Wat is DNS en waarom een ongecensureerde DNS-server gebruiken
Kort antwoord
Een DNS-server vertaalt een website-adres zoals duken.nl naar het ip-adres waar die website daadwerkelijk staat, te vergelijken met een telefoonboek. De DNS-server die je standaard gebruikt (meestal van je provider) kan bepaalde domeinen weigeren te vertalen, waardoor je die site niet meer bereikt. Een alternatieve, ongecensureerde DNS-server omzeilt dat soort blokkades.
Wat doet een DNS-server?
Elke website op internet is uiteindelijk bereikbaar via een ip-adres, een reeks cijfers die voor mensen lastig te onthouden is. Een DNS-server (Domain Name Server) vertaalt de domeinnaam die je intypt, bijvoorbeeld duken.nl, naar het bijbehorende ip-adres, zodat je browser weet waar hij naartoe moet. Je kunt een DNS-server dus zien als het telefoonboek van internet: jij vraagt naar een naam, de DNS-server geeft het bijbehorende adres terug.
Standaard gebruikt je computer of router de DNS-server van je internetprovider. Dat werkt voor de meeste sites prima, maar de partij die de DNS-server beheert heeft daarmee ook wel wat macht: als die partij een domein uit zijn "telefoonboek" haalt, kun je die site niet meer bereiken via de normale weg, ook al is de website zelf gewoon online.
Waarom een ongecensureerde DNS-server?
Providers zijn in sommige gevallen verplicht om bepaalde domeinen te blokkeren op DNS-niveau, bijvoorbeeld na een gerechtelijk bevel. Omdat dit soort blokkades op DNS-niveau werkt en niet de website zelf offline haalt, is de blokkade eenvoudig te omzeilen door een andere, ongecensureerde DNS-server te gebruiken die het domein wel gewoon vertaalt.
Daarnaast speelt privacy een rol: de eigenaar van de DNS-server die je gebruikt kan in theorie bijhouden welke domeinen je opvraagt. Een DNS-provider die expliciet aangeeft geen logs bij te houden, biedt op dat vlak meer privacy dan de standaardserver van je provider.
Hoe wijzig je je DNS-server?
- Ga naar de netwerkinstellingen van je router (meestal via 192.168.0.1 of 192.168.1.1 in je browser) of naar de netwerkinstellingen van je Windows-pc.
- Zoek de optie voor DNS-servers, vaak te vinden bij de IPv4-instellingen.
- Vul in plaats van de automatisch toegewezen DNS-server handmatig een alternatieve DNS-server in, bijvoorbeeld die van Cloudflare (1.1.1.1) of Quad9 (9.9.9.9), beide bekend om hun privacyvriendelijke beleid.
- Sla de instellingen op en herstart je browser om te testen of het wijzigen is gelukt.
Veelgestelde vragen
Is een andere DNS-server hetzelfde als een VPN? Nee. Een DNS-server bepaalt alleen welk ip-adres bij een domeinnaam hoort; je internetverkeer zelf blijft verder onversleuteld en je eigen ip-adres blijft zichtbaar voor de website. Een VPN versleutelt al je verkeer en verbergt ook je ip-adres. Voor volledige privacy en het omzeilen van bredere blokkades is een VPN een completere oplossing dan alleen een andere DNS-server.
Wordt mijn internetverbinding trager door een andere DNS-server? Meestal niet merkbaar. Grote publieke DNS-providers zoals Cloudflare en Quad9 zijn juist geoptimaliseerd voor snelheid.
Kan ik dit op elk apparaat instellen? Ja, DNS-instellingen kun je zowel op je router (voor je hele netwerk in één keer) als los per apparaat (Windows, macOS, Android, iOS) wijzigen.