens kunt u op het internet naar de benodigde codec gaan zoeken en deze installeren op uw systeem. Werkt het filmbestand dan nog niet naar behoren, dan kan het zijn dat codecs elkaar dwarszitten of dat er een codec defect is.

De drie genoemde tools kunnen er ook wel eens naast zitten. Wil een film bijvoorbeeld niet (foutloos) afspelen, hoewel er door de drie programma's wordt aangeven dat de juiste codec wel aanwezig is, dan kan het programma Sherlock uitkomst bieden.

Gspot is freeware (Engelstalig)

Avicheck is freeware

Movie-id is freeware (Engelstalig)
Het programma Movie-id biedt extra mogelijkheden die Gspot en Avicheck niet bieden. Het programma kan namelijk ook bijzondere formaten analyseren, zoals ASF, WMP, MOV, DAT, OGM en RM.

Sherlock is freeware (Engelstalig)
Sherlock controleert of de codecs correct zijn geïnstalleerd in Windows en meldt wanneer dit niet zo is.

Overzicht codecs

Tot besluit volgt hier een overzicht van de belangrijkste software en actuele versies met betrekking tot codecs:

Avicheck 1.83
Cd-ripper voor Windows

Avicheck 4.06.166.00
Deze tool controleert of MPEG-4 in de film werd gebruikt.

Dbpoweramo Music Convertor 11
Dit programma kan vrijwel elk formaat converteren naar een ander formaat

Divx 6
Een van de meest bekende codecs gebaseerd op MPEG4

Ffdshow 20050303se
Een Direct-show die Direct-show gebruikt en in principe alle filmformaten ondersteunt.

Tool 2.21
Analyse tool die uitzoekt welke codecs in een film worden gebruikt.

Movie-ID 1.02
Geeft voor MPEG bestanden aan welk MPEG formaat wordt gebruikt.

Lame 3.96.1
Een geschikt codec om muziek in MP3 te converteren.

Ogg Vorbis DSS 0.9.9.5
Een Audio-codec met een hoge kwaliteit.

Quicktime Alternative 1.50 Beta 1
Een codec die ervoor zorgt dat u Quicktime bestanden kunt afspelen zonder het programma Quicktime te installeren.

Real Alternative 1.4.1
Een codec die ervoor zorgt dat u Real bestanden kunt afspelen zonder het programma Real Player te installeren.

Sherlock
Een analyse tool die onderzoekt of in Windows alle codecs correct zijn geïnstalleerd.

Virtualdub Mod 1.5.10.1 Build 2366
Virtual Dub Mod is een variant op Virtual Dub, een programma voor videobewerking en video-opname.

Xvid 1.0.3
Een zeer bekende codec die ook op MPEG4 gebaseerd is.11

Werken zonder Codecs?

Met VLC media player kan je bijna elke video bestand afspelen. In de VLC media player zitten namelijk al bijna alle codecs ingebouwd en hierdoor hoeft u deze niet los te downloaden. U kunt u bestand dus gewoon afspelen met de VLC media speler.

VLC media player is een zeer goede mediaspeler die bijna alle audio- en videobestandsindelingen afspeelt (o.a. avi, mpeg, asf, wmv, mov, flash video, wma, mp3, ogg en aac). De speler is ook geschikt om streams (internet radio), audio cd's en dvd's af te spelen (zie hier een lijst met alle eigenschappen). Verder heeft VLC uitgebreide instellingen om ondertitels van dvd's te detecteren. Zo kunt u met één snelle mediaspeler, in plaats van meerdere, bijna alle audio- en videobestanden zonder problemen bekijken en beluisteren.

Ga aan de slag met VLC media player, de handleiding