# Geschiedenis van downloaden: tijdlijn van FTP en Usenet tot torrents en streaming Bron: https://www.duken.nl/geschiedenis-van-downloaden-tijdlijn Bijgewerkt: 2026-11-09 > Downloaden begon met een modem en een bulletinboard (BBS), daarna kwamen FTP en Usenet. Later volgden peer-to-peer en BitTorrent, directe downloadsites, appstores en streaming. Usenet bestaat sinds 1980 en wordt nog steeds gebruikt, BitTorrent is nog altijd een gangbare manier om grote bestanden te verspreiden. Downloaden is niet in één keer ontstaan. Elke methode loste een probleem van de vorige op: te traag, te duur of te onhandig. Hieronder loop je de methoden langs, grofweg van oud naar nieuw. Exacte jaartallen noemen we alleen waar we ze kunnen onderbouwen. ## Modem en BBS In de begintijd belde je met een modem rechtstreeks naar de computer van iemand anders. Zo'n computer heette een BBS (bulletin board system). Je kon er berichten lezen en bestanden ophalen, maar maar één persoon tegelijk. Was de lijn bezet, dan probeerde je het later nog eens. Snel was het niet. Een bestand van een paar megabyte kostte een avond, en je telefoonrekening liep mee. Het internet nam dit over, omdat je daar niet meer per bestand hoefde te bellen. ## FTP: bestanden van een server halen Met FTP (File Transfer Protocol) haal je bestanden van een server op. Je logt in, kiest een map en downloadt. Universiteiten en softwarebedrijven zetten er programma's en documenten op. FTP bestaat nog steeds. Je ziet het terug bij webhosting en bij een seedbox, waar je je bestanden via FTP of het veiligere SFTP ophaalt. Meer daarover lees je in [Wat is een seedbox?](https://www.duken.nl/wat-is-een-seedbox-uitleg). Let op: gewone FTP versleutelt niets. Gebruik op een openbaar netwerk liever SFTP. ## Usenet: discussiegroepen en bestanden Usenet begon in 1980 als netwerk van discussiegroepen tussen universiteiten. Later werden ook bestanden in die groepen geplaatst, opgeknipt in veel kleine berichten. Je downloadt van de server van je Usenet-provider, niet van andere gebruikers. Een NZB-bestand is de lijst met berichten die samen één bestand vormen. Usenet is dus ouder dan het web en bestaat nog steeds. Hoe het nu werkt staat in [Usenet uitgelegd](https://www.duken.nl/usenet-uitgelegd). De vergelijking met torrents vind je in [Usenet vs torrents](https://www.duken.nl/usenet-vs-torrents). ## Peer-to-peer en BitTorrent Bij peer-to-peer haal je bestanden direct van andere gebruikers. Het probleem van die eerste programma's was dat je afhing van één bron: ging die offline, dan stopte je download. BitTorrent loste dat op door een bestand in stukjes te verdelen. Denk aan een plein waar elke buurman een ander stukje heeft. Je haalt stukje 1 bij de één en stukje 20 bij de ander, en deelt zelf ook door. Die opzet maakt grote bestanden goedkoop te verspreiden. Daarom gebruiken ook legale partijen BitTorrent, zoals makers van Linux-distributies en open-sourceprojecten. Zie [Legaal torrenten](https://www.duken.nl/legaal-torrenten) en [Torrent-termen uitgelegd](https://www.duken.nl/torrent-termen-uitgelegd). Wil je het zelf proberen, dan helpt [qBittorrent instellen](https://www.duken.nl/qbittorrent-instellen). Een minpunt: bij BitTorrent zien anderen in de swarm je IP-adres. Daarom gebruiken veel mensen een VPN, zie [VPN en torrents](https://www.duken.nl/vpn-en-torrents). ## Torrentsites en directe downloadsites Rond de torrents ontstonden zoekmachines en indexsites. Een bekend voorbeeld is The Pirate Bay, actief sinds 2003. Veel sites verdwijnen, worden geblokkeerd of duiken op onder een ander adres. Het actuele beeld vind je op [torrentsites overzicht](https://www.duken.nl/torrentsites-overzicht). Daarnaast kwamen er directe downloadsites en bestandsdiensten, waar je een bestand met één klik van een webserver haalt. Het gemak is groot, maar de kwaliteit wisselt: nepbestanden en malware komen er vaker voor. Heb je iets verdachts geïnstalleerd, lees dan [Malware verwijderen](https://www.duken.nl/malware-verwijderen). ## Betaalde downloads en appstores Naast de grijze kant ontstond ook een legale markt. Muziek en films kocht je steeds vaker digitaal. De oude iTunes Store verkocht muziek met DRM-beveiliging, en die bestanden zijn lastig om te zetten. Tegenwoordig verkoopt de store geen beveiligde bestanden meer, zie [M4A omzetten naar MP3](https://www.duken.nl/m4a-omzetten-naar-mp3). Op telefoons nam de appstore het over: je installeert apps met een tik, zonder zelf bestanden te zoeken. Op Android kun je daarnaast een APK-bestand los installeren. Hoe dat veilig gaat staat in [APK-bestand installeren op Android](https://www.duken.nl/apk-bestand-installeren-android). E-books en andere werken zonder auteursrecht haal je legaal op, zie [Gratis e-books downloaden](https://www.duken.nl/gratis-e-books-downloaden-legaal). ## Streaming Bij streaming download je niet meer een heel bestand, maar kijk of luister je terwijl de data binnenkomt. Je bewaart niets, je hoeft niets uit te pakken en je zoekt niets op. Voor veel mensen verving dat het downloaden van films en series. Welke dienst welke titel heeft, zie je op [welke streamingdienst heeft welke film](https://www.duken.nl/welke-streamingdienst-heeft-welke-film). Het gevolg is dat aanbod versnipperd is over meerdere diensten, en dat sommige titels per land verschillen. Daar komt een VPN vaak om de hoek kijken, bijvoorbeeld om je eigen abonnement op reis te kunnen gebruiken. ## Wat is nu legaal? De techniek is niet het probleem. FTP, Usenet en BitTorrent zijn allemaal legaal te gebruiken. Het gaat om wat je downloadt en waar je het vandaan haalt. Downloaden uit een illegale bron is in Nederland verboden. Lees de details in [Is downloaden illegaal in Nederland?](https://www.duken.nl/is-downloaden-illegaal). Welke methode past bij jou? Kies voor Usenet als je snelheid en privacy ten opzichte van andere gebruikers belangrijk vindt, voor torrents als je vooral vrije software en open bestanden haalt, en voor streaming als je gewoon wilt kijken. Vergeet je VPN-verbinding niet. ## Veelgestelde vragen ### Welke downloadmethoden werden vroeger gebruikt? Eerst een modem met een BBS, daarna FTP en Usenet. Later kwamen peer-to-peer en BitTorrent, en nog later directe downloadsites, appstores en streaming. Usenet bestaat sinds 1980. ### Bestaan die oude methoden nog? Ja. FTP gebruik je nog voor webhosting en seedboxen, Usenet bestaat nog steeds en BitTorrent wordt veel gebruikt voor grote bestanden. Alleen de BBS is vrijwel verdwenen. ### Is er één methode die op alle apparaten werkt? Nee. Op Android werkt een appstore of een APK, op een pc kun je FTP, Usenet en BitTorrent gebruiken. Streaming werkt op vrijwel elk apparaat met een browser of app.