Wat is DNS, en helpt een andere DNS-server in België nog tegen blokkades?

Je hoort de term DNS vaak bij internetproblemen en privacytips. In België komt er nog iets bij: providers blokkeren sites via DNS, en sinds 2025 moeten ook grote publieke DNS-diensten meedoen. In dit artikel lees je wat DNS doet, hoe de Belgische blokkade werkt en wanneer een andere DNS-server nog zin heeft.

Wat doet een DNS-server?

Elke website is bereikbaar via een IP-adres, een reeks cijfers die je niet onthoudt. Een DNS-server (Domain Name System) vertaalt de naam die je intypt, bijvoorbeeld duken.nl, naar dat IP-adres. Je browser weet dan waar hij naartoe moet. Zie het als het telefoonboek van internet: jij vraagt een naam, de DNS-server geeft het nummer.

Standaard gebruikt je pc of modem de DNS-server van je provider, dus die van Telenet, Proximus, Orange of je mobiele provider. Dat werkt prima, maar wie het telefoonboek beheert, kan ook namen weglaten. Dan bereik je die site niet meer, ook al staat hij gewoon online.

Hoe blokkeert België sites via DNS?

Sinds 1 juni 2024 kan de ondernemingsrechtbank in Brussel snel een blokkeerbevel geven tegen piraterijsites. Een dienst van de FOD Economie voert dat uit en laat ook nieuwe kopieën en domeinen blokkeren. Proximus, Telenet, Orange Belgium, DIGI en Mobile Vikings passen dan hun DNS aan. Je krijgt een blokkeerpagina of een melding dat de site niet bestaat.

Vroeger was een andere DNS-server de bekende omweg. In België werkt dat steeds minder:

• Maart 2025: het eerste bevel onder de nieuwe wet, op vraag van DAZN, richt zich ook op de DNS-diensten van Google, Cloudflare en Cisco OpenDNS. Google en Cloudflare voeren het uit voor gebruikers in België.
• April 2025: OpenDNS stopt liever in België dan te blokkeren. Daarna was de dienst weer bereikbaar, omdat de uitvoering tijdens de procedure was geschorst.
• Augustus 2026: de rechtbank in Brussel houdt de DNS-blokkade overeind. Cisco liet weten dat OpenDNS België dan opnieuw verlaat.

Niet elk bevel geldt voor DNS-diensten. Het bevel van november 2025, met onder meer 1337x, richt zich alleen op de providers. Een andere DNS helpt dus soms wel en soms niet, en je weet vooraf niet welke site onder welk bevel valt.

Waarom dan nog een andere DNS-server?

Om andere redenen dan blokkades:

• Privacy. Wie je DNS beheert, ziet welke domeinen je opvraagt. Een dienst die geen logs bijhoudt, zoals Quad9 of Cloudflare, is op dat vlak beter dan de standaard van je provider.
• Snelheid en storingen. Ligt de DNS van je provider er even uit, dan lijkt het alsof heel internet plat ligt. Met een tweede DNS-server werkt alles gewoon door.
• Versleuteld DNS. Met DNS-over-HTTPS gaan je DNS-vragen versleuteld naar de DNS-dienst. Je provider ziet dan niet meer welke domeinen je opvraagt.

Wil je echt niet dat je provider ziet welke sites je bezoekt, dan is een VPN de completere oplossing. Die versleutelt al je verkeer, ook je DNS-verzoeken, en verbergt je IP-adres voor de sites die je bezoekt.

Hoe wijzig je je DNS-server?

Op de modem van Telenet of Proximus kun je de DNS niet altijd zelf aanpassen. Stel hem dan per toestel in.

Windows 11

1. Open Instellingen > Netwerk en internet en kies Wi-Fi of Ethernet.
2. Klik op je verbinding en daarna bij DNS-servertoewijzing op Bewerken.
3. Kies Handmatig, zet IPv4 aan en vul bijvoorbeeld 9.9.9.9 (Quad9) of 1.1.1.1 (Cloudflare) in.
4. Zet DNS via HTTPS op Aan als Windows dat aanbiedt.
5. Sla op en herstart je browser.

In je browser

In Firefox, Chrome en Edge zet je onder Privacy of Beveiliging Beveiligde DNS of DNS via HTTPS aan. Kies een dienst uit de lijst. Dat geldt dan alleen voor die browser.

Gsm en tablet

Op Android stel je een Privé-DNS in, bijvoorbeeld dns.quad9.net. Zie DNS wijzigen op Android. Voor iPhone en iPad: DNS wijzigen op iOS.

Controleer daarna met een DNS-lektest welke DNS-server je echt gebruikt.

DNS en je VPN

Met een VPN gaan je DNS-verzoeken mee door de versleutelde tunnel naar de DNS-server van de VPN-dienst. Telenet of Proximus zien dan alleen dat je met een VPN verbonden bent. Een eigen DNS-instelling heb je dan niet nodig. Zet in de VPN-app wel de bescherming tegen DNS-lekken aan.

Wij gebruiken zelf PIA, dat een eigen DNS gebruikt en dagelijks door ons getest wordt op DNS-lekken. Via Duken kost PIA €1,80 per maand.

Let op: een VPN of andere DNS maakt illegaal downloaden niet legaal. Meer daarover in Site geblokkeerd in België.

Veelgestelde vragen

Is een andere DNS-server hetzelfde als een VPN?

Nee. Een DNS-server bepaalt alleen welk IP-adres bij een naam hoort. De rest van je verkeer blijft gewoon via je provider lopen en je eigen IP-adres blijft zichtbaar voor de sites die je bezoekt. Een VPN versleutelt al je verkeer en verbergt je IP-adres.

Werkt OpenDNS nog in België?

Dat wisselt. OpenDNS stopte in april 2025 en kwam daarna terug. Nu de rechtbank de blokkade in augustus 2026 heeft bevestigd, wil Cisco opnieuw vertrekken. Kies liever een andere dienst.

Wordt mijn internet trager door een andere DNS-server?

Meestal niet merkbaar. Grote DNS-diensten zoals Cloudflare en Quad9 hebben servers dichtbij.

Kan ik dit op elk toestel instellen?

Ja, op je pc, gsm, tablet en vaak ook op je smart-tv. Op de modem gaat het in één keer voor het hele huis, maar dat staat niet elke provider toe.