Jump to content

Actie: PIA VPN voor slechts €1,99 per maand & 2 maanden gratis

  • Hoog gebruiksgemak en snelle VPN
  • Goede kwaliteit voor de scherpste prijs
  • Torrents, Usenet en Netflix mogelijk!
  • Plus 2 maanden gratis en 30 dagen niet goed geld terug

En de handleiding: Private Internet Access :goed:

  • Sign Up


Search the Community

Showing results for tags 'software'.

  • Search By Tags

    Type tags separated by commas.
  • Search By Author

Content Type


Forums

  • Algemeen
    • Algemeen
    • Nieuwe leden
    • Internet, Netwerken, VPN en Privacy
    • (Anti)Virus - Firewalls - Spyware
    • Hardware - Telefonie - Navigatie - TV
    • De huiskamer
  • Downloaden en uitpakken
    • Downloaden via Nieuwsgroepen & Spotnet
    • Downloaden via Torrents & Popcorn time
    • Downloaden via alle overige methoden
    • Repareren, uitpakken, branden en overige problemen
  • Games en Consoles
    • Alles over Games en Consoles
  • Films, series, video's, audio en e-books
    • Afspelen van Films en Series
    • Films kopiëren, Rippen en Branden
    • Alles over Films, Series, TV en E-books
    • Audio en muziek
  • Programma's & Software
    • Software algemeen
    • Besturingssystemen
    • Apple Software, Hardware en Besturingssystemen
  • Duken.nl
    • Bugreport, Feedback, Request & Mededelingen
    • F.A.Q. en Handleidingen
    • De Bazaar
  • Maak een eigen gratis forum / club's Discussies
  • The Homebrew Channel's Homebrew Forum

Categories

  • Downloaden
  • Na het downloaden
  • Handige tips

Categories

  • Software reviews
    • Welke VPN provider is het beste?
    • Reeder 5 voor macOS
    • Infuse Pro 5 Apple TV Review
    • Alfred 4 voor macOS Review
    • Bartender 3 voor macOS review
  • Hardware reviews
    • Xiaomi Redmi Note 7 Review
    • ALLDOCUBE M5X 4G Tablet Review
    • Alfawise V8S Robot Stofzuiger Review
    • NOKIA X6 (6.1) Review
    • Xiaomi Mi TV Box Review
    • Jison case en portemonnee Review
    • Alfawise JD T8610 WiFi camera Review
    • ELE MGCOOL Band 5 Review
    • Teclast tablet P80 Pro review
    • Alfawise T1 Mini PC Review
    • Lenovo Cardio Plus HX03W Review
    • 8Bitdo SF30 Pro draadloze controller review
    • Alfawise X 3200 beamer met Android Review
    • Teclast F7 Review
    • Xiaomi Mi A1 Review
    • Xiaomi Mi Robot Stofzuiger Review
    • Xiaomi Mi Band 2 Smartband
    • Lenovo Xiaoxin TB - 8804F Review
    • T95Z Plus Android tv box Review
    • RC Off-road auto WLtoys No. 12428 Review
    • Elephone S8 Review
    • OUKITEL K6000 Plus Review

Categories

  • Movie torrent, NZB and download info
  • Serie torrent NZB download and info

Find results in...

Find results that contain...


Date Created

  • Start

    End


Last Updated

  • Start

    End


Filter by number of...

Joined

  • Start

    End


Group


Facebook


Instagram


Twitter


Skype


WhatsApp


Awards


Geslacht


Extra


Download met


Browser


Provider


Locatie


Favoriete Films


Luistert graag naar


Sport


Helden


Tv programma's / Series


Overige Intresses

Found 10 results

  1. Tip 1: Nexusfile - Beter bestandsbeheer Geschikt voor: Windows 11 Al sinds het DOS-tijdperk blijkt dat ervaren pc-gebruikers het liefst hun bestanden beheren in een weergave waarin ze twee mappen kunnen vergelijken. Dat verklaart ook waarom de oorspronkelijke software waarin dit idee werd toegepast (Norton Commander) een enorm aantal varianten kreeg, waarvan vele gratis. Gek genoeg heeft Microsoft er nooit brood in gezien dit principe over te nemen, zodat we na bijna dertig jaar Windows nog altijd handmatig twee verkenner-vensters moeten openen. Onder de vele verkenner-alternatieven die wél twee vensters naast elkaar bieden, komt Nexusfile het dichtst in de buurt van het oorspronkelijke product van Norton. Dat komt deels door het gebruik van eigen sneltoetsen (die onder in het scherm worden weergegeven) maar toch vooral door het kleurenschema dat sterk herinnert aan het aloude DOS-tijdperk. Dat kleurenschema kun je overigens gemakkelijk aanpassen, dus wil je liever de witte achtergrond van Verkenner, dan is dat snel geregeld. De gebruikte kleuren dienen voor het snel herkennen van allerlei soorten bestanden en je kunt er je eigen favorieten aan toevoegen. Nexusfile biedt alle gebruikelijke beheermogelijkheden inclusief het uitpakken van bestanden. Bestandsbeheer in twee vensters tegelijk in een retro-jasje. Tip 2: Studio - Gratis 3D-programma Geschikt voor: Windows 11 De animators van Pixar zijn een voorbeeld voor iedereen die geïnteresseerd is in 3D-animatie. Of het nu gaat om stukken speelgoed of een roestig robotje, elk van hun karakters weten ze iets menselijks en levensechts te geven. Natuurlijk komt er heel wat kijken bij het maken van zo’n film en er wordt door een enorm team aan gewerkt. Toch kun je ook in je eentje thuis mooie (korte) filmpjes maken als je maar over een stevige pc en de juiste software beschikt. Er zijn meerdere goede gratis 3D-programma’s beschikbaar, maar vrijwel altijd moet je daarin zelf de modellen ontwerpen die je in je animatie wilt gebruiken. Helaas is dat ook meteen verreweg het moeilijkste en tijdrovendste aspect van het hele proces. Een aantrekkelijke manier om snel aan de slag te kunnen, biedt Daz Studio. Dit is een zeer uitgebreid en daardoor ook vrij complex programma. Maar vele ingebouwde tutorials helpen je op weg. Bovendien begin je al met een gratis bibliotheek vol objecten. Het verdienmodel voor de makers zit in de mogelijkheid om aanvullende bibliotheken te kopen. Een zeer veelzijdig programma om 3D-animaties mee te maken. Tip 3: Nightcafe - Ideeën onder woorden met AI Geschikt voor: Elk systeem Je kunt oefenen wat je wilt, maar als je het talent of de vaardigheid mist om een overtuigende tekening of schilderij te maken, dan zal dat niet snel veranderen. Dat wil niet zeggen dat je zonder deze kwaliteiten geen creatieve ideeën kunt hebben. Gelukkig biedt de wereld van kunstmatige intelligentie (AI) de laatste paar jaar uitkomst, simpelweg door je ideeën onder woorden te brengen. Dit relatief nieuwe verschijnsel staat bekend als ‘text to image’. Daarnaast biedt AI al wat langer de mogelijkheid om de visuele stijl van bijvoorbeeld een beroemd schilderij over te dragen op een zelfgemaakte foto. Dit verschijnsel heet ‘style transfer’ en kun je zien als een zeer geavanceerd soort fotofilter. Om dit soort dingen op je eigen pc te doen, is krachtige hardware vereist, maar gelukkig voor de liefhebbers komen er steeds meer online aanbieders die de benodigde rekenkracht beschikbaar stellen. Een van de betere is Nightcafe. Hier vind je beide varianten. Plaatjes maken kost credits, maar je krijgt er dagelijks een aantal gratis en je kunt er meer verzamelen als anderen je werk mooi vinden. Maak je eigen kunst met de hulp van kunstmatige intelligentie. Maak je eigen kunst met de hulp van kunstmatige intelligentie. Tip 4: Waveshop - Eenvoudig audio bewerken Geschikt voor: Windows 11 Wanneer je oude LP's digitaliseren wilt en daarbij de kwaliteit wilt verbeteren (denk aan het verwijderen van ruis en tikken), dan heb je een geavanceerde audiobewerker nodig. Dat geldt ook wanneer je op je geluidsbestand allerlei effecten wilt loslaten, zoals het toevoegen van galm of achteruit afspelen. In zulke gevallen is het onvolprezen Audacity een goede keus. Dat is echter een complex programma waarop je flink moet studeren om er alles uit te halen. Heb je alleen de behoefte aan wat eenvoudige bewerkingen, dan ben je niet gebaat bij al die functies en heb je meer aan een sober en eenvoudig product. Waveshop is zo’n programma. Met Waveshop kun je allerlei bekende en minder bekende bestandsformaten openen. Deze kun je vervolgens normaliseren, fade-out toevoegen, knippen en plakken. Dat laatste probeert het programma zoveel mogelijk te doen zonder het bestand opnieuw te coderen. In de bundel vind je ook wat plug-ins met bijvoorbeeld band-pass filters. Besluit je toch meer de diepte in te willen, dan vind je op dezelfde site een aanzienlijk grotere collectie in de vorm van de LADSPA-plugins. Een eenvoudige maar uitbreidbare audiobewerker. Tip 5: Madrigal's Simulators - Computerhistorie Geschikt voor: Windows 11 Alhoewel we op deze plek normaliter geen aandacht besteden aan games, moeten we toch een uitzondering maken voor Madrigal’s Simulators, omdat dit leuks om een heel andere reden interessant is. Het is dit jaar vijftig jaar geleden dat de wereld kennismaakte met de eerste computergame voor het grote publiek. Dat spel heette Pong en moest een abstract soort tenniswedstrijd voorstellen. Dat sobere begin ontketende echter een revolutie. Binnen enkele jaren volgde de eerste console van Atari die je op je tv aansloot en waarop je games in kleur kon spelen die er al een stuk geavanceerder uitzagen. Tegelijk met de gamerevolutie zagen we de opkomst van rekenmachines en digitale horloges die hun informatie toonden op kleine lcd-schermpjes. In de jaren tachtig kwamen die twee ontwikkelingen samen in de vorm van de eerste portable games: kleine apparaatjes waarop je één of hooguit enkele spelletjes kon doen. En dat brengt ons bij Madrigal. Hierin vind je exacte replica’s van tientallen van dit soort apparaatjes en daarmee krijg je dan ook een mooi stukje computerhistorie in handen. Een interessant stukje computergeschiedenis. Tip 6: ImageMagick - Veel afbeeldingen tegelijk bewerken Geschikt voor: Windows 11, macOS, Linux, iOS Wanneer we software in categorieën verdelen, dan vormen games verreweg de grootste als het gaat om het aantal beschikbare titels. Kijken we alleen naar ‘serieuze’ programma’s, dan heeft de categorie Fotobewerkers een straatlengte voorsprong. Een unieke plaats in dit enorme aanbod wordt ingenomen door ImageMagick. Waar alle andere fotobewerkers je de mogelijkheid bieden om bewerkingen toe te passen op een afbeelding die je voor je op het scherm ziet, maakt ImageMagick gebruik van een command line interface. Dat wil zeggen dat je een opdrachtprompt moet openen en ouderwets een commando moet intypen. Dat klinkt als een enorme achteruitgang en voor bepaalde taken is het dat ook. Er zijn echter ook heel wat klussen die je met een gewone fotobewerker lang niet zo snel en makkelijk doet. Zo kun je met ImageMagick razendsnel enorme hoeveelheden afbeeldingen in één keer converteren, verkleinen, roteren, samenvoegen tot gif-animatie enzovoort. Naast dit soort alledaagse klussen biedt het programma volop filters die je op heel veel foto’s tegelijk los kunt laten en zijn er allerlei functies om onderdelen uit afbeeldingen te herkennen en te isoleren. Bewerk heel veel foto’s met één commando. Tip 7: Password Encryptor 2.0 - Veilig wachtwoorden bewaren Geschikt voor: Windows 11 We gebruiken allerlei diensten op internet waarvoor een account vereist is. Een van de basisregels voor veilig pc-gebruik is dat je voor elke site een ander wachtwoord kiest. Dat kiezen is voor de meesten een koud kunstje, maar het onthouden van al die inloggegevens is natuurlijk al snel ondoenlijk. Daarom maken veel mensen gebruik van het ingebouwde wachtwoordbeheer van de browser of een speciale wachtwoordmanager. Veel van dit soort producten slaan gegevens versleuteld op in de cloud, zodat je er vanaf meerdere apparaten bij kunt. Niet iedereen vindt dat echter een prettig idee. En zelfs als wachtwoorden alleen lokaal worden opgeslagen, dan heb je niet echt zicht op hoe dat gebeurt en hoe ze versleuteld worden. Voor wie alles in eigen hand wil houden én beschikt over Excel is er Password Encryptor 2.0. Dit is een werkblad waarin je gegevens voor al je accounts kunt invoeren. Vervolgens voeg je één enkel sterk wachtwoord en een pincode toe. De gegevens worden dan versleuteld en open je het werkblad opnieuw dan zie je ze pas als je wachtwoord en pincode invult. Versleutel al je inloggegevens in een Excel-bestand. Tip 8: Duolingo: Talen leren Geschikt voor: Elk systeem, iOS, Android Veel mensen hebben op de middelbare school wel één of meer vreemde talen geleerd, maar het aanbod daarin beperkte zich doorgaans tot Frans, Duits en Engels. Bovendien gaat veel van die kennis verloren wanneer je die niet regelmatig kunt toepassen. Wil je deze talen een beetje bijhouden, dan is Duolingo een goede oplossing. Je kunt deze dienst gebruiken via de website of in de vorm van een iOS- of Android-app. Beheers je alleen Nederlands, dan kun je van daaruit kiezen voor het leren (of opkrikken) van bovengenoemde talen. Begin je een cursus, dan zal Duolingo naar goed educatief gebruik een begintoets afnemen om een inschatting te maken van de kennis die je al hebt. Daardoor kan iedereen instappen op een geschikt niveau. Heb je een goede beheersing van het Engels, dan kun je nog veel meer kanten op want het aanbod in Engelstalige cursussen is vele malen groter. Daarin kun je je ook wagen aan bijvoorbeeld Spaans, Chinees, Italiaans, Russisch, Arabisch, Turks, Zweeds, Latijn, het ooit zo populaire Esperanto en zelfs Klingon, al zul je dat laatste zelden op vakantie nodig hebben. Leer een nieuwe taal of breid je bestaande vaardigheid uit. Tip 9: Free Sounds Library - Gratis geluidseffect Geschikt voor: Elk systeem Dat bij veel van de spectaculaire dingen die je in films ziet, heel wat trucage komt kijken, is voor niemand een geheim. Veel van wat je ziet, is simpelweg nep, maar daarom niet minder onderhoudend. Wat minder mensen zich realiseren, is dat ook wat je hoort vaak achteraf pas wordt toegevoegd. Het klassieke voorbeeld is de vuistslag. Uiteraard gaan acteurs elkaar niet dusdanig te lijf dat dat een hoorbare knal oplevert. Dus mept ergens in een studio iemand op een biefstuk voor een lekker vlezig geluid. Behalve dat sommige geluiden live niet goed te produceren zijn, hebben filmmakers ook te maken met hinderlijk achtergrondgeluid (sirenes, overvliegende vliegtuigen) – nog een reden om pas achteraf geluid toe te voegen. Als hobbyfilmer heb je natuurlijk zelden de luxe van een studio om je eigen geluiden te produceren. Gelukkig hebben we internet. Op de site van de Free Sounds Library vind je een heel aardige collectie met allerlei geluidsfragmenten die je in je eigen videoproducties kunt gebruiken. Deze zijn verdeeld in rubrieken, zoals omgevingsgeluid, dieren, auto’s en meer. Gratis geluidseffecten voor je eigen videoproducties. Tip 10: WinPrefetchView - Wat er wordt voorgeladen Geschikt voor: Windows 11 Windows heeft een intelligent systeem aan boord dat oorspronkelijk bekendstond onder de naam Prefetch en later werd omgedoopt tot SuperFetch. Dit systeem analyseert welke toepassingen je regelmatig gebruikt en laadt bij het opstarten alvast bepaalde componenten daarvan in het geheugen, zodat deze toepassingen sneller kunnen starten. Toegang tot het geheugen is uiteraard aanmerkelijk sneller dan toegang tot een traditionele harde schijf en dus is het voordeel duidelijk. Werk je met één of meer ssd's. dan zal de winst een stuk geringer zijn en sommige mensen zetten de service daarom helemaal uit. Dat is echter alleen zinvol als je merkt dat het proces veel beslag op je systeem legt. In Taakbeheer kun je hier enig inzicht in krijgen, maar uitgebreider is de informatie die je vindt in WinPrefetchView. Deze kleine toepassing geeft je een duidelijk overzicht van alles wat Windows in de Prefetch-map heeft verzameld en welke componenten daarvan worden voorgeladen bij het opstarten. Digitale speurneuzen gebruiken deze informatie ook om te achterhalen welke programma’s iemand heeft gedraaid. Vergeet bij het downloaden niet om het losse Nederlandse taalbestand mee te nemen (winprefetchview_dutch.zip). Wat laadt Windows Prefetch bij het opstarten van het systeem? Tip 11: Smart Comic Reader - Strips lezen Geschikt voor: iOS Een strook heet in het Engels een strip en dat verklaart ook waarom dat de naam is die wij aan getekende verhalen met losse plaatjes geven. Je zou dan ook denken dat dit soort lectuur in het Engels dezelfde naam heeft, maar daar heet het ‘comic’, ook als de verhalen uiterst luguber en verre van komisch zijn. Wie een liefhebber is van het stripgenre heeft een probleempje als het gaat om digitaal lezen; de gemiddelde e-reader is namelijk niet geschikt voor dit soort boeken. Een standaardformaat voor e-readers zoals ePub kan weliswaar plaatjes bevatten, maar strips worden doorgaans digitaal verspreid in andere formaten en zijn bovendien vaak in kleur, iets wat weinig e-readers bieden. Ben je in het bezit van een iPad (of iPhone, maar da’s wel wat klein), dan kun je terecht bij Smart Comic Reader. Deze app kan behalve met pdf ook uit de voeten met de voor strips populaire formaten cbr en cbz en lijnt ze automatisch uit, wat handig is omdat stripalbums niet zelden afwijkende afmetingen hebben. De app leest bovendien bestanden uit iCloud. Lees stripalbums op je iPhone of iPad. Tip 12: Jukebox - Muziek met AI Geschikt voor: Elk systeem Er wordt al jaren geëxperimenteerd met mogelijkheden om computers zelf muziek te laten maken. David Cope slaagde er in de jaren tachtig in om ze geloofwaardige composities te laten schrijven in de stijl van allerlei componisten door hun werk in formules te vangen. Inmiddels zien we echter steeds meer toepassingen die kunstmatige intelligentie gebruiken en die gaan veel verder. Het nieuwste hoogstandje op dit gebied is toch wel Jukebox van OpenAI. Voor de Jukebox hebben de makers een miljoen nummers van allerlei artiesten door AI laten verwerken om de intelligentie te leren wat de kenmerken van veel muzieksoorten zijn. Eenmaal getraind, kan deze AI zelf nieuwe muziek produceren die niet alleen de stijl van de artiest nabootst, maar waarin ook de stem wordt geïmiteerd en waarvoor de AI zelf nieuwe (vaak onzinnige) teksten heeft gemaakt. De Jukebox bevat ruim zevenduizend stukjes gegenereerde muziek om te beluisteren. De kwaliteit daarvan is laag gehouden om praktische redenen, maar je krijgt een goed idee van wat we de komende jaren kunnen verwachten: nieuwe hits van mensen die al lang niet meer leven. Bestaat de volgende generatie popsterren uit kunstmatige intelligentie? Tip 13: ASCII Art Archive - ASCII-kunst Geschikt voor: Elk systeem Je kunt het je nauwelijks nog voorstellen, maar er was een tijd waarin beeldschermen niet in staat waren om graphics weer te geven en waarin je ook op printers geen afbeeldingen kon afdrukken. En wat doen mensen wanneer ze tegen een beperking oplopen? Dan worden ze creatief. Zo werd in de tijd van de luid ratelende matrixprinters met hun beruchte kettingformulieren ASCII-kunst geboren. Tegenwoordig kunnen we dankzij Unicode karakters afdrukken uit allerlei lettersystemen en vreemde talen en deze zijn bovendien nog aangevuld met allerlei symbolen. Lange tijd moesten we het echter doen met de 256 ASCII-tekens, waarvan een deel ook nog eens gereserveerd was voor speciale taken. Toch ontdekten sommigen al snel dat je door het slim plaatsen van letters en leestekens iets kon maken wat – zeker van een afstand gezien – een overtuigend plaatje vormt. Deze ASCII-kunst nam al snel een grote vlucht en nog altijd zijn er mensen die het maken. Het ASCII Art Archive bevat een enorme collectie van dit soort werkjes verdeeld in allerlei categorieën die je vrij kunt gebruiken. Computerkunst uit de tijd dat computers nog geen plaatjes konden weergeven. Tip 14: Open Broadcaster Software - Voor al je livestreams Geschikt voor: Windows 11, macOS, Linux Bij de tv beschikt men over een batterij aan camera’s en een heel leger aan mensen om die te bedienen, de beelden ervan te mixen of te monteren, enzovoort. Wie op YouTube of een ander videoplatform actief is, heeft die luxe doorgaans niet. Toch kan ook de hobbyist zijn producties naar een hoger plan tillen en wel met OBS Studio. OBS, wat staat voor Open Broadcaster Software, biedt een platform waarmee je video uit allerlei bronnen live kunt mixen en streamen. Bij bronnen moet je niet alleen denken aan beeld dat door een camera wordt opgenomen, maar bijvoorbeeld ook aan vooraf gemaakte video’s en diashows die je kunt instarten, beelden van een game die je aan het spelen bent, een live weergave van een website of een venster op je computer en natuurlijk ook aan de geluiden die de videobronnen produceren of die je live toevoegt via een microfoon. Het zal duidelijk zijn dat je met zoveel mogelijkheden nauwelijks alles uit de kast kunt halen wanneer je live aan het streamen bent. Gelukkig kun je ook gewoon opnemen, bewerken en je eindproduct uploaden. Hoogwaardige software om zelf video’s te produceren en te streamen. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen.
  2. Tip 1: Snelle bestandsinformatie met QuickLook Geschikt voor: Windows 11 In Windows worden foto’s in mappen standaard getoond in pictogram-weergave. Zo zie je meteen wat voor vlees je in de kuip hebt. Maar voor tekstbestanden heb je niets aan die weergave. Gebruikers van macOS hebben het makkelijker. Zij kunnen op een bestand klikken en door de spatiebalk ingedrukt te houden, zien ze van allerlei soorten bestanden even snel de inhoud. Wie dat in Windows ook wel zou willen, kan terecht bij QuickLook, dat zowel te downloaden is via internet als via de Windows Store. Standaard kan QuickLook je een snelle blik gunnen op de inhoud van allerlei soorten afbeeldingen, videobestanden, archieven, pdf-, html- en tekstbestanden. QuickLook is zelfs in staat om je een snippertje muziek van audiobestanden te laten horen zonder ze te openen. Vind je dat alles nog niet genoeg? Dan kun je via https://kwikr.nl/quickplug verschillende plug-ins vinden voor een snelle blik op Office-bestanden, epubs, allerlei 3D-modellen, de inhoud van mappen en meer. Een handig hulpje! Tip 01 Bekijk of beluister de inhoud van bestanden zonder ze te openen. Tip 2: Waan je een kunstenaar met Mondriaan Creator Geschikt voor: Windows 11 Aan het begin van de twintigste eeuw leefde bij veel schilders het idee dat met figuratief werk alles wel zo’n beetje gezegd was wat er te zeggen viel, en dus ging men zich steeds meer storten op abstractie. Eerst nog mondjesmaat, waarbij er nog sprake was van herkenbare vormen, maar al snel ontstonden werken die steeds meer los stonden van de werkelijkheid. Misschien nog wel het verst daarin ging Piet Mondriaan. Waar andere abstracte schilders door middel van woeste en organische vormen misschien nog emotie wisten op te roepen, beperkte Mondriaan zich op een zeker moment alleen nog maar tot rechthoeken in wit en de primaire kleuren die werden afgebakend door zwarte lijnen. Wie denkt dat hij die werken even op het doek kwakte, vergist zich. Over alle onderlinge afstanden en verhoudingen was lang nagedacht. Hoe anders is dat in Mondriaan Creator. Dit programma genereert met één muisklik werken in de stijl van de meester van de abstractie. Het programma kan zelfs een patroon van legostenen creëren! Een afbeelding in hoge resolutie zou je op canvas kunnen laten drukken voor je eigen ‘Mondriaan’ aan de muur. Tip 02 Maak in een handomdraai je eigen Mondriaan. Tip 3: Fantasie de vrije loop met Milton Geschikt voor: Windows 11 Wie ooit kleine kinderen heeft zien tekenen, weet dat ze niet altijd ophouden waar het papier eindigt en dus vrolijk verder kleuren op het tafelblad. Je kunt het ze niet kwalijk nemen; zo’n rand van het blad papier is alleen maar een hindernis voor de ongebreidelde fantasie! Met Milton heb je die beperking niet. Milton is namelijk een tekenprogramma dat een onbegrensd vel digitaal tekenpapier biedt waarop je volop kunt in- en uitzoomen. Dit zorgt ervoor dat je met vrijwel onbeperkte precisie kunt werken. Maar daar houden de mogelijkheden niet op. Je kunt in Milton werken met lagen en transparantie, zodat je zeer complexe composities kunt maken. Bovendien zijn er de nodige effecten, zoals vervagen, om bijvoorbeeld realistische wolken te kunnen schilderen. Zoals bekend, is het tekenen met een muis niet bepaald ideaal. Heb je echter de beschikking over een tekentablet, dan komt Milton pas écht goed tot zijn recht. Het programma kan namelijk ook de druk van de tekenpen gebruiken om meer of minder transparant, dik of dun te schilderen. Tip 03 Milton laat je tekenen en schilderen op een oneindig vel papier waarop je kunt inzoomen. Tip 4: Eigen gifjes maken met Instagiffer Geschikt voor: Windows 11 Wat Twitter ooit was voor het gesproken woord (een beknopte mededeling met een zeer beperkt aantal karakters), is het geanimeerde gifje al sinds jaar en dag voor bewegend beeld. Op sociale media en in chatprogramma’s vliegen ze je regelmatig om de oren. Vaak bieden die programma’s zelfs een snelle manier om een passend clipje te zoeken. En anders zijn er wel speciale apps die honderdduizenden gifjes geïndexeerd hebben, zodat je snel een geschikt fragment kunt vinden. Wil je je eigen gifje maken, dan kun je terecht bij Instagiffer. Met Instagiffer maak je clipjes op basis van een bestaande video. Dat kan er een van jezelf zijn, maar je kunt ook putten uit het materiaal op allerlei videoplatformen. Aan het fragment dat je zo maakt, kun je tekst en de nodige effecten toevoegen. Ook kun je je gifje laten pingpongen (eerst vooruit en daarna achteruit spelen), zodat het een eindeloze lus vormt. Behalve nieuwe gifjes maken, kun je met Instagiffer ook bestaande clips bewerken, in een collage zetten of achter elkaar plakken. Tip 04 Maak je eigen geanimeerde gifjes met Instagiffer. Tip 5: Afbeeldingen vergroten met SmillaEnlarger Geschikt voor: Windows 11 Moderne smartphones hebben camera’s met veel megapixels en dus kun je foto’s vaak zonder verdere handelingen op groot formaat laten afdrukken. Dat is anders wanneer je nog over oude foto’s beschikt van een camera met bijvoorbeeld maar 2 megapixel of wanneer je een detail van een foto wilt uitvergroten. De meeste fotobewerkers bieden wel gereedschappen om dat laatste te doen, maar ze zijn niet in staat om er nieuwe pixels bij te verzinnen. Wat ze wel doen, is van één pixel een groter blokje maken en dan de randen van dat blokje middelen met een naastgelegen gebied, zodat de overgangen tussen de uitvergrote pixels vloeiender worden. Omdat het om standaardtools gaat, heb je geen controle over dit proces. Bij SmillaEnlarger heb je dat wel. Niet alleen heeft de maker van dit programma zelf een aantal nieuwe technieken bedacht om afbeeldingen te vergroten, maar deze kun je ook nog eens helemaal naar je hand zetten. Bovendien kun je uit meerdere varianten kiezen en bijvoorbeeld van je vergroting meteen een soort schilderij maken. Tip 05 Smilla geeft je meer controle over het uitvergroten van je afbeeldingen. Tip 6: Profielfoto's maken met AI Profile Picture Maker Geschikt voor: elk systeem Op sociale media draait het vaak om presentatie. Net als in de echte wereld proberen veel mensen zo goed mogelijk voor de dag te komen. Dat begint natuurlijk met een mooie profielfoto. Beroemdheden laten daarvoor een fotograaf komen en het verwerken van het portret laten ze over aan hun assistent. Gewone stervelingen hebben die luxe natuurlijk niet, maar tegenwoordig hebben wij daar een beter alternatief voor: kunstmatige intelligentie. Als het gaat om profielfoto’s, heet dat AI Profile Picture Maker (PPM). In tegenstelling tot je eigen pr-goeroe hoef je die geen vorstelijk salaris te betalen. Bij PPM kun je een portret van jezelf uploaden, die door het programma automatisch van de achtergrond wordt ontdaan. Daarna plaatst de software je afbeelding voor een ruime selectie aan verschillende nieuwe achtergronden die goed kleuren bij het portret. Ben je het niet eens met de keuze die de AI daarbij maakt, dan hoef je maar op een knop te klikken om een nieuwe selectie te krijgen of je kiest zelf uit een van de alternatieven. Ben je tevreden, dan maakt PPM in dezelfde stijl een omslagfoto voor bijvoorbeeld Facebook. Tip 06 Maak professioneel ogende profiel- en omslagfoto’s voor sociale media. Tip 7: Foto's animeren met Deep Nostalgia Geschikt voor: elk systeem Wanneer we aan het verleden denken, dan speelt zich dat vooral af in zwart-wit, gewend als we zijn aan de vele filmbeelden van de eerste helft van de vorige eeuw. Omdat filmen en zelfs fotograferen een dure liefhebberij was, hebben de meesten van ons hooguit een paar foto’s van onze voorouders en kan slechts een enkeling genieten van wat bewegend beeld. We worden de laatste tijd echter overspoeld door nieuwe en vaak verrassende toepassingen van kunstmatige intelligentie, en één daarvan is Deep Nostalgia. Deep Nostalgia is ontwikkeld door het bedrijf achter het bekende genealogieplatform My Heritage. Je kunt hierin een (oud) portret uploaden dat je tot leven wilt wekken. De kunstmatige intelligentie maakt vervolgens een vierkante uitsnede van het gezicht op de foto en na een minuutje word je verrast met een video waarin je de persoon op de foto nieuwsgierig om zich heen ziet kijken, de ogen ziet knipperen en de mond zich tot een vage glimlach ziet vervormen. Kortom: ineens heb je bewegend beeld uit een ver verleden! Tip 07 Wek je voorouders tot leven door middel van kunstmatige intelligentie. Tip 8: Tekenen met AI in AutoDraw Geschikt voor: elk systeem We zijn gewend geraakt aan systemen op de computer en mobiele apparatuur die een aantal woorden suggereren wanneer we de eerste paar letters typen. Vooral op je mobiel is dat handig, omdat niet iedereen gezegend is met twee razendsnelle duimen. Nieuwere mobiele besturingssystemen gaan nog een stapje verder. Daarin analyseert kunstmatige intelligentie je teksten en doet op basis daarvan alvast voorspellingen voor het volgende woord dat je waarschijnlijk wilt gaan typen. Kan het systeem je gedachten lezen? Nee, dat niet, het leert slechts patronen. Een stapje verder dan het afmaken van woorden, gaat het systeem achter AutoDraw. Deze kunstmatige intelligentie is handig voor mensen zonder tekentalent. Teken je hier een ruwe en onbeholpen vorm op het niveau van een kindertekening, dan is de kans toch groot dat het programma herkent wat je aan het tekenen bent. Zodra het systeem een idee heeft, zie je boven in beeld een aantal kleine tekeningetjes van wat je wellicht probeert te schetsen. Zie je het juiste object, dan hoef je er maar op te klikken om je doedel te laten vervangen door het goed getekende alternatief. Tip 08 Kunstmatige intelligentie die doedels herkent en vervangt door goede tekeningen. Tip 9: Muziek componeren met MuseTree Geschikt voor: elk systeem Waar we tot nu toe vooral gewend waren aan door mensen geschreven computerprogramma’s, zullen we in de nabije toekomst steeds meer te maken krijgen met producten waarvan alleen de gebruikersinterface door een programmeur is vervaardigd. Alles wat onder de motorkap gebeurt, is het werk van kunstmatige intelligentie. Eén van de producten die volgens dit nieuwe principe werkt, is het nog volop in ontwikkeling zijnde MuseTree. In 2019 presenteerde OpenAI, een non-profitorganisatie die kunstmatige intelligentie ontwikkelt, een AI die zelf muziek kon componeren in verschillende stijlen. Een paar jaar lang moesten we het doen met een demonstratie waarin we zelf slechts een handvol instellingen konden wijzigen. Nu is er echter MuseTree, dat alle mogelijkheden van deze AI voor iedereen toegankelijk maakt. In MuseTree kun je uit vele stijlen en instrumentaties kiezen, om de AI vervolgens een paar maten te laten componeren. Je krijgt telkens vier varianten en op elk daarvan kun je weer voortborduren. Je kunt zelfs midi-bestandjes als startpunt gebruiken om bijvoorbeeld de eerste maten van het Wilhelmus te laten vervolgen in de stijl van Chopin. Tip 09 Componeer muziek met behulp van kunstmatige intelligentie. Tip 10: 3D-objecten boetseren met SculptGL Geschikt voor: elk systeem Animators maken al jaren gebruik van geavanceerde technieken. Zo hijsen ze bijvoorbeeld acteurs in kostuums die voorzien zijn van sensoren en nemen ze al hun bewegingen met een heleboel camera’s tegelijk op, om al die informatie samen te voegen tot een realistisch bewegend 3D-model. Een andere ontwikkeling is het maken van modellen met behulp van kunstmatige intelligentie op basis van slechts een handjevol foto’s. Gewone pc-gebruikers hebben dergelijke snufjes niet tot hun beschikking en het maken van leuke 3D-modellen is voor veel mensen dan ook een lastige klus, die bovendien flink wat kennis van geavanceerde software vereist. Hoe anders is dat bij SculptGL. Met deze onlinetoepassing kan iedereen op eenvoudige wijze interessante vormen in elkaar knutselen. De werking van SculptGL doet nog het meest denken aan boetseren met klei, iets wat we op jonge leeftijd allemaal weleens gedaan hebben. Je begint met een bol virtuele klei en die kun je met je muis eenvoudig indeuken en uitrekken, waarbij het programma automatisch symmetrie kan toevoegen. Is de vorm naar wens, dan kun je tot slot kleurtjes aanbrengen. Tip 10 Maak 3D-objecten alsof je aan het boetseren bent. Tip 11: Bestanden taggen met TagSpaces Lite Geschikt voor: Windows 11 Iedereen met een grote digitale muziekverzameling weet hoe onmisbaar tags zijn om nummers snel te kunnen terugvinden en om de collectie strak geordend te houden. Voor afbeeldingen bieden fotoviewers vaak soortgelijke mogelijkheden, zodat je foto’s bijvoorbeeld van trefwoorden kunt voorzien. Daarmee vind je vervolgens alle plaatjes waarop bijvoorbeeld bloemen voorkomen, hoe verspreid ze ook staan op je harde schijf. Al die soort methoden van bestandsbeheer zijn natuurlijk reuzehandig, maar ze zijn niet compatibel met elkaar en dus moet je voor elk type bestand een ander programma openen. TagSpaces Lite probeert hier verandering in aan te brengen. Met behulp van dit programma kun je al je bestanden van trefwoorden voorzien en er zelfs virtuele memo’s met aantekeningen aan koppelen. Uiteraard is alle informatie die je toevoegt, uitgebreid en eenvoudig te doorzoeken. Naast deze unieke functies biedt TagSpaces Lite ook gewoon van bestandsbeheer zoals je dat van de Verkenner kent. Je zou het programma dus als een zeer geavanceerde vervanger kunnen zien. Tip 11 Met TagSpaces Lite kun je al je bestanden van trefwoorden voorzien. Tip 12: Retro-bestandsbeheer met Nexusfile Geschikt voor: Windows 11 Al sinds het dos-tijdperk blijkt dat ervaren pc-gebruikers het liefst hun bestanden beheren in een weergave waarin ze twee mappen kunnen vergelijken. Dat verklaart ook waarom de oorspronkelijke software waarin dit idee werd toegepast (Norton Commander) een enorm aantal navolgers kreeg, waarvan vele gratis. Gek genoeg heeft Microsoft er nooit brood in gezien dit principe over te nemen, zodat we na bijna dertig jaar Windows nog altijd handmatig twee Verkenner-vensters moeten openen. Onder de vele Verkenner-alternatieven die wél twee vensters naast elkaar bieden, komt Nexusfile het dichtst in de buurt van het oorspronkelijke product van Norton. Dat komt deels door het gebruik van eigen sneltoetsen (die onder in het scherm worden weergegeven), maar vooral door het kleurenschema, dat sterk herinnert aan het aloude dos-tijdperk. Dat kleurenschema kun je overigens gemakkelijk aanpassen, dus wil je liever de witte achtergrond van de Verkenner, dan is dat in enkele klikken ingesteld. De gebruikte kleuren dienen voor het snel herkennen van allerlei soorten bestanden en je kunt er je eigen favorieten aan toevoegen. Tip 12 Nexusfile biedt bestandsbeheer in twee vensters tegelijk in een retro-jasje. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Twijfel je? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen.
  3. Tip 1: Firefox Focus - Privacyvriendelijke browser Geschikt voor: iOS, Android De bekendste browsers bieden standaard maar een matige privacybescherming. Ze hebben vaak wel een optie om een privévenster te openen, maar dan nog zijn er volop manieren om je te volgen. Bij sommige browsers kun je heel veel van dit soort volgmethoden blokkeren door add-ons te installeren. Zo kun je Firefox bijvoorbeeld behoorlijk goed dichtspijkeren, ook wanneer je niet in een privévenster surft. Lang niet elke browser biedt een vergelijkbaar aantal add-ons voor dit doel. Surf je veel mobiel? Dan wordt het allemaal nog een stuk lastiger, omdat mobiele browsers vaak nog minder mogelijkheden bieden om add-ons te installeren die je privacy beschermen. Gelukkig is er voor mobiele platformen Firefox Focus (ook voor Android). Deze browser biedt van zichzelf allerlei functies die ervoor zorgen dat je moeilijk te volgen bent op internet. Zo hoef je bijvoorbeeld geen afzonderlijke adblocker te installeren en worden standaard allerlei trackers geblokkeerd. Daarnaast kun je bij het beëindigen van een surftocht met één tik op een pictogram alle gegevens van de sessie wissen. Door dit alles is niet alleen je privacy beter beschermd, maar surf je ook sneller. Een privacyvriendelijke browser voor iOS en Android. Tip 2: Display Driver Uninstaller - Videokaart-updates terugdraaien Geschikt voor: Windows 11 Naar je grafische stuurprogramma heb je meestal geen omkijken. Wanneer er een nieuwe versie is, krijg je vaak de keuze om die te installeren. En als alles naar wens werkt, dan kun je dat ook achterwege laten. Maar veel fanatieke gamers hebben de neiging om elke nieuwe versie te installeren om de simpele reden dat deze soms net een paar beeldjes per seconde meer oplevert, zeker als het om de nieuwste games gaat. Updates verlopen bijna altijd goed, maar ‘bijna’ kan net voldoende zijn om problemen te veroorzaken. Vaak ben je dan geneigd om te denken dat de oorzaak bij de game ligt. Het wordt echter aanbevolen om eerst maar eens je stuurprogramma opnieuw te installeren. De standaardmethode die Windows daarvoor biedt, werkt doorgaans goed. Maar ook hier geldt weer dat ‘doorgaans’ in jouw geval misschien net niet genoeg is om het probleem op te lossen. Als dat het geval is, dan is er altijd nog Display Driver Uninstaller. Dat werkt voor zowel AMD als Nvidia. Let op: vanwege de vele opties die de nodige kennis vergen, bevelen we dit product alleen aan gevorderde gebruikers aan. Verwijder grafische stuurprogramma’s grondig. Tip 3: FlightGear - Gratis flight simulator Geschikt voor: Windows 11 In deze rubriek bespreken we normaliter geen games en dus lijkt FlightGear wellicht een vreemde keus. Maar er worden felle discussies gevoerd over de vraag of een simulator nu een spel is of een serieuze aangelegenheid. Vliegtuigliefhebbers zijn stellig overtuigd van dat laatste, en dus zullen wij ons daar maar aan overgeven. Een simulator dus, en wat voor een! FlightGear is een opensource-product waaraan al vele jaren wordt gewerkt. Dat is goed te merken aan zowel de kwaliteit als de omvang van het product. FlightGear is ideaal voor iedereen die graag zelf eens achter de stuurknuppel van een vliegtuig wil plaatsnemen, maar niet per se geld wil uitgeven aan een commerciële simulator. Op veel gebieden doet het programma daar overigens niet voor onder en op sommige overtreft het de betaalde concurrentie zelfs. Zo is FlightGear grafisch weliswaar wat minder geavanceerd dan Microsoft Flight Simulator, maar heb je toegang tot veel meer verschillende vliegtuigen. De basisversie is niet al te groot (2 GB), maar wil je meer van de wereld zien, dan komt daar nog heel wat bij. Verken het luchtruim in deze fraaie vliegsimulator. Tip 4: JQueryForm - Online formulieren bouwen Geschikt voor: elk systeem Wie een eigen website heeft of bijvoorbeeld de website van een vereniging beheert, weet dat eenrichtingsverkeer niet al te moeilijk is. Er zijn programma’s die je in staat stellen om met weinig technische kennis een site te bouwen en te onderhouden die alleen maar informatie aanbiedt. Interactie met de bezoekers gaat daarbij doorgaans niet verder dan een knopje dat ze kunnen aanklikken wanneer ze een mailtje willen sturen. Maar wat als je meer wilt? Wat als je je bezoekers bijvoorbeeld een kleine enquête wilt voorleggen of een quizje wilt organiseren? Doorgaans heb je dan flink wat kennis nodig om input van de bezoekers vast te leggen. Bovendien moet je weten hoe je meer complexe beeldelementen zoals keuzelijstjes toevoegt. Dat alles is niet nodig wanneer je gebruikmaakt van JQueryForm. Met deze online tool maak je eenvoudig het complete formulier dat allerlei soorten elementen kan bevatten en waarvan je aan elk veld bovendien een validatie kunt koppelen om te zorgen dat de invoer correct is. Dit geheel kun je vervolgens integreren in je website, waarna de invoer van gebruikers lokaal wordt opgeslagen. Maak interactieve formulieren voor op je website. Tip 5: ChaosPro - Plezier met fractals Geschikt voor: Windows 11 Op het moment dat Isaac Newton in de zeventiende eeuw de zwaartekracht in een simpele en elegante formule wist te vangen, werd het voor wetenschappers steeds duidelijker dat wiskunde de taal is waarin de natuur is geschreven. Maar lang niet iedereen was overtuigd. Ten slotte is het vrijwel ondenkbaar om met behulp van een compacte formule zoiets ingewikkelds als een boom, een bloem of een wolk te beschrijven. Daarin kwam verandering met de ontdekking van fractals. Die zijn gebaseerd op doorgaans zeer eenvoudige rekenregels. Wanneer je die meerdere keren achter elkaar toepast, komen daar vormen uit tevoorschijn die niet alleen heel fraai zijn, maar ook een sterke gelijkenis vertonen met allerlei patronen die we in de natuur zien. Daardoor spraken ze meteen tot de verbeelding van een breder publiek en vonden ze ook al snel toepassing in de computerwereld, bijvoorbeeld om realistische vegetatie en luchten voor games te maken. Die brede belangstelling zorgde voor een stortvloed aan verschillende fractal-programma’s en een daarvan is ChaosPro. Hoewel deze software al wat jaartjes meegaat, is dit een juweeltje voor iedereen die zelf fraaie grafische structuren wil maken. Maak de mooiste figuren met dit veelzijdige fractal-programma. Tip 6: BandLab - Componeren voor nop Geschikt voor: elk systeem Veel muzikanten beoefenen hun hobby samen met anderen in een band, orkest, koor of fanfare. Maar er zijn er ook heel wat die bij gebrek aan muzikale kennissen thuis in hun eentje muziek maken. Wil je die muziek vervolgens vastleggen als compositie, dan ben je vaak aangewezen op prijzige software. Met sommige gratis producten kom je echter ook een heel eind. BandLab is zo’n product. Het is een volwaardige DAW (digital audio workstation), wat betekent dat je er muzieksporen in kunt vastleggen die zijn opgenomen als audiobestand, maar ook kunt werken met midi voor het aansturen van echte of virtuele instrumenten. Die laatste zijn ook volop aanwezig in BandLab. Heb je de nodige sporen van je compositie vastgelegd, dan kun je er uiteraard nog allerlei effecten aan toevoegen en het geheel mixen. Ben je niet muzikaal genoeg om álles zelf te maken, dan kun je bovendien gratis allerlei voorgebakken fragmentjes gebruiken. In al deze mogelijkheden lijkt BandLab op andere DAW’s. Maar het bijzondere is dat je er ook mee kunt samenwerken en dat het een sociaal netwerk is waarop je muziek kunt delen. Maak muziek, alleen of samen met anderen. Tip 7: Math3D - Grafieken in 3 dimensies Geschikt voor: elk systeem Gedurende vele eeuwen stonden meetkundige vormen op zichzelf en dat gold ook voor wiskundige vergelijkingen. In de zeventiende eeuw kwam René Descartes (vooral beroemd geworden door zijn uitspraak “ik denk, dus ik besta”) op het idee dat je de ene in de andere kon vertalen en daarmee was de analytische meetkunde geboren. Menig middelbare scholier zonder wiskundeknobbel heeft nog altijd nachtmerries bij het horen van de woorden x-as en y-as. Toch mogen we Descartes dankbaar zijn voor zijn vinding, want een grafiek geeft vaak veel meer inzicht in lastige problemen. Dat geldt nog veel meer voor 3D-grafieken. Helaas komt ons spreadsheetprogramma niet verder dan het tonen van wat ruimtelijk ogende staafdiagrammetjes en daar heb je voor wiskundige vergelijkingen weinig aan. Wie slechts zo nu en dan iets moet visualiseren met een 3D-grafiek hoeft geen speciale software te installeren, want met het handige Math3D kan het gewoon online. Deze toepassing kan allerlei soorten grafieken produceren. Dat kan in de traditionele expliciete vorm (x+y=z), maar ook door middel van parameters of bolcoördinaten. Je kunt er zelfs animaties mee maken. Maak online 3D-grafieken. Tip 8: Super Resolution - Vergroot afbeeldingen Geschikt voor: elk systeem Met het overgrote deel van de vele beschikbare fotobewerkers kun je afbeeldingen vergroten. Dat gebeurt in vrijwel elk programma met dezelfde techniek. Eenvoudig gezegd komt die erop neer dat individuele pixels denkbeeldig worden vergroot en er een gemiddelde wordt genomen tussen naast elkaar liggende beeldpunten om de vergroting niet blokkerig te laten worden. Iedereen die weleens heeft geprobeerd om zo een foto flink te vergroten, weet dat het resultaat vaak matig is, omdat scherpe lijnen vervagen. Tot voor kort hadden we geen goed alternatief, maar inmiddels is dat er wel dankzij kunstmatige intelligentie. Deze interpreteert de elementen van een afbeelding en maakt op basis daarvan een geheel nieuw beeld, maar dan groter. Het gevolg daarvan is dat de vergroting nog steeds haarscherp is. Uiteraard kan AI zelf geen nieuwe informatie verzinnen, maar wat het wel kan, doet het fantastisch. Om er zelf gebruik van te kunnen maken, heb je ofwel een dure videokaart of een abonnement bij een vergrotingsdienst nodig. Maar op de site van Super Resolution API kan het gewoon gratis (maximale vergroting 2x). Kunstmatige intelligentie is een kei in het vergroten van foto’s. Tip 9: yEd Graph Editor - Diagrammen in alle vormen Geschikt voor: Windows 11, MacOS, Linux, browser Het soort grafieken dat we hierboven bespraken, is reuze handig wanneer je het verband tussen enkele variabelen wilt visualiseren, maar daar houdt het ook meteen op. Er zijn echter heel wat andere situaties waarin een grafische weergave een onmisbare hulp is om complexe verbanden aanschouwelijk en inzichtelijk te maken. Hét medium bij uitstek om dat te doen, is een diagram. Of het nu gaat om de werking van een computerprogramma, de verbanden tussen je familieleden of de structuur van de organisatie waar je werkt, diagrammen zijn niet meer weg te denken uit ons leven. Een gespecialiseerd programma om ze te maken is bijna een must, want alleen al het netjes uitlijnen van de verschillende elementen in een diagram is in een gewoon grafisch programma een nare klus. Een echt diagramprogramma doet dat gewoon uit zichzelf en een van de betere is yEd Graph Editor. yEd heeft alles aan boord om allerlei verschillende soorten diagrammen te maken. Voor heel veel typen worden de bouwstenen meegeleverd, maar je kunt ze ook zelf importeren. Heb je maar één diagram nodig, dan kun je dat ook online maken. Maak elk denkbaar diagram met het veelzijdige yEd. Tip 10: Logo Crunch - Logo's en pictogrammen maken Geschikt voor: elk systeem Regelmatig lees je berichten over bedrijven of overheidsafdelingen die een nieuwe huisstijl nodig hebben en voor het vormgeven daarvan een ontwerpbureau inhuren. Soms brengen die bureaus tonnen in rekening om onder andere een logo te ontwerpen. Als je kijkt naar de ontwikkelingen binnen Logo Crunch, vraag je je af hoelang ontwerpers daar nog mee wegkomen. Logo Crunch is een online tool waarmee je met behulp van kunstmatige intelligentie logo’s kunt maken en aanpassen. Ook als je geen logo nodig hebt, kan de toepassing van pas komen. Want wat voor sommige gebruikers een logo is, is voor anderen een pictogram. Het systeem kan zelf wat willekeurige pictogrammen genereren die je vervolgens kunt aanpassen, maar dat aanbod is minimaal. Beter is het om zelf een simpel ontwerp te maken en dat als plaatje te uploaden. De AI achter Logo Crunch kan nu zelf het beeld analyseren en dat zorgt ervoor dat je allerlei bewerkingen die doorgaans tijdrovend zijn, snel en geautomatiseerd kunt uitvoeren. Zo kun je lijnen dikker maken, gaten vullen of het algehele ontwerp vereenvoudigen, en dat alles door het instellen van een paar schuifregelaars. Gebruik kunstmatige intelligentie om logo’s en pictogrammen te maken. Tip 11: Shadertoy - Aan de slag met shaders Geschikt voor: elk systeem Wil je in een game of 3D-animatie een realistische scène neerzetten, dan moet je gebruikmaken van een techniek die raytracing heet. Daarbij wordt het gedrag van duizenden lichtstralen berekend wanneer ze reflecteren op glanzende oppervlakken of afgebogen worden door glas of water. De nieuwste generaties grafische kaarten kunnen dit tot op zeker hoogte snel genoeg voor live animatie, maar jarenlang moesten animators trucs bedenken om dingen echt te laten lijken. Dat deden ze met zogeheten shaders; (vaak kleine) computerprogramma’s die bepaalde effecten nabootsen. Deze shaders gingen een heel eigen leven leiden, omdat hobbyisten er grafische hoogstandjes mee begonnen te bouwen die gewoon op zichzelf interessant zijn om te bekijken en mee te spelen. Het fenomeen breidde zich zelfs uit tot geluid en virtual reality. Dé bron om alles te leren over shaders is www.shadertoy.com. Hier vind je inmiddels bijna 60.000 van dit soort programmaatjes die je online kunt bekijken. Heb je een beetje een beeld van de vele spectaculaire mogelijkheden en ben je geïnteresseerd in programmeren, dan kun je al deze shaders naar eigen smaak aanpassen en zelfs hele nieuwe maken. Bekijk allerlei grafische hoogstandjes en maak ze zelf. Tip 12: Photoscape X - Veelzijdige fotobewerker Geschikt voor: Windows 11 Als we een top tien zouden moeten samenstellen van meest voorkomende programma’s per categorie, dan zouden spellen op de eerste plaats staan. De tweede plek zou met gemak worden ingenomen door fotobewerkers, want daarvan zijn er werkelijk verbijsterend veel in vergelijking met andere soorten programma’s. Ondanks dat gigantische aanbod zijn er toch altijd weer titels die ons in positieve zin weten te verrassen. Photoscape X is er zo een. Photoscape is er in een gratis en een betaalde versie. De gratis versie mist enkele geavanceerde gereedschappen zoals curven, maar biedt voor de gemiddelde gebruiker voldoende technische hulpmiddelen om afbeeldingen mee te verbeteren. Op het creatieve vlak ontbreken in de gratis versie enkele effecten, maar wat wel aanwezig is, is zeer gevarieerd en onderscheidt zich vaak ook van de concurrentie. Behalve dat je foto’s kunt beheren en bewerken, maak je met Photoscape heel makkelijk fraaie collages of voeg je foto’s samen tot één afbeelding. Daarbij kun je ook nog allerlei lijsten en stickers toevoegen. Behalve veelzijdig is Photoscape ook nog eens lekker snel. Kortom: zeer de moeite waard. Een zeer veelzijdige en unieke fotobewerker. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen.
  4. Tip 01: DVDStyler - Op het menu Geschikt voor: Windows Alhoewel de verkoop van dvd’s jaar in jaar uit afneemt en steeds meer mensen films en series streamen, kan de dvd-speler voor velen nog lang niet bij het afval. Dvd’s vormen namelijk nog altijd een graag gebruikt medium om eigen beeldmateriaal op te slaan. Niet iedereen beschikt immers over een mediaspeler om dergelijke beelden op tv te vertonen. Wie (oude) vakantievideo’s of zelfs gedigitaliseerde beelden van de oude filmcamera wil afspelen op dvd heeft niet veel nodig. Een simpel brandprogramma klaart die klus. Heb je echter veel moeite gedaan of zelfs geld uitgegeven om die oude beelden levend te houden, dan wil je ze natuurlijk ook graag in een mooi jasje presenteren, zeker wanneer je ook je video mooi gemonteerd hebt. In dat geval wil je dat je die beelden ook toegankelijk kunt maken via fraai ogende menu’s waarmee je direct kunt navigeren naar de fragmenten die je wilt bekijken. Met DVDStyler kan iedereen dit soort menu’s zelf maken. Heb je daar geen zin in, dan zijn er sjablonen in allerlei stijlen. Het eindproduct kun je direct vanuit DVDStyler branden. Tip 01 Voorzie je zelfgebrande dvd’s van professioneel ogende menu’s. Tip 02: Redo Rescue - Herstel Geschikt voor: Windows, macOS, Linux Je pc behoort inmiddels tot een van de eerste levensbehoeften, je hebt het apparaat voor van alles nodig. Je moet er toch niet aan denken dat je van het ene op het andere moment geen toegang meer hebt tot je pc! Zo’n calamiteit kan vele oorzaken hebben: een gecrashte harde schijf, abusievelijk gewiste bestanden, een ransomware-aanval en ga zo maar door. Om zo’n crisis het hoofd te bieden, is het nuttig om een reddingsboei te hebben die niet afhangt van de gezondheid van Windows of je systeemschijf. Redo Rescue is zo’n boei. Redo download je in de vorm van een iso-bestand dat je op een opstartbare usb-stick kunt zetten of op een schijf kunt branden. Wanneer je hiermee je systeem start, dan wordt er een compacte Linux-variant geladen die is voorzien van back-up- en herstelsoftware. Deze benader je vanuit een eenvoudig menu. Met de back-upsoftware kun je een exacte kopie van je (systeem)schijf maken en deze bijvoorbeeld wegschrijven naar een externe harde schijf. Doet zich een ramp voor, dan kun je deze langs dezelfde weg terugzetten. Redo ondersteunt ook UEFI Secure Boot. Tip 02 Herstel je systeem in geval van een ramp. Tip 03: AdvancedRun - Op commando Geschikt voor: Windows Doorgaans start je een programma gewoon door op het pictogram te klikken. Vereist dat programma daarbij speciale rechten of een andere compatibiliteitsmodus, dan kun je dat eenvoudig via Eigenschappen aanpassen. Gevorderde pc-gebruikers zullen echter regelmatig programma’s willen kunnen starten met bepaalde parameters of andere speciale instellingen. Binnen Windows moet je dan diep graven. AdvancedRun maakt het je een stuk gemakkelijker. In AdvancedRun geef je het exe-bestand op dat je wilt uitvoeren en vervolgens kun je daaraan allerlei kenmerken toevoegen. Niet alleen kun je parameters opgeven (handig voor zogeheten command-line-programma’s) maar ook de prioriteit instellen en aangeven als welke gebruiker het programma moet worden gestart. Voor programma’s die in een variabel venster openen kun je daarnaast grootte en positie vooraf opgeven. Je zo kunt zelfs programma’s op afstand starten op andere pc’s in je netwerk of met aangepaste omgevingsvariabelen. Al dit soort speciale instellingen kun je bovendien opslaan in een configuratiebestand, zodat je ze eenvoudig kunt hergebruiken. Let op: niet elke versie van Windows ondersteunt al deze mogelijkheden, maar wat in elke Windows werkt, vergemakkelijkt het leven van de gevorderde gebruiker. Tip 03 Zet de manier waarop programma’s worden gestart naar je hand. Tip 04: DNSQuerySniffer - Contactonderzoek Geschikt voor: Windows Wanneer er een nieuwe variant van het coronavirus opduikt, is het zaak om te achterhalen hoe de verspreiding heeft plaatsgevonden. Daarvoor wordt bron- en contactonderzoek gedaan. Maar hoe zit dat eigenlijk met mogelijke narigheid op je pc? Sinds onze computers voortdurend met internet zijn verbonden, hebben ze gedurende de dag contact met een lange lijst aan andere machines en de gemiddelde gebruiker heeft geen idee welke dat zijn. Ben je nieuwsgierig naar al die contacten of vermoed je dat je pc wellicht besmet is met bijvoorbeeld een trojan die van buitenaf wordt aangestuurd om kwaadaardige opdrachten uit te voeren, dan kun je al dat verkeer in de gaten houden met DNSQuerySniffer. Voordat je pc contact kan maken met een ander apparaat, moet het adres daarvan worden opgevraagd bij een DNS-server. Zoals de naam al doet vermoeden, houdt DNSQuerySniffer al die adresverzoeken in de gaten en verzamelt ze voor je in een lange lijst die je desgewenst ook kunt exporteren. Laat je het programma een paar uur draaien dan krijg je een goed beeld van alle contacten die je pc heeft gelegd. Tip 04 Krijg een overzicht van alle contacten die je pc via internet legt. Tip 05: MathMod - Dimensie Geschikt voor: Windows Al in 1884 publiceerde de Britse docent Edwin Abbott zijn beroemd geworden roman ‘Flatland’ (Nederlands: ‘Platland’) die nog altijd wordt uitgegeven. Hierin probeert hij de lezer het bestaan van hogere dimensies uit te leggen. Na het verschijnen van ‘Flatland’ zou het nog twintig jaar duren voor Einstein aantoonde dat de wereld inderdaad niet driedimensionaal is zoals we gewend zijn te denken, maar vierdimensionaal. Omdat onze hersenen er niet goed voor toegerust zijn, is het moeilijk om in vier dimensies te denken. Gelukkig zijn er door de jaren vele grafische foefjes ontwikkeld om ons toch een idee te geven. Deze zijn op fraaie wijze bij elkaar gebracht in het grafiekenprogramma MathMod. Iedereen met kennis van middelbare schoolwiskunde kan hierin zelf grafieken maken, ze roteren en erop inzoomen. Via scripts en/of schuifregelaars kun je dat roteren ook in de beruchte onzichtbare vierde dimensie doen om te zien hoe dat de vorm van objecten verandert. De vele honderden voorbeelden helpen je daarbij op weg. Naast deze mogelijkheden is MathMod sowieso een van de betere programma’s om grafieken te maken; handig voor school, studie en werk. Tip 05 Een van de beste grafiekenprogramma’s, ook voor hogere dimensies. Tip 06: BootRacer - Opstarten Geschikt voor: Windows Oudere lezers herinneren zich ongetwijfeld nog de tijd waarin je na het aanzetten moest wachten tot radio of tv geluid of beeld gaven. Er moest in die apparaten eerst allerlei elektronica opwarmen voordat ze bedrijfsklaar waren. In onze pc’s hoeven er geen grote glazen buizen meer op te gloeien, maar zijn het Windows en vooral geïnstalleerde programma’s die voor de wachttijd zorgen. Die situatie is er door de jaren heen bovendien niet beter op geworden, omdat steeds meer programma’s vinden dat ze iets moeten toevoegen aan de opstartprocedure, bijvoorbeeld een automatische update-controle. Veel van deze zaken zijn eigenlijk helemaal niet nodig en het automatisch uitvoeren ervan kan ook worden uitgesteld tot het moment waarop Windows bedrijfsklaar is. Om een goed zicht te krijgen op hoelang het starten van Windows precies duurt en welke componenten daarbij voor het grootste oponthoud zorgen, is er Bootracer. Dit programma kan daarvan na elke pc-start een overzicht geven en vervolgens heb je allerlei mogelijkheden om het opstartproces naar je hand te zetten door zaken te verwijderen (pas wel op!) of de volgorde ervan aan te passen. Tip 06 Bewaak en optimaliseer de opstarttijd van je pc. Tip 07: Virtual DJ 2021 - Plaatjes draaien Geschikt voor: Windows Muziek afspelen op de pc gaat prima met de standaard mediaspeler, maar wanneer je meer wilt dan alleen luisteren, zul je op zoek moeten naar alternatieven. Dat geldt zeker wanneer je muziek wilt mixen voor bijvoorbeeld een feestelijke avond. Wie zich een echte dj wil wanen, kan het best terecht bij het sublieme Virtual DJ, dat jaar in jaar uit meer mogelijkheden toevoegt aan zijn toch al indrukwekkende rij met kunstjes. Uiteraard kun je met Virtual DJ playlists maken, de nummers daaruit toewijzen aan twee verschillende spelers en deze vervolgens mixen. Muziek van nu kent vaak een constant tempo en dat hebben de meeste nummers natuurlijk niet. Het programma kan daarom zelf het ritme analyseren en op basis daarvan het tempo van het nummer dat klaarstaat aanpassen aan het nummer dat afspeelt, zodat ze naadloos in elkaar overgaan. Nieuw en spectaculair is de mogelijkheid om partijen (zang, drums enzovoort) weg te filteren of juist naar voren te halen. Zo kun je een nummer a capella laten klinken of er juist live een karaoke-versie van maken. En dat alles is nog maar het begin. Tip 07 Een van de allerbeste dj-programma’s om muziek mee te draaien. Tip 08: Endlesss - Klein beginnen Geschikt voor: iOS Wanneer je net begint met het zelf creëren van muziek, zal niemand van je verwachten dat je meteen een symfonie in elkaar knutselt. Om mee te kunnen in de vaart der volkeren is dat ook helemaal niet nodig, want veel jongeren luisteren naar dancemuziek die gekenmerkt wordt door korte fragmentjes die voortdurend herhaald worden en alleen wat kleine variaties kennen. Zulke fragmentjes kun je zelf maken met de app Endless. In Endlesss heb je de beschikking over allerlei instrumenten die zijn verdeeld in de categorieën drums, bas, solo en geluidseffecten. Deze kun je live toevoegen aan een korte audioloop. Daarbij kan Endlesss zelf de noten kwantiseren (zorgen dat ze op het juiste moment en met de juiste duur klinken). Ook kun je de noten die je speelt, beperken tot een bepaalde toonladder, zodat ze altijd goed combineren met de andere noten in het fragment. Zo ontstaan verschillende ‘generaties’ van hetzelfde fragment en wanneer je er daarvan een aantal hebt gemaakt kun je live wisselen tussen deze generaties om voor wat variatie te zorgen. Heb je iets leuks gemaakt dan kun je dat delen. Tip 08 Maak korte fragmentjes dancemuziek. Tip 09: LosslessCut - Knip Geschikt voor: Windows, macOS, Linux Wanneer je complexe taken met video’s wilt uitvoeren, zoals het toevoegen van titels, effecten of beeldovergangen, dan heb je een volwaardige videobewerker nodig. Voor veel toepassingen is het echter al voldoende als je wat eenvoudig knip- en plakwerk kunt doen, zonder dat je je video opnieuw moet coderen. Behalve dat dat (veel) tijd kost, zorgt het namelijk ook voor kwaliteitsverlies. De kampioen in dit soort simpele klussen is LosslessCut. Hiermee knip je razendsnel de minder geslaagde fragmenten uit een zelfgemaakte video of reclames uit een digitaal opgenomen film. Ook kun je met dit programma videofragmenten herschikken of aan elkaar plakken en het beeld roteren. Wil je muziek uit een gedownloade video halen, dan kan dat (net als trouwens andere sporen met informatie zoals in de video verpakte ondertitels). Audio toevoegen kan ook, dus het is eenvoudig om het oorspronkelijke geluid van je filmpje te vervangen door een muziekje. Daarnaast kan LosslessCut snel bestandsformaten wijzigen (bijvoorbeeld van mkv naar mp4 voor het afspelen in iOS) en een video wegschrijven als losse beeldjes, zodat je er (met een extern programma) allerlei leuke dingen mee kunt. Tip 09 Een snelle editor om video’s te verknippen of samen te voegen. Tip 10: Night Skies Premium - Beeldig Geschikt voor: Windows Met elke versie van Windows worden er weer nieuwe bureaubladachtergronden meegeleverd, maar het zijn er slechts een handvol. Dus ben je er op een keer wel op uitgekeken. Je kunt natuurlijk zelfgemaakte foto’s gebruiken (leuk voor wie én goed fotografeert én een goede camera heeft) of op zoek gaan naar mooie plaatjes op internet. In beide gevallen zullen die afbeeldingen waarschijnlijk moeten worden bijgesneden, omdat foto’s vaak een 4:3-beeldverhouding hebben en de meeste schermen 16:9 of zelfs nog breder. Gelukkig kun je het schaarse aanbod van Windows gemakkelijk aanvullen met een keur aan hoogwaardige afbeeldingen in 4K-kwaliteit die je vindt in de Microsoft Store. De achtergronden die door Microsoft zelf zijn gemaakt, zijn te herkennen aan de toevoeging ‘premium’, bijvoorbeeld Night Skies Premium. Elke download uit deze serie bevat tien achtergronden van de hoogst mogelijke kwaliteit met het zelfde onderwerp. Behalve foto’s van mooie sterrenhemels en het noorderderlicht vind je hier bundels met berglandschappen, rivierdelta’s, woestijnen. poollandschappen, mooie stranden en nog veel meer. Open in de Microsoft Store Night Skies dan kom je via Alles weergeven eenvoudig bij alle andere bundels. Tip 10 Leuk je Windows op met hoogwaardige Bureaublad-achtergronden. Tip 11: SpaceSniffer - Overzichtelijk Geschikt voor: Windows Wanneer je Verkenner opent, dan zie je wel in één oogopslag hoe vol je harde schijven staan, maar achterhalen waar de grootste ruimtevreters zitten, is een heel ander verhaal. Verkenner toont immers zelfs voor mappen niet hoeveel schijfruimte ze opslokken, wat eigenlijk vreemd is. Gelukkig bestaan er volop programma’s waarmee je deze informatie wel kunt achterhalen en een van de duidelijkste is SpaceSniffer. Die duidelijkheid zit hem vooral in het feit dat SpaceSniffer een complete harde schijf toont in de vorm van een zogeheten treemap: een rechthoek die de gehele schijf of partitie vertegenwoordigt. Deze rechthoek is vervolgens verdeeld in kleinere rechthoeken die elk een map vertegenwoordigen. Zo zie je direct welke mappen de meeste ruimte in beslag nemen. Wil je weten wat de grootste componenten binnen zo’n map zijn, dan kun je er op dubbelklikken. Voor nog meer duidelijkheid is er een speciale weergave voor bestandstypen. Hierin krijgen bestanden van een bepaald soort (video, audio enzovoort) een eigen kleurtje. Op elke map en elk bestand dat SpaceSniffer toont, kun je rechtsklikken om toegang te krijgen tot de gebruikelijke Verkenner-functies. Tip 11 Een van de betere programma’s om je schijfgebruik mee te analyseren. Tip 12: Nexusfile - Bestandsbeheer Geschikt voor: Windows Al sinds het dos-tijdperk blijkt dat ervaren pc-gebruikers het liefst hun bestanden beheren in een weergave waarin ze twee mappen kunnen vergelijken. Dat verklaart ook waarom de oorspronkelijke software waarin dit idee werd toegepast (Norton Commander) een enorm aantal navolgers kreeg, waarvan vele gratis. Gek genoeg heeft Microsoft er nooit brood in gezien dit principe over te nemen, zodat we na bijna dertig jaar Windows nog altijd handmatig twee Verkenner-vensters moeten openen. Onder de vele Verkenner-alternatieven die wél twee vensters naast elkaar bieden, komt Nexusfile het dichtst in de buurt van het oorspronkelijke product van Norton. Dat komt deels door het gebruik van eigen sneltoetsen (die onder in het scherm worden weergegeven) maar toch vooral door het kleurenschema, dat sterk herinnert aan het aloude dos-tijdperk. Dat kleurenschema kun je overigens gemakkelijk aanpassen, dus wil je liever de witte achtergrond van Verkenner, dan is dat snel geregeld. De gebruikte kleuren dienen voor het snel herkennen van allerlei soorten bestanden en je kunt er je eigen favorieten aan toevoegen. Nexusfile biedt alle gebruikelijke beheermogelijkheden inclusief het uitpakken van bestanden. Tip 12 Bestandsbeheer in twee vensters tegelijk in een retro-jasje. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotaal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen.
  5. Tip 1: Foto-info bewerken Geschikt voor: Windows 10 De meeste pc-gebruikers zien in de detailweergave van Verkenner de kolommen Naam, Gewijzigd op, Type en Grootte. Je kunt daar veeL details aan toevoegen, zoals de exif-data van foto’s. Vervolgens kun je vastleggen dat die weergave speciaal voor mappen met foto’s moet worden gebruikt. Dat alles vereist heel wat gepuzzel en bovendien wil je zo’n weergave niet voor gemengde mappen. Wijzigen van exif-data kan ook en wel via het tabblad Details van Eigenschappen. Maar ook dat werkt niet echt comfortabel. Wie snel toegang wil tot exif- of vergelijkbare metadata en daar bovendien van alles mee wil kunnen doen, is dan ook meer gebaat bij een gespecialiseerd programma. ExifPilot is zo’n programma. Met ExifPilot open je een map met foto’s en zie je meteen de meest gangbare parameters, zoals sluitertijd en diafragma. Aan die standaardweergave kun je je eigen favoriete kolommen toevoegen. Al deze gegevens kun je eenvoudig bewerken of ze verwijderen wanneer je foto’s online wilt plaatsen. Dat verwijderen doe je uiteraard het liefst met kopieën. Daarnaast kun je aan foto’s trefwoorden toevoegen, zodat je ze snel en gemakkelijk kunt rubriceren. Bekijk en bewerk eenvoudig exifgegevens en andere metadata. Tip 2: Verbeterd energiebeheer Geschikt voor: Windows 10 Windows biedt allerlei instellingen voor Energiebeheer, maar daar kleven een paar bezwaren aan. Klik je met rechts op de startknop en kies je de gelijknamige functie, dan zie je slechts één aspect van het proces. Een andere selectie met functies krijg je pas te zien wanneer je op dat scherm kiest voor Extra energie-instellingen, een toepasselijke naam, want al die handelingen kosten je inderdaad extra energie. Heb je dan eindelijk alles naar wens ingesteld, dan zul je net zien dat de computer besluit om spontaan in slaap te vallen, precies op een moment dat het jou slecht uitkomt. Dat moet handiger kunnen, dacht de maker van Don’t Sleep. Met Don’t Sleep kun je vanaf één centrale locatie alle mogelijke instellingen beheren op basis waarvan de computer in de slaapstand kan gaan. Die stand is uiteraard nuttig, omdat hij voorkomt dat je pc nodeloos stroom verbruikt en da’s goed voor je portemonnee en moeder aarde. Omdat je met Don’t Sleep centraal toegang hebt tot al die regels, kun je ook met één muisklik aangeven dat je nu juist even geen slaapstand wilt. Beheer eenvoudig de energie-instellingen van Windows. Tip 3: Favorieten opschonen Geschikt voor: Windows 10 Op zoek naar de leukste en nuttigste freeware surfen we heel wat af. Dat leidt tot een lange lijst van favorieten. Het web is voortdurend in beweging. Sites zijn soms van het ene op het andere moment verdwenen of hebben een nieuwe domeinnaam. De lijst verandert in de loop van de tijd dan ook in een kast waar steeds nieuwe dingen in worden gegooid en die nooit wordt opgeruimd. Voor uitpuilende kasten bestaat helaas nog geen gemakkelijke oplossing, maar voor een stevige opknapbeurt voor je browser-favorieten is er AM Deadlink. Deze scant de favorieten van onder andere Chrome, Edge, Firefox, Vivaldi en Opera op dode snelkoppelingen. Ook vindt het programma links die inmiddels doorverwijzen naar een ander domein. Voor vrijwel alle browsers kan AM Deadlink de url automatisch verwijderen of aanpassen. Behalve favorieten kun je ook lijsten met url’s doorspitten in tekst- en html-bestanden. Dat is handig wanneer je een eigen website beheert. Vaak kun je daarvan alle externe links in een bestand opslaan en laat je daar AM Deadlink op los, dan zie je meteen welke niet meer werken. Haal de bezem door de favorietenlijst van je browser. Tip 5: Lijstjes maken Geschikt voor: Windows 10, macOS, Linux, iOS, Android Mensen die gezamenlijke activiteiten wilden bijhouden in een gedeelde agenda, vertrouwden jarenlang op Wunderlist, dat voor gemiddeld gebruik gratis was. Microsoft nam het bedrijf over van de makers en zette ze aan het werk om een nieuw product te creëren dat kon worden geïntegreerd in Microsoft Office 365. Toen dat er eenmaal was onder de naam To Do, werd in 2020 de stekker uit Wunderlist getrokken, tot groot verdriet van de vaste gebruikers. Zoals dat zo vaak gaat, doken anderen al snel in het ontstane gat en zo maakte de wereld al snel kennis met Zenkit To Do. Zenkit To Do ziet er voor Wunderlist-gebruikers vertrouwd uit en is beschikbaar voor elk gangbaar platform. Met de gratis versie kun je een gedeelde agenda en (activiteiten)lijstjes bijhouden voor maximaal acht gebruikers en daar tot 500 MB aan bestanden mee delen. Ook kun je aan alles een alarm koppelen. Wijzigingen die groepsleden aanbrengen, worden opgeslagen in de cloud en zijn daardoor onmiddellijk voor iedereen beschikbaar. De tweestapsverificatie zorgt er daarbij voor dat je privacy beschermd is. Een gedeelde agenda die smaakt naar het aloude Wunderlist. Tip 6: Modelspoorbaan maken Geschikt voor: Windows 10 De coronaperikelen waarmee we nu al bijna twee jaar te maken hebben, vormden een ramp voor de horeca en de amusementssector. Leveranciers van hobby-artikelen beleefden daarentegen gouden tijden, onder andere door een enorme omzetstijging op het gebied van modelspoorbanen. Oude rotten in de wereld van miniatuurtreinen weten al jaren dat je die dingen niet meer zoals vroeger hoeft te laten rijden door aan een transformatorknop te draaien, maar dat je de treinenloop tegenwoordig met de computer kunt aansturen. Dat kan bovendien gratis met StoomspoorExpress. In dit programma kun je de lay-out van je eigen modelspoorbaan namaken. Naast de stroomvoorziening voor de baan als geheel kun je veel onderdelen, zoals wissels en seinen, tegenwoordig elektronisch aansturen en ook al die componenten kun je in je schema opnemen. Met het programma en het gemaakte schema kun je vervolgens maximaal acht dienstregelingen maken die bepalen waar en wanneer een trein rijdt of stopt. Om de software met je spoorbaan te laten communiceren is wel een extra stukje hardware nodig in de vorm van een zogeheten I/O-kaart (k8055n, ca. 35 euro). Stuur een modelspoorbaan aan vanaf je pc of laptop. Tip 07: Uitgerekend Geschikt voor: elk systeem De rekenmachine van Windows kan veel, maar het weergeven van 3D-grafieken behoort helaas niet tot de mogelijkheden. Bovendien, je hebt er sowieso niets aan wanneer je niet achter je pc zit, maar onderweg bent met je smartphone of tablet. Wil je toch zulke grafieken maken, dan kun je dus maar het best meteen op zoek naar een online-oplossing en die is er in de vorm van de Math3D Online 3D Graphing calculator. Deze veelzijdige grafiekenmaker stelt je in staat om op verschillende manieren 3D-oppervlakken en curven te visualiseren en kan ook uit de voeten met vectoren en vectorvelden. De toepassing toont je grafieken van functies in zowel expliciete als impliciete vorm en kan uit de voeten met parametervergelijkingen en poolcoördinaten. Kleur en transparantie van grafieken zijn uitgebreid instelbaar. Een handige extra is de mogelijkheid om variabelen toe te voegen en deze aan een schuifregelaar te koppelen, zodat je grafieken in beweging kunt zetten en zo inzicht krijgt in de bijdrage van de verschillende onderdelen van de bijbehorende formule. Een handig stukje gereedschap voor studie en onderwijs. Maak 3D-grafieken en zet ze in beweging. Tip 8: Informatie over videokaart Geschikt voor: Windows 10 Gamers kunnen niet zonder snelle grafische kaart. Waar autofanaten moeiteloos hun motorvermogen kunnen oplepelen, weten gamers doorgaans weinig meer dan merk en type van het apparaat dat ze al die fraaie beelden voorschotelt. Wil je precies weten wat je grafische kaart allemaal in huis heeft aan functies, mogelijkheden en technieken, dan is de GPU Caps Viewer er voor je. Dit handige hulpje vertelt je alles over merk en type kaart, temperaturen en ventilatorsnelheden, geïnstalleerde stuurprogramma’s, de mogelijkheden van OpenGL, OpenCL, CUDA en Vulcan. Naast al die informatie voor mensen die geïnteresseerd zijn in de techniek achter hun grafische kaart, valt er ook wat te genieten voor gebruikers die alleen benieuwd zijn naar de prestaties. Het programma bevat namelijk een reeks grafische demo’s (deels interactief) die je allerlei aspecten laten zien van de capaciteiten van de kaart. Ontdek alle technische details van je grafische kaart. Tip 09: Foto’s sorteren Geschikt voor: Windows 10, macOS, Linux Wie de exif-data van foto’s wil wijzigen of bekijken, kan goed terecht bij ExifPilot zoals hierboven besproken. Maar wat nu als je je foto’s op basis van deze data wilt hernoemen of ze in mappen wilt sorteren? Dan kun je terecht bij Amok Exif Sorter. Amok werkt niet alleen met exif- maar ook met IPTC-data. Deze kun je gebruiken om de nietszeggende namen van foto’s (zoals de gebruikelijke varianten p2314429.jpg of dscf4839.jpg) om te toveren in iets waar je wel wat mee kunt. Stel dat je op vakantie bent geweest in Praag. Je kunt dan snel en eenvoudig alles foto’s daarvan hernoemen naar iets als datum-tijd-Praag, zodat je niet alleen meteen weet waar een foto is gemaakt, maar ze ook op chronologische volgorde hebt. Amok kan meer dan alleen hernoemen. Je kunt foto’s in één moeite door (of alleen maar) kopiëren of verplaatsen op basis van criteria uit de exif-data. Hiervoor kun je allerlei profielen maken. Je kunt Amok loslaten op duizenden foto’s tegelijk en voordat het programma aan het werk gaat, toont het de gevolgen van je opdrachten. Hernoem, kopieer of verplaats bestanden op basis van exif-data. Tip 10: Windowsw 10 opruimen Geschikt voor: Windows 10 Wie lege blikjes en snoepverpakkingen op straat laat rondslingeren, vormt voor velen een bron van ergernis. Maar wie denkt dat alleen mensen er een troep van maken, vergist zich. Programma’s en besturingssystemen kunnen er ook wat van. In de loop van de tijd ziet de inhoud van je harde schijf er dan ook uit als een park na een popconcert; het staat vol oude logbestanden, vorige versies van installaties, cachebestanden van lang geleden van allerlei browsers en ga zo maar door. Om daaraan geen schijfruimte te verspillen, kan het dan ook geen kwaad om er zo nu en dan de bezem door te halen en dat kan met KCleaner Lite. KCleaner is zeer rap en je kunt het programma op twee manieren gebruiken. In de automatische modus (standaard) gaat KCleaner op de achtergrond aan de slag. En als de klus is geklaard, kun je het programma automatisch laten afsluiten, de pc herstarten of uitschakelen. Houd je liefst zelf de controle dan kies je voor Simuleer. Na een scan kun je dan zelf kiezen wat mag worden opgeruimd. Bij ons vond KCleaner 60 GB, dus dat ruimt lekker op! Haal eens lekker de bezem door je harde schijf. Tip 11: Betere presentaties Geschikt voor: Windows 10 Wie weleens een presentatie heeft gegeven van de werking van een programma via een laptop, weet dat lang niet alle handelingen goed zichtbaar zijn. Instructievideo’s op YouTube lijden aan hetzelfde euvel. Waar is de cursor? Wat klikt de maker van de video nu precies aan? Dat moet duidelijker kunnen, bijvoorbeeld door het gebruik van DemoHelper. DemoHelper biedt drie functies die je demonstaties naar een hoger plan tillen. Allereerst is daar Zooming-modus. Deze werkt als het bekende Vergrootglas van Windows en stelt je in staat een deel van het scherm uit te vergroten. In deze modus kun je ook op het scherm tekenen. Vervolgens is er de Live Zooming-modus. Ook deze functie vergroot een deel van het scherm, maar nu kun je alles wat daar te zien is gewoon blijven gebruiken. Je kunt zo bijvoorbeeld het aanklikken van menu-items groot weergeven. Tot slot is er de Drawing-modus. Hierin kun je uit de losse hand en in verschillende kleuren belangrijke dingen omcirkelen of onderstrepen. Ook kun je rechte lijnen en pijlen tekenen en verwijderen en heb je de beschikking over een markeerstift. Tip 12: Beter bestanden vinden Geschikt voor: Windows 10 Door de jaren heen is de zoekfunctie van Windows weliswaar verbeterd, maar er blijft nog altijd genoeg te wensen over omdat de manieren waarop je kunt zoeken nog altijd zeer beperkt zijn. Wie echt zwaar geschut wil inzetten voor zijn zoekacties en ook in staat wil kunnen zijn om daarbij dingen te vervangen, kan terecht bij grepWin. Om zijn kunsten te kunnen doen, maakt grepWin gebruik van zogeheten reguliere expressies. Dat is een meer geavanceerde variatie op de aloude jokertekens ‘*’ en ‘?’. Ben je niet vertrouwd met het gebruik ervan, dan vind je op de website een link naar een tutorial. Overigens kun je ook gewoon op tekst zoeken Omdat veel zoekopdrachten je een overdaad aan resultaten kunnen opleveren, biedt grepWin allerlei mogelijkheden om de lijst in te korten. Zo kun je je zoekactie beperken tot bepaalde bestandstypen, -groottes en aanmaakdata. Omdat grepWin ook onderliggende mappen doorzoekt, kun je bovendien aangeven welke mappen moeten worden uitgesloten. Je kunt kiezen uit een portable- of installatieversie. Die laatste heeft als voordeel dat hij toegankelijk is vanuit het contextmenu van Verkenner. Zeer geavanceerd zoeken en vervangen van bestandsnamen. Tip 13: Programma's up-to-date Geschikt voor: Windows 10 Automatisch updates zijn een zegen en een vloek. Enerzijds is het prettig dat je op de hoogte wordt gehouden van nieuwe versies, omdat die vaak beveiligingslekken dichten. Anderzijds komen ze vrijwel altijd ongelegen. Als programma’s op de achtergrond zouden worden bijgewerkt zonder dat je het merkt, dan was er niets aan de hand. Veel programma’s controleren helaas alleen op updates wanneer je ze start en dat deed je natuurlijk omdat je er iets mee wilde gaan doen; iets anders dan bijwerken! Gelukkig is er UCheck. Dat geeft je de controle terug. Wanneer je je systeem scant met UCheck zie je een overzicht van programma’s waarvoor updates beschikbaar zijn en aan de hand van een kleurcode zie je bovendien welke urgent zijn. In tegenstelling tot veel gratis concurrenten, kan UCheck die updates ook voor je uitvoeren. Het enige nadeel daarbij is dat je in de gratis versie geen individuele titels kunt kiezen. Het is alles of niets. Naast de mogelijkheid om te scannen op updates, kun je met UCheck ook een gedetailleerd overzicht opvragen van geïnstalleerde software en programma’s vanuit die lijst de-installeren. Controleer of er updates zijn voor geïnstalleerde programma’s. Tip 14: Prestaties in kaart Geschikt voor: Windows 10 Met het Windows-onderdeel Taakbeheer kun je desgewenst via een systeemvak-pictogram bijhouden hoe hard je processor aan het werk is. In het hoofdscherm van Taakbeheer kun je daarnaast via het tabblad Prestaties zicht houden op je geheugen, je harde schijven, je netwerk en de temperatuur van je GPU. Alhoewel handig kan het toch altijd weer beter of op zijn minst fraaier, bijvoorbeeld met SysGauge. SysGauge houdt allerlei aspecten van je systeem in de gaten en toont je de relevante informatie door middel van grafieken en duidelijke analoge wijzers. De lay-out van al die schermen vol informatie kun je bovendien naar eigen smaak en behoefte aanpassen. Naast de gebruikelijke informatie over processor, geheugen en schijven, kan SysGauge ook je NAS in de gaten houden. Daarnaast biedt het programma een diepgaander overzicht van actieve processen en kun je een analyse doen om te zien welke toepassingen je systeem het meest belasten. Alhoewel SysGauge fraai en zeer informatief is, missen we helaas een onderdeel om de GPU in de gaten te houden en ook zouden we graag temperaturen en ventilatorsnelheden zien. Tip 14 Uitgebreide informatie over je systeem. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af.
  6. Tip 01: QOwnNotes - Aantekening Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux Er zijn allerlei situaties te bedenken waarin je niet genoeg hebt aan de eenvoudige mogelijkheden van Kladblok om notities te maken. Tekstverwerkers als Word of een gratis alternatief bieden je een schat aan opmaakfuncties, maar die zijn weer niet ideaal voor het schrijven van html- of andere code en bieden geen goede mogelijkheid om aantekeningen als in een database te organiseren. QOwnNotes is een programma dat speciaal bedoeld is voor het maken van allerlei soorten opgemaakte en hiërarchisch gerubriceerde aantekeningen. Het maakt gebruik van de eenvoudige, op platte tekst gebaseerde opmaaktaal Markdown. Deze laat zich makkelijk naar html converteren. Een groot deel van de charme van QOwnNotes zit hem in de mogelijkheid om gemaakte notities op allerlei platformen te delen. Naast de besturingssystemen waarvoor het programma zelf beschikbaar is, kun je het integreren met (apart te installeren) clouddiensten Nextcloud en OwnCloud, en daarvoor zijn dan weer apps beschikbaar voor mobiele apparaten. Ook kun je zaken via je mobiel synchroniseren door middel van een web-app. De vele mogelijkheden vergen de nodige studie, maar voor QOwnNotes is uitgebreide documentatie beschikbaar. Tip 01 Maak gerubriceerde aantekeningen en deel ze op meerdere platformen. Tip 02: iFun Screen Recorder - Cameraman Geschikt voor: Windows 10 Een plaatje zegt meer dan duizend woorden, dus met een video van 25 beeldjes per seconde draag je al snel een hoeveelheid informatie over die anders vele pagina’s in beslag zou nemen. Zoiets is ideaal om bijvoorbeeld een handeling op de computer uit te leggen. Voor het vastleggen van schermvideo’s bestaan dan ook al jaren programma’s. Het kan zelfs vanuit je browser met bijvoorbeeld Microsoft Stream. Omdat die een tijdslimiet heeft en officieel alleen Edge en Chrome ondersteunt, heeft een lokaal geïnstalleerd programma toch zo zijn voordelen. Een betrekkelijk nieuwe naam binnen het grote aanbod van dergelijke software is iFun Screen Recorder. Met iFun maak je opnamen zonder tijdslimiet en in resoluties tot 4K. De enige tol die je daarvoor betaalt, is een klein watermerk. Je kunt het hele scherm of een deel ervan vastleggen en daaraan ook geluid van een microfoon en beeld van een webcam toevoegen. Vooral dat laatste is populair bij YouTubers. Daarnaast kun je muisbewegingen en -kliks zichtbaar maken, wat voor een instructievideo natuurlijk onmisbaar is. Het eindresultaat kun je opslaan in verschillende bestandsformaten. Tip 2 Maak schermvideo’s, ook van de webcam, tot een resolutie van 4K. Tip 03: Stickies - Gelijmd Geschikt voor: Windows 10 Heel wat succesvolle uitvindingen zijn bij toeval gedaan. Een mooi voorbeeld is dat van de Amerikaanse chemicus Spencer Silver die eerder dit jaar overleed. Hij werkte in de jaren 60 aan een sterke lijm voor gebruik in vliegtuigen, maar al zijn werk leidde juist tot een kleefmiddel dat zo mild was dat je er papier mee aan elkaar kon plakken en dat ook weer zonder schade kon lostrekken. De lijm bleek zelfs herbruikbaar en dat bracht een collega van Silver tot de ontwikkeling van de beroemde gele post-it. Maar hoe handig die dingen ook zijn, je wilt ze niet op je dure beeldscherm plakken. Nee, dan liever de digitale variant. Daar kun je bovendien veel meer mee. De ideale vervanger voor memoblaadjes vormt het programma Stickies. Niet alleen kun je daarvan het uiterlijk helemaal naar je hand zetten (kleur, grootte, lettertype enzovoort), maar je kunt ook aangeven hoe memo’s op je bureaublad moeten verschijnen. In tegenstelling tot de papieren variant kun je digitale memo’s van bijlagen voorzien en er een alarm aan koppelen. Ook kun je ze volop stapelen en rubriceren. Een topper! Tip 03 Plak digitale memoblaadjes op je bureaublad. Tip 04: AutoHidemouseCursor - Verborgen Geschikt voor: Windows 10 De muis: we kunnen al decennia niet meer zonder om onze pc te bedienen, want aanraakschermen zijn nog geen gemeengoed en bovendien is het schuiven van zo’n klein apparaatje heel wat comfortabeler dan het zwaaien met je hele arm langs een 30inch-beeldscherm. Maar ja, die pijl … Bij gebruik op het bureaublad of in de gemiddelde applicatie heb je er misschien niet zo’n last van. Maar wanneer je games speelt en het pijltje in beeld blijft, dan leidt dat af van de beleving. Programma’s om schermafdrukken te maken, bieden vaak de optie om de muiscursor wel of niet te laten zien. Maar de vele instellingen die Windows ons biedt voor ons favoriete knaagdier, voorzien niet in zo’n mogelijkheid. Da’s jammer, want een cursor die automatisch verdwijnt en pas weer opduikt wanneer je de muis beweegt, geeft een lekker schoon beeld. Gelukkig heb je deze mogelijkheid alsnog met AutoHideMouseCursor. Hiermee stel je simpelweg in na hoeveel seconden de cursor moet verdwijnen. Overigens bevat DesktopOK deze optie ook én die verbergt ook nog eens je pictogrammen voor een fris bureaublad. Tip 04 Verberg die ontsierende muispijl wanneer je hem niet gebruikt. Tip 05: FileFriend - Vriend Geschikt voor: Windows 10 Onlangs ging er een grappige meme rond op sociale media. Deze toonde enkele kolossale stapels ouderwetse diskettes met de tekst “als Microsoft Flight Simulator op diskette zou worden geleverd”. Oudere lezers kunnen zich de tijd vast nog wel herinneren dat je voor het installeren van een programma inderdaad de ene na de andere schijf in het gleufje moest stoppen, omdat er maar 1,44 MB op paste en veel programma’s ondertussen een stuk groter waren dan dat. Om dergelijke grote bestanden te kunnen back-uppen of delen, was er dan ook software om ze te splitsen en de losse componenten weer samen te voegen. Voor dat oorspronkelijke doel zul je dergelijke programma’s nog maar zelden tegenkomen, maar er zijn andere redenen te bedenken om zoiets te kunnen doen. Met FileFriend kan het, maar gelukkig kan dat programma nog wat andere kunstjes. Zo kun je bijvoorbeeld ook bestanden inhoudelijk vergelijken, bestanden en mappen versleutelen en bestanden of teksten verstoppen in een jpeg-afbeelding en ze er op basis van een wachtwoord ook weer uit tevoorschijn toveren. Tip 05 Bestanden splitsen, samenvoegen, verstoppen en versleutelen. Tip 06: Autal - Hypnotisch Geschikt voor: Windows 10 De Amerikaanse componist Philip Glass timmert ondanks zijn gevorderde leeftijd nog altijd aan de weg met de voor hem zo kenmerkende ‘minimal music’, een stijl waarin telkens herhaalde patronen langzaam veranderen. Zelfs wie de man niet kent, herkent vaak onmiddellijk zijn muziek die onder andere in flink wat films te horen is. Met dit soort muziek is het meestal zo dat je het ofwel vreselijk vindt, of geniet van de hypnotische cadans ervan die heerlijk is bij lange autoritten of om te mediteren. Wie behoort tot de categorie liefhebbers, kan tegenwoordig zijn eigen minimal music maken met behulp van het programma Aural. Aural maakt muzikale patronen op basis van een uiteenlopend aantal regels en daarvan kun je er vier samenvoegen. Voor elk van de sets met regels kun je eenvoudig zelf allerlei parameters veranderen, zoals de duur van het patroon en de lengte van noten. Ook kun je aan elk kanaal je eigen instrumenten toewijzen: zo kun je niet alleen melodische, maar ook ritmische muziek maken. Standaard klinkt je muziek via de interne midi van de pc, maar je kunt ook een extern apparaat aansturen. Tip 06 Maak hypnotiserende muziek op basis van herhalende en verschuivende patronen. Tip 07: Diffractor - Fotobibliotheek Geschikt voor: Windows 10 Hoewel de cijfers gebaseerd zijn op ruwe schattingen, kun je gerust stellen dat er tegenwoordig verbluffend veel foto’s worden gemaakt in vergelijking met het (recente) verleden. Betrouwbare bronnen suggereren dat we met z’n allen momenteel zo’n 1,5 biljoen foto’s per jaar maken. Om dit in perspectief te plaatsen: fotografie begon in de 19de eeuw en nu leggen we per minuut ongeveer evenveel beeld vast als in die hele eeuw! Behoor je zelf ook tot die veelklikkers, dan is de kans groot dat je inmiddels vele duizenden afbeeldingen op je harde schijf hebt staan. Om daarin goed te kunnen navigeren en dat ene plaatje te kunnen terugvinden, is goede organisatie belangrijk. Voor dat doel bestaan al jaren heel wat gratis en betaalde programma’s, maar een betrekkelijk nieuw en fris gezicht is Diffractor. De nadelen van de gratis versie zijn dat je alleen standaardmappen kunt verwerken en dat je geen geolocatie kunt gebruiken (omdat Google daar geld voor rekent aan softwareontwikkelaars). Los daarvan is Diffractor een snelle tool om foto’s (en video’s) te ordenen, doorzoeken, van een waardering te voorzien enzovoort. Tip 07 Organiseer en doorzoek je foto- en videoverzameling. Tip 08: Simplenote - Genoteerd Geschikt voor: Windows 10, macOS, Linux, iOS, Android Eerder bespraken we QOwnNotes (tip 1) als hulpmiddel om notities vast te leggen en te synchroniseren op meerdere apparaten. Hoewel dat programma zeer krachtig is, is het ook wat ingewikkelder in gebruik en vergt het dus wat meer studie. De digitale memoblaadjes van Stickies (tip 3) zijn eenvoudig in gebruik, maar die kun je alleen op je pc lezen. Wie eenvoud wil combineren met automatische synchronisatie, vindt een oplossing in Simplenote. Met Simplenote maak je notities van alles wat bij je opkomt en wat je wilt onthouden, van een feitje dat je overtypt vanuit een boek tot links en snippers tekst die je kopieert van een website. Elk van deze aantekeningen kun je in rubrieken onderbrengen en van tags voorzien (recepten, vakantietips, dingen die je nog moet doen enzovoort). Deze tags stellen je in staat om je notities snel te doorzoeken. Doorzoeken is sowieso mogelijk, maar bijvoorbeeld je recepten zullen zelden het woord ‘recept’ bevatten en met zo’n tag zet je ze dus makkelijk in één overzicht. Naast gebruik op je eigen systemen, kun je aantekeningen delen met andere of online publiceren. Tip 08 Maak aantekeningen en bewerk ze op elk platform. Tip 09: SUMo Lite - Bijgewerkt Geschikt voor: Windows 10 Dat heel veel software automatisch controleert of er updates zijn, is enerzijds prettig omdat nieuwere versies vaak meer en betere functies bieden of veiligheidslekken dichten. Maar er zit ook een keerzijde aan. Sommige programma’s gebruiken een losse updatechecker die via de Taakplanner op gezette tijden wordt geactiveerd (en dus het systeem belast wanneer je dat misschien niet wilt). Andere software doet die check wanneer je het programma start en belemmert je dan om meteen te gaan doen wat je wilde doen. Wie baas over de eigen pc wil zijn, kan ook een programma gebruiken dat voor al je geïnstalleerde software kijkt of er updates zijn, zodat je die kunt doen wanneer het jou uitkomt. SUMo Lite is zo’n programma. SUMo staat voor Software Update Monitor en de makers ervan beheren een gigantische database met versienummers voor heel vele bekende en minder bekende toepassingen en games. Wanneer je je systeem met SUMo scant, zie je meteen welke software kan worden bijgewerkt. Kleurcodes geven het belang van updates aan. In de gratis versie moet je updates helaas zelf downloaden, terwijl de betaalde variant dat automatisch kan. Tip 09 Kijk of er updates beschikbaar zijn voor je geïnstalleerde software. Tip 10: Klender - Op afspraak Geschikt voor: Windows 10, iOS, Android Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek telt Nederland zo’n 3 miljoen alleenstaanden; volwassenen die in hun eentje leven. Je mist daarmee misschien wat huiselijke warmte, maar het heeft hoe dan ook één voordeel: je hoeft alleen rekening te houden met je eigen afspraken. Een doodgewone agenda, al dan niet op je mobiel, volstaat om daar zicht op te houden. Hoe anders is dat met een gezin, en zeker een gezin met kinderen. Daar vraagt men zich voortdurend af wie waar hoe laat wordt verwacht, door welke ouder welk kind waarheen moet worden gebracht enzovoort. In zo’n situatie kan een moderne familie niet zonder groepsagenda en die vinden we in het gratis Klender, dat beschikbaar is in de Windows App Store en voor iOS en Android. Met Klender kun je alle verplichtingen van het hele gezin bijhouden en aan de hand van kleurcodes zie je welke afspraak voor welk gezinslid is. Voor wie al die informatie beschikbaar is, heb je in eigen hand. Afspraken kunnen zichtbaar zijn voor iedereen in de groep of alleen voor een of meer specifieke personen. Tip 10 Houd afspraken bij voor het hele gezin. Tip 11: AOMEI Backupper Standard - Kopie Geschikt voor: Windows 10 Naast de back-upmogelijkheden van Windows kun je kiezen uit een keur aan betaalde en gratis programma’s die meer flexibiliteit en functionaliteit bieden. Een van de absolute toppers in de categorie ‘gratis’ is ongetwijfeld AOMEI Backupper (ABS), waarvan de Standard-editie je geen cent kost. We schreven enkele jaren geleden al over dit juweel, maar inmiddels zijn we alweer twee hele versies verder en zelfs de Standard-versie heeft sindsdien een flinke metamorfose ondergaan. Met ABS maak je back-ups op systeem-, schijf-, partitie of bestandsniveau naar een lokale schijf, externe (usb-)schijf, NAS of clouddienst. Daarnaast beschikt ABS over de nodige synchronisatiefuncties om bijvoorbeeld van je belangrijkste mappen dagelijks een kopie te maken, waaruit je direct bestanden kunt halen. Verder kun je met ABS partities klonen en imagebestanden comprimeren. Al die vele mogelijkheden zijn verpakt in een grafisch aantrekkelijk jasje en de bediening is kinderlijk eenvoudig. Er zijn slechts een paar redenen om te upgraden naar de Home- of Pro-versie ($ 49,95 voor die laatste), bijvoorbeeld wanneer je back-ups wilt versleutelen, te back-uppen bestanden wilt filteren of ze realtime wilt synchroniseren. Tip 11 Een van de meest veelzijdige gratis back-upprogramma’s. Tip 12: Socratic - Geleerd Geschikt voor: iOS, Android Oudere lezers kunnen zich wellicht nog de rekenliniaal herinneren; decennialang was dit een onmisbaar gereedschap voor techneuten, ingenieurs, studenten en scholieren. Er kwamen handige machientjes voor in de plaats en op zeker moment hoefde je zelfs geen formules meer uit het hoofd te leren, want bij schoolexamens krijg je tegenwoordig een blad waar ze gewoon op staan. Nog een stap verder gaat Socratic van Google (ook voor Android). Deze app – die vooralsnog alleen Engels begrijpt – stelt je in staat om een foto te maken van bijvoorbeeld een rekenprobleem en gaat daarmee aan de slag op basis van kunstmatige intelligentie. Als je geluk hebt, snapt de app de opgave en krijg je een kant-en-klare uitwerking van de oplossing voorgeschoteld. Gebeurt dat niet, dan zal de app in elk geval proberen achtergrondinformatie te geven. Heb je er ook wat aan als je de leeftijd van schoolopgaven en -examens ruimschoots achter je hebt gelaten? Nou en of. Socratic zit namelijk boordevol visueel aantrekkelijk onderwijsmateriaal op gebieden als wiskunde, scheikunde, natuurkunde en biologie. Voor elk van die disciplines worden allerlei belangrijke begrippen duidelijk uitgelegd. Tip 12 Altijd je eigen docent op zak. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico, of met een overijverig beveiligingsprogramma. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen.
  7. Tip 01: Alternate Font Export - Lettervermicelli Geschikt voor: Windows 10 De betere fotobewerkers en alle grafische ontwerpprogramma’s bevatten functies om tekst in een ontwerp te plaatsen. Zelfs in Word heb je de mogelijkheid om letters creatief te lijf te gaan voor gebruik in bijvoorbeeld een uitnodiging. Probleem in al deze gevallen is dat je beperkt wordt in je mogelijkheden. Zo kun je doorgaans letters horizontaal, verticaal of op een kronkelpad plaatsen, maar wil je losse letters her en der als lettervermicelli over je ontwerp strooien, dan is dat behoorlijk bewerkelijk. Zeker wanneer je je meesterwerk in een grafisch programma maakt, is het bovendien vaak handiger om al deze losse elementen op een eigen laag te plaatsen voor optimale flexibiliteit (denk bijvoorbeeld aan het mengen met de achtergrond op verschillende manieren). Maar hoe kom je aan losse letters? Die produceer je heel gemakkelijk met Alternate Font Export. Met dit programma kun je al je geïnstalleerde lettertypen openen en daaruit elke gewenste selectie aan karakters wegschrijven als losse jpeg-bestanden. Dat kan bovendien in alle beschikbare stijlen (vet, cursief enzovoort), elke beschikbare grootte en in welke kleur je maar wilt. Tip 01 Sla lettertypen op als een collectie losse jpeg-afbeeldingen. Tip 02: Registry Backup - Geregistreerd Geschikt voor: Windows 10 Windows bevat een grote collectie exe- en dll-bestanden waarmee het zijn taken uitvoert. Daar heeft het besturingssysteem wel een uitgebreide administratie voor nodig. Zo moet Windows bijhouden welke programma’s er zoal zijn geïnstalleerd en waar, met welke software een bestand met een bepaalde extensie moet worden geopend, wat je favoriete mailclient is, je favoriete browser en nog onnoemelijk veel meer. Dat alles wordt bijgehouden in het register en dat is zo’n belangrijk onderdeel van het besturingssysteem dat beschadiging ervan niet zelden tot rampen leidt. Wanneer je iets installeert dat het register wellicht kan beschadigen (denk aan een opschoonprogramma), dan kun je vaak eerst een back-up maken, maar lang niet alle software biedt die mogelijkheid. Met het toepasselijk genaamde Registry Backup kun je wél probleemloos back-ups maken van alle registerbestanden. Met de installatieversie kan dat zelfs geautomatiseerd op vaste tijden. Bewaar je deze op een veilige plek die je ook buiten Windows kunt benaderen, dan kun je daarmee vaak ogenschijnlijk hopeloze problemen alsnog oplossen. Met Registry Backup portable kun je op een centrale plek handmatige back-ups opslaan van alle pc’s die je bezit. Tip 02 Maak automatisch of handmatig back-ups van het Windows-register. Tip 03: Mitec InfoBar - Systeemvak+ Geschikt voor: Windows 10 Het systeemvak is de plek waar je even snel de datum of tijd kunt checken. Maar wil je meer informatie, dan moet je doorgaans aanvullende tools installeren. In vorige Windows-versies had je voor dat doel widgets, bijvoorbeeld om de activiteit van de pc in de gaten te houden. Naar verluidt komen die in Windows 11 weer terug. Voor het zover is, kunnen we voor allerlei nuttige informatie terecht bij Mitec InfoBar. InfoBar nestelt zich onder- of bovenaan het scherm en toont standaard schijftemperatuur of vrije ruimte, processorgebruik, actiefste toepassing, dagnummer, datum, tijd en de status van de vergrendelingstoetsen. Daaronder biedt het programma een regel waar je berichten kunt lezen van een zelf te kiezen rss-feed, zodat je altijd het laatste nieuws bij de hand hebt. InfoBar biedt daarnaast een aantal handige tools zoals de Desktop Explorer die als vergrootglas fungeert, maar ook informatie geeft over kleurwaarden, cursorlocatie, het venster onder de cursor en het bijbehorende programma. Ook heb je beschikking over een uitgebreide vervanger voor Taakbeheer, een meer informatieve kalender, een alternatief Kladblok met extra mogelijkheden en meer. Tip 03 De grote broer van het systeemvak. Tip 04: WebPconv - Kleintje Geschikt voor: Windows 10 Iedereen kent en gebruikt het jpeg-formaat voor afbeeldingen. Het door Google ontwikkelde webp-formaat is een stuk minder bekend en dat is jammer, want het biedt een aantal interessante voordelen ten opzichte van jpeg. De belangrijkste daarvan zijn ondersteuning voor animatie (zoals bij gif-bestanden) en doorgaans een kleinere bestandsgrootte. Omdat verschillende bekende browsers het formaat al ondersteunen, is het een goede kandidaat voor gebruik in websites. En ook om bestanden met anderen te delen, is het een interessante optie. Hoewel de nodige conversieprogramma’s het formaat inmiddels ondersteunen, is het gespecialiseerde WebPconv een handig alternatief. Dit programma biedt namelijk speciale profielen voor bijvoorbeeld foto’s, tekeningen, pictogrammen en gescande tekst, en deze zijn geoptimaliseerd om een nog betere compressie te bereiken. En hoe goed is die compressie dan? Wikipedia meldt dat webp ten opzichte van jpeg-afbeeldingen gemiddeld bijna 40% kleinere bestanden produceert. In onze eigen test was die score nog aanmerkelijk beter. Onze testafbeeldingen werden tussen 2x en maar liefst 15x kleiner! Overigens kun je met WebPconv ook lossless comprimeren en de grootte van afbeeldingen wijzigen. Tip 04 Comprimeer afbeeldingen beter dan met jpeg. Tip 05: Icaros - Miniatuur Geschikt voor: Windows 10 Wanneer je in Windows Verkenner bij het weergeven van de inhoud van een map kiest voor Grote pictogrammen of Extra grote pictogrammen, dan zal voor veel bestanden alleen het pictogram worden vergroot. Voor een aantal andere bestandstypen, zoals jpeg, krijg je daadwerkelijk een miniatuur van de inhoud te zien. Dat geldt niet alleen voor bepaalde afbeeldingsformaten, maar ook voor sommige soorten video’s. In die laatste categorie wordt wel veel minder weergegeven. Hoewel Windows soms het aantal formaten waarvan het de inhoud kan tonen middels een update vergroot, kan het altijd beter. Hoe? Met Icaros. Icaros gebruikt de codec-bibliotheek van FFmpeg om miniaturen van een enorm aantal verschillende mediabestanden te kunnen tonen. Dat betekent dat je niet langer alleen een beeldje uit video’s in alledaagse formaten als avi of mp4 krijgt voorgeschoteld, maar ook meer exotische en soms wat oudere bestanden zoals 3gp, flv of rm. Naast video kan Icaros ook grafische inhoud tonen die verstopt zit in allerlei audiobestanden zoals ape, flac, mp3 of ogg. Doorgaans zal het daarbij gaan om afbeeldingen van hoesjes. Icaros toont zelfs miniaturen voor epub-bestanden en ebook-archieven cbr en cbz. Tip 05 Toon miniaturen van allerlei mediabestanden in de verkenner. Tip 06: Image Tuner - Fotofabriek Geschikt voor: Windows 10 Vaak wil je een foto handmatig aanpassen, maar het komt ook regelmatig voor dat je een aantal identieke bewerkingen wilt uitvoeren op meerdere afbeeldingen. Geavanceerde fotobewerkers beschikken daarvoor over een batch-modus, maar wanneer je zo’n programma niet hebt of geen zin hebt om je in de complexiteit ervan te verdiepen, dan is er een uitstekend alternatief in de vorm van Image Tuner. In Image Tuner kun je een lange lijst met afbeeldingen openen en een aantal standaardbewerkingen kiezen. Veelvoorkomende klussen die zich perfect lenen voor dit soort geautomatiseerd fabriekswerk zijn het verkleinen van afbeeldingen, het toevoegen van een watermerk of het verwijderen van de exif-data. Dit zijn typisch bewerkingen die je doorgaans wilt doen voordat je foto’s online plaatst. Daarnaast biedt Image Tuner de nodige andere functies. Zo kun je foto’s in bulk converteren tussen verschillende formaten, roteren, bestanden hernoemen en zelfs een beetje bewerken (denk aan helderheid en contrast aanpassen). Het programma voert alle opgegeven taken voor elke foto uit in de opgegeven volgorde. Als je foto’s ook verkleint, is het dus slim om die bewerking bovenaan te zetten. Tip 06 Laat allerlei standaardbewerkingen los op vele foto’s tegelijk. Tip 07: PureSync - Synchroon I Geschikt voor: Windows 10 Iedere pc-gebruiker weet dat het verstandig is om regelmatig back-ups te maken van belangrijke bestanden en mappen. Het probleem daarbij is natuurlijk dat je dat meestal op gezette tijden doet. Al naar gelang het belang van de data zal dat dagelijks, wekelijks, maandelijks of nog minder vaak zijn. Met alles wat er ondertussen in die mappen verandert, loop je dus een risico op verlies. De enige manier om je meest belangrijke data te back-uppen, is dan ook synchronisatie waarbij elke wijziging in een bronmap meteen wordt bijgewerkt in een doelmap op bijvoorbeeld een externe harde schijf. Een fraai programma om dit te doen is PureSync. Met PureSync kun je ook klassieke back-ups maken, maar wij zijn vooral geïnteresseerd in synchroniseren. Daarvoor kun je in het programma allerlei profielen en filters instellen. Is dat eenmaal gebeurd, dan gaat alles verder vanzelf. PureSync is gratis voor persoonlijk gebruik en het voornaamste verschil met de commerciële versie (26,95 euro) is dat die je data ook kan comprimeren. Wij geven liever de voorkeur aan ongecomprimeerde data, omdat we onze geback-upte bestanden dan meteen kunnen openen. Tip 07 Synchroniseer de inhoud van mappen in realtime. Tip 08: Buttercup - Wachtwoordbeheer Geschikt voor: Windows 10, macOS, Linux, iOS, Android De gemiddelde computergebruiker heeft tegenwoordig al gauw tientallen websites in zijn favorietenlijstje staan waarvoor inloggegevens nodig zijn. Hoewel uit jaarlijks onderzoek blijkt dat ‘12345’ nog altijd tot de meestgebruikte wachtwoorden behoort, weten meer onderlegde gebruikers (en dus ook de lezers van dit blad) dat je niet alleen een sterk en dus niet te achterhalen wachtwoord moet gebruiken, maar dat dat ook nog eens voor elke site anders moet zijn. Een wachtwoordbeheerder is dan ook geen overbodige luxe. Browsers als Firefox kunnen inloggegevens voor je onthouden en zo’n oplossing is afdoende wanneer je altijd alleen op dezelfde pc werkt. Maar de meeste mensen switchen tegenwoordig voortdurend tussen een desktopcomputer en een van hun vele mobiele apparaten. Voor die mensen is een wachtwoordbeheerder nodig die beschikbaar is voor elk platform en zo’n product vinden we in Buttercup. Met Buttercup sla je al je inloggegevens beveiligd op en maak je ze toegankelijk met één enkel wachtwoord. Alle sites waar je moet inloggen, kun je overzichtelijk indelen in rubrieken. Naast inlognaam en wachtwoord kun je ook extra velden definiëren. Tip 08 Toegang tot al je inloggegevens vanaf elk platform. Tip 09: DUMo - Driverdokter Geschikt voor: Windows 10 Bij de laatste controle vonden we in onze test-pc maar liefst 78 stuurprogramma’s. In tegenstelling tot reguliere programma’s worden die maar zelden automatisch bijgewerkt. Daar valt wat voor te zeggen. Zolang alles naar behoren functioneert, is de noodzaak om stuurprogramma’s bij te werken niet zo groot. Aan de andere kant kunnen geüpdatete drivers ervoor zorgen dat je pc soepeler loopt en minder kans op fouten heeft. Kortom: een lastige afweging en dan hebben we het nog niet eens gehad over de vraag hoe je erachter komt of er überhaupt updates beschikbaar zijn. Een oplossing voor beide kwesties vinden we in DUMo, wat staat voor Drivers Update Monitor. Dit programma is beschikbaar in een gratis en een betaalde versie (24,99 euro). Beide doen voor een groot deel hetzelfde: ze scannen je systeem op alle aanwezige stuurprogramma’s en zoeken in een door de makers beheerde database om te zien of er nieuwe versies zijn. Ook krijg je te zien welke updates belangrijk zijn. De betaalversie kan ze vervolgens automatisch voor je downloaden, terwijl je bij de freewareversie zelf op zoek moet. Tip 09 Kijk of er updates beschikbaar zijn voor je stuurprogramma’s. Tip 10: Synctrayzor - Synchroon II Geschikt voor: Windows 10, macOS, Linux, Android Elders op deze pagina’s bespraken we PureSync als oplossing om een continue back-up te maken van je meest belangrijke bestanden, zodat je altijd over de laatste wijzigingen kunt beschikken wanneer zich problemen voordoen. Maar synchronisatie dient ook nog een tweede doel: het toegankelijk maken van dezelfde bestanden vanaf meerdere apparaten. Voor dat doel is PureSync minder geschikt. Wie behoefte heeft aan die vorm van synchronisatie kan terecht bij Syncthing. Dat programma heeft als nadeel dat het werkt via een zogeheten command line interface, maar gelukkig hebben mensen daar een grafische interface omheen gebouwd onder de naam Synctrayzor. Daarmee kun je via een systeemvakpictogram alle functies van Syncthing bedienen en die laatste is ook opgenomen in de download. Met Synctrayzor kun je bestanden synchroniseren tussen lokaal gedeelde mappen, dus ook in een netwerk of op een NAS. Daarnaast kun je bestanden gelijkschakelen op apparaten met macOS, Linux of Android. De naam iOS ontbreekt in het rijtje, wat betekent dat je niet vanaf een iPad of iPhone kunt synchroniseren. Een omweg voor dat gemis is het gebruik van een clouddienst. Tip 10 Synchroniseer bestanden tussen verschillende besturingssystemen. Tip 11: DTaskManager - Taak Geschikt voor: Windows 10 Taakbeheer is in Windows door de jaren heen steeds uitgebreider geworden en vanaf versie 10 is het een zeer bruikbaar onderdeel waarin we nog maar weinig missen. Toch zullen er altijd functies zijn die je wellicht handig vindt, maar die vooralsnog ontbreken. Dan is DTaskManager (DTM) wellicht een interessant alternatief. Dit programma is portable en je kunt het instellen als alternatief voor het Windows-onderdeel. Veel van de functies in DTM komen een-op-een overeen met die van zijn ingebouwde tegenhanger. Zo zie je snel alle geopende applicaties en bijbehorende processen, geheugengebruik en processorbelasting. Maar er zijn ook belangrijke verschillen. DTM kan soms vastgelopen taken beëindigen waar zelfs het taakbeheer geen raad mee weet. En waar laatstgenoemde je alleen de prioriteit van processen laat wijzigen, kun je ze in DTM ook pauzeren en hervatten. Dat is handig wanneer je twee rekenintensieve taken tegelijk uitvoert en je aan een daarvan even alle aandacht wilt geven. Overigens is het aanpassen van prioriteiten wel een klus voor gevorderden die precies weten wat ze doen. Ook prettig is dat DTM een overzicht geeft van actieve netwerkverbindingen. Tip 11 Een taakbeheervervanger met wat meer mogelijkheden. Tip 12: BrowsingHistoryView - Historisch Geschikt voor: Windows 10 Wanneer je zeker weet dat je een website vaker zult bezoeken, dan voeg je hem toe aan je favorieten. Heb je dat niet gedaan en wil je later alsnog een webadres achterhalen, dan is er altijd nog browsergeschiedenis. Wanneer je maar één browser gebruikt, dan is dat alles wat je nodig hebt. Maar er zijn goede redenen om met meerdere surfprogramma’s te werken en wanneer je dan een site probeert te achterhalen die je ooit hebt bezocht, dan moet je ook nog weten met welke browser dat was. Laat je geheugen je wat dat betreft in de steek, dan moet je de geschiedenis van elk afzonderlijk programma doorbladeren. Gelukkig is er een handig programmaatje dat de geschiedenis van al je browsers in één overzicht kan laten zien en dat heet heel toepasselijk BrowsingHistoryView (BHV). Dit programma ondersteunt vrijwel elke bekende browser die op Chromium, Firefox of Internet Explorer is gebaseerd. Je kunt de resultaten doorzoeken, filteren en exporteren als html-bestand. Wil je een link delen met een ander apparaat, dan kun je er een QR-code voor maken. Let op het losse Nederlandse taalbestand! Tip 12 Bekijk de geschiedenis van al je browsers in één overzicht. Gevaarlijk? Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’ kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen. Bron: Computertotaal
  8. Freewaremakers zijn meestal enthousiaste computergebruikers die niet programmeren uit winstbejag, maar hun vaardigheden inzetten om iets te verbeteren. Dankzij de gratis programma’s wordt computeren leuker en handiger! We bespreken de beste programma’s van dit moment en nieuwe versies van ‘evergreens’. Tip 01: CCleaner Browser - Bladeren Geschikt voor: Windows 10 Jarenlang hadden we de keus uit slechts een handvol browsers. De laatste jaren schieten nieuwe namen echter als de spreekwoordelijke paddenstoelen uit de grond. Dat komt vooral door het opensource-systeem Chromium, waarmee allerlei partijen zelf aan de slag kunnen om een browser samen te stellen. Chromium is inmiddels zelfs de bron van Microsofts eigen Edge. Aan de inmiddels lange lijst Chromium-browsers kunnen we er weer eentje toevoegen: CCleaner Browser. We kennen CCleaner van het veelgeprezen opruimprogramma en we weten dus dat de naam synoniem probeert te zijn voor snel, schoon en veilig. Dat zijn ook de trefwoorden die van toepassing zijn op de gelijknamige browser. Het programma is inderdaad lekker vlot en gebruikt minder geheugen dan bijvoorbeeld Firefox. Standaard vind je in deze browser allerlei hulpmiddelen om je veiligheid en privacy te bewaken. Zo blokkeert de browser veel advertenties, probeert hij identificatie door middel van fingerprinting en traceren te verhinderen, kan hij je webcam bewaken en waarschuwt hij voor gevaarlijke sites. Ook kan hij na het surfen privacygevoelige data wissen. Tip 01 CCleaner Browser is een nieuwe naam in browserland met veiligheid als speerpunt. Tip 02: ExifCleaner - Schoon Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux Voor alle foto’s die je op je eigen harde schijf bewaart, zijn exif-data reuze handig. Daarmee kun je snel allerlei technische specificaties van de gemaakte prent achterhalen (sluitertijd, diafragma enzovoort) en vaak zelfs zien waar een foto is gemaakt. Met name dat laatste is echter ook interessante informatie voor mensen met minder goede bedoelingen, dus wie foto’s klakkeloos online zet, deelt vaak ongemerkt en ongewild allerlei informatie. De remedie daartegen is het wissen van al die exif-data (uiteraard op een kopie van een foto!) voordat je deze ergens uploadt. Er zijn veel programma’s waarmee dat kan, maar een van de interessantste is toch wel ExifCleaner. Niet alleen is deze toepassing lekker vlot en verwerkt hij veel bestanden tegelijk, maar in tegenstelling tot veel concurrenten kan het programma ook metadata uit allerlei andere bestandstypen verwijderen. Naast plaatjes in png-, jpeg-, gif- en tiff-formaat verwerkt ExifCleaner ook videobestanden in de formaten m4a, mov, qt en mp4 en kan het pdf-bestanden strippen. Wie met ExifCleaner aan de gang gaat, moet wel opletten. Het programma verwerkt namelijk direct alle bestanden die je erin opent! Tip 2 ExifCleaner kan metadata uit foto’s, sommige video’s en pdf-bestanden halen. Tip 03: Xiret - Prestatie Geschikt voor: Windows 10 Voor de komst van Windows 10 konden gebruikers zonder al te veel kennis van hardware op een makkelijke manier achterhalen wat de zwakste schakel in hun systeem is door middel van de Prestatie-index. Deze gaf een score voor verschillende systeemcomponenten en de totaalscore was de laagste daarvan, zodat je meteen wist dat een eventuele vervanging van dat onderdeel je pc een oppepper zou geven. In Windows 10 is de mogelijkheid er nog wel, maar je moet daarvoor een tekstcommando kennen en vervolgens op zoek naar een xml-bestand dat je in een browser moet openen om de scores te achterhalen. Dat kan makkelijker. Xiret vormt de perfecte vervanger voor de Prestatie-index van weleer, omdat het programma je exact hetzelfde overzicht geeft. De processor, het geheugen, de grafische kaart, de grafische capaciteit voor games en de primaire harde schijf krijgen allemaal een score tussen 1 en 10. Xiret heeft echter een aantal extra mogelijkheden die zijn voorganger niet had. Je kunt de nodige informatie over je hardware opvragen en het programma kan ook een diepgaander test uitvoeren (In-depth Assessment) voor een nog beter beeld. Tip 03 Xiret is een vervanger voor de verdwenen Prestatie-index van Windows. Tip 04: Files - Verkenning Geschikt voor: Windows 10 Microsoft is druk bezig met het vernieuwen van Windows 10. Het moet allemaal gladder en strakker. Als men dan toch bezig is, dan zouden de trefwoorden ‘eenvormiger’ en ‘consequenter’ ook wel mogen worden meegenomen. Wie goed naar de vormgeving in Windows 10 kijkt, ziet namelijk een wonderlijk verschil in uitstraling tussen bijvoorbeeld Apps en Onderdelen of Systeembeheer enerzijds en Apparaatbeheer en Verkenner anderzijds. Het lijkt of die laatste twee bij een heel ander product horen. Aan het uiterlijk van Apparaatbeheer kunnen we niets doen, maar voor Verkenner biedt de Windows Store een prima alternatief onder de naam Files. Met deze nieuwe bestandsbeheerder krijg je het strakke uiterlijk van allerlei andere Windows-componenten, terwijl je nog steeds alle handelingen kunt uitvoeren die je van Verkenner gewend bent. Files heeft echter meer de bieden dan alleen een fris uiterlijk. Wanneer je een nieuwe map opent, dan kan dat niet alleen in een nieuw venster, maar ook in een nieuw tabblad, wat de zaak wat overzichtelijker houdt. Daarnaast is er de mogelijkheid om video’s in miniatuur te bekijken en kun je kiezen voor een donker thema. Tip 04 Files i een Verkenner-alternatief met een échte Windows 10-uitstraling. Tip 05: Alternate Pic View - Plaatwerk Geschikt voor: Windows 10 Programma’s om plaatjes mee te bewerken, te bekijken en er diashows van te maken, zijn er bij de vleet. Sommige van die programma’s doen alle drie, terwijl er ook gespecialiseerde tools zijn die slechts één ding kunnen. Alternate Pic View valt in de eerste categorie. Het programma bevat gereedschappen om afbeeldingen op te peppen en er grafische elementen aan toe te voegen. Het programma opent veel bestandsformaten en je kunt deze desgewenst naar jpeg converteren. Een geopende map met foto’s kun je bovendien automatisch afspelen. Allemaal heel handig, maar voor elk van die taken zijn er programma’s die veel betere resultaten leveren; professionele gratis fotobewerkers, diashow-programma’s met veel overgangseffecten en de mogelijkheid om muziek toe te voegen en ga zo maar door. Wat Pic View toch leuk maakt, is dat het een paar functies biedt de we van geen enkel ander programma kennen. Je kunt namelijk je diashow als exe-bestand of screensaver opslaan om hem zo op een leuke manier te delen. Ook kun je van losse afbeeldingen met één klik een schuifpuzzel of twee andere games maken. Tip 05 Alternate Pic View kan een foto veranderen in een schuifpuzzel. Tip 06: KeeWeb - Wachtwoord Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux, web Elk jaar groeit het aantal locaties op internet waar we alleen terechtkunnen met een gebruikersnaam en wachtwoord. Omdat die wachtwoorden om veiligheidsredenen overal anders moeten zijn, is onthouden allang geen optie meer. Logisch dus dat wachtwoordmanagers populair zijn. Een van de meest gebruikte was LastPass. De makers daarvan besloten echter eerder dit jaar dat je hun systeem nog maar op één apparaat gratis kunt gebruiken, terwijl we nu juist met z’n allen steeds vaker switchen tussen pc, mobiel en tablet. Een volledig gratis alternatief is dus gewenst en KeeWeb is er zo een. Het is compatibel met het bekende KeePass en zoals de naam al doet vermoeden, is het product niet alleen beschikbaar als programma voor verschillende besturingssystemen, maar ook als mobiele app. In KeeWeb kun je een geheel nieuwe database met inloggegevens maken (of meerdere, wanneer je bijvoorbeeld werk en privé wilt scheiden), maar ook bestaande gegevens uit LastPass importeren. Sla je zo’n bestand versleuteld op bij een clouddienst, dan kun je het vervolgens ook in de mobiele app openen. Tip 06 KeeWeb is een uitstekende wachtwoordbeheerder voor elk platform. Tip 07: USB Device Tree Viewer - Boom Geschikt voor: Windows 10 We herinneren ons als de dag van gisteren de komst van de nieuwe usb-standaard. Reuze handig. Daarvóór had je allemaal verschillende aansluitingen met enorme connectoren en nu van die fijne kleine plugjes. Onze eerste pc met usb had maar liefst vier poorten; één voor muis en toetsenbord en twee extra exemplaren voor bijvoorbeeld printer en scanner. Lekker overzichtelijk. Op onze huidige pc tellen we 42 poorten. Hoe houd je daar zicht op? Dat kan met USB Device Tree Viewer (kortweg UDTV). Dit programma toont alle beschikbare poorten in en aan je systeem en laat je in één oogopslag zien op welke poorten daadwerkelijk iets is aangesloten en wat dat dan is. Klik je op een aangesloten apparaat, dan krijg je daarover uitgebreide informatie. Daarmee kun je bijvoorbeeld snel zien of apparaten op het juiste type poort zijn aangesloten en of je bijvoorbeeld niet nodeloos een usb3-poort gebruikt voor een apparaat dat toch niet sneller is dan usb2. Ook vertelt UDTV je hoeveel stroom apparaten gebruiken en die informatie is dan weer nuttig wanneer je pc af en toe om onverklaarbare redenen vastloopt. Tip 07 Met USB Device Tree Viewer kom je werkelijk alles te weten over je usb-poorten en daarop aangesloten apparaten. Tip 08: HelpNDoc - Hulpvaardig Geschikt voor: Windows 10 Word en concurrerende tekstverwerkers zijn reuze handig wanneer je een mooi opgemaakt document wilt produceren. De interactiviteit van dergelijke documenten gaat doorgaans echter niet verder dan wat aanklikbare linkjes. Wil je documenten produceren die interactie naar een hoger niveau tillen, dan kom je terecht bij gespecialiseerde software en die vinden we in het fraaie HelpNDoc, dat gratis is voor niet-commercieel gebruik. De bekendste plekken waar we veel interactie tegenkomen, zijn de helpbestanden bij programma’s. Deze laten ons vaak het hele document doorzoeken, vanuit de index naar een onderwerp navigeren enzovoort. Zoals de naam HelpNDoc doet vermoeden, is het maken van dergelijke bestanden dan ook de primaire reden waarom deze software is ontwikkeld. Je kunt er echter veel meer mee. Met HelpNDoc maak je fraaie documenten met tabellen, links, afbeeldingen en zelfs video’s. Deze kunnen bovendien allerlei interne en externe verwijzingen bevatten. Alle media die je in een project gebruikt, kun je daarbij beheren in een centrale bibliotheek. Is je product klaar, dan hun je het opslaan als chm-(help)bestand maar ook als interactieve website, als eBook in ePub-, Kindle- of pdf-formaat en meer. Tip 08 Maak je eigen zelf helpbestanden en andere interactieve documenten aan de hand van HelpnDoc. Tip 09: Folder Size - Groot(s) Geschikt voor: Windows 10 Alhoewel het tegenwoordig een koud kunstje is om er even snel een grote externe harde schijf bij te prikken wanneer andere schijven vollopen, kan het geen kwaad om af en toe ook gewoon een grote schoonmaak te houden. De efficiëntste manier om snel ruimte vrij te maken, is natuurlijk het achterhalen van de bestanden die het meest schijfhongerig zijn en wellicht weg kunnen. Voor dat doel bestaan vele programma’s, maar Folder Size is beslist een van de veelzijdigste. Hiermee scan je mappen of complete schijven en het resultaat van zo’n scan kun je op allerlei manieren sorteren. Daarnaast toont het programma een overzicht van zijn bevindingen in de vorm van een taart- of staafdiagram. Er zijn vergelijkbare programma’s die de mogelijkheid bieden om bestanden op type te filteren. Folder Size doet dit alleen in één van de twee commerciële versies, maar het is een functie waar we best zonder kunnen; ten slotte zoeken we slechts de ruimtevreters. Wat Folder Size extra prettig in gebruik maakt, is het feit dat het wordt geïntegreerd in het contextmenu van Verkenner. Tip 09 Vind snel de ruimtevreters op je harde schijf met Folder Size. Tip 10: LightShot - Pak hem! Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux Voor het maken van een schermkopie heeft Windows al sinds jaar en dag de PrintScreen-functie en in Windows 10 is daar een uitgebreidere versie naast gekomen die je activeert met Windows+Shift+S, iets wat lang niet iedereen weet. Toch blijft er ook met die nieuwere versie nog genoeg te wensen over. Daarom is het maar goed dat er alternatieven zijn. LightShot is binnen dat aanbod een betrekkelijke nieuwkomer, maar één die gezien mag worden. Wanneer je een schermafbeelding ‘pakt’ met LightShot, verschijnen er meteen allerlei pictogrammen met functies om de afbeelding te bewerken en dingen te markeren, waar de vergelijkbare Windows-toepassing slechts een beperkt aantal tekengereedschappen biedt. In LightShot kun je zelfs aantekeningen op een plaatje maken. Is je afbeelding eenmaal naar wens, dan kun je hem opslaan of op allerlei manieren delen. Ook hierbij heb je aanzienlijk meer opties. Een van de aardigste extra mogelijkheden is echter dat je op een vastgelegde afbeelding direct een reverse image search bij Google kunt doen. Bewaar je vaak snippers van webpagina’s, dan kun je ook een speciale LightShot-plug-in installeren binnen Chrome of Firefox. Tip 10 LightShot is een veelzijdig programma om schermafdrukken te maken, te bewerken en te delen. Tip 11: Geheim Geschikt voor: Windows 10, MacOS, Linux, Android, iOS We bewaren steeds meer bestanden in de cloud. Zijn ze daar wel veilig? Ja, de verzending ervan verloopt versleuteld, maar wie heeft die sleutel? En wie heeft toegang via een eventuele achterdeur? Wie echt zeker wil weten dat zijn bestanden op de servers van een clouddienst door niemand kunnen worden geopend, kan maar één ding doen: ze voor verzending zelf versleutelen. Een uitstekend programma voor dat doel is Cryptomator. Cryptomator maakt gebruik van zogeheten AES-encryptie met een sleutel van 256-bits, een veelgebruikte en veilige standaard. Voor het versleutelen van bestanden creëer je in Cryptomator een virtuele schijf (die men ‘kluis’ noemt en die zich voordoet als een gewoon usb-station) waarvoor je een wachtwoord moet aanmaken. Zo’n schijf kun je zowel lokaal als bij je clouddienst opzetten en het mogen er ook meer zijn. Vervolgens versleutelt het programma automatisch alles wat je naar die schijf kopieert. Dat gebeurt niet alleen met de inhoud, maar ook met de bestandsnamen en extensies, zodat kwaadwillende gluurders zelfs daaraan niets kunnen zien. Open je een volgende keer zo’n kluis met je wachtwoord, dan wordt alles snel voor je ontsleuteld. Tip 11 Versleutel bestanden lokaal of bij je favoriete clouddienst met Cryptomator. Tip 12: World Science U - Geleerd Geschikt voor: elk systeem Sommige mensen hadden vroeger een hekel aan school en raakten de rest van hun leven geen boek meer aan. Anderen zogen in de schoolbanken alle aangeboden kennis op als een spons en bleven dat ook later doen. Sommigen gaan daarin zo ver dat ze – vaak na pensionering – alsnog een universitaire studie gaan volgen. Wie dat net een stap te ver vindt gaan, maar wel geïnteresseerd is in exacte vakken, kan terecht bij het fraaie initiatief van World Science U. De website van deze organisatie biedt lessen aan op het gebied van biologie, aardwetenschappen, neurowetenschap, wis- en natuurkunde, kosmologie en technologie. Een flink deel van deze lessen wordt verzorgd door Nobelprijswinnaars en andere vooraanstaande geleerden binnen hun vakgebied. Uiteraard zijn deze lessen in het Engels, maar dat geldt ook voor colleges op veel Nederlandse universiteiten. Daarbij is de stof over het algemeen toegankelijker gemaakt voor een breder publiek, maar veel minder oppervlakkig dan bijvoorbeeld wetenschapsprogramma’s op tv. Je kunt de vele cursussen in je eigen tempo volgen en regelmatig bevatten ze interactieve elementen en/of opgaven. Wie zich gratis registreert, kan zelfs certificaten behalen. Tip 12 Terug naar de schoolbanken met World Science U. Gevaarlijk Bij sommige freeware kun je een enge waarschuwing van je beveiligingsprogramma verwachten. Laat je niet afschrikken, maar lees goed wat er aan de hand is en bedenk of je dit logisch vindt. Programma’s maken bijvoorbeeld verbinding met internet. Deze actie kan al een reactie uitlokken bij je beveiliger. Ook voor software die relatief nieuw is of wordt aangeduid als ‘zeldzaam’, kan je beveiliger een waarschuwing geven. Vertrouw je de download? Laat het programma dan uitvoeren. Voel je twijfel? Laat je download onderzoeken door www.virustotal.com, dat doen wij ook. Deze dienst controleert je programma met meer dan vijftig beveiligingsprogramma’s. Zo zie je snel of je te maken hebt met een risico of met een overijverig beveiligingsprogramma. Laat je niet direct afschrikken door waarschuwingen van je beveiligingssoftware. Niet te snel klikken We zien het helaas te vaak en het zou verboden moeten worden: installatieprocedures die extra programma’s bundelen en zomaar aanpassingen doen. Je probeert een programma uit en voor je het weet is de homepage van je browser aangepast en ben je een aantal ongewenste programma’s rijker. Deze handelswijze heet in de volksmond ‘achterbaks’, maar de nette aanduiding is ‘potentially unwanted program’ (pup). Steeds meer beveiligingsprogramma’s letten hierop als je iets probeert te installeren. Wij gebruiken Unchecky om ‘verkeerde vinkjes’ op te merken. Je kunt de extra’s ook zelf voorkomen. Download een programma bijvoorbeeld alleen via de website van de makers. Kies altijd voor de geavanceerde of aangepaste installatie. Zo kun je goed nakijken welke opties er actief zijn. Verwijder de vinkjes bij aanpassingen/programma’s die je als ongewenst beschouwt of keur de aanpassing op een andere manier af. Wees altijd alert tijdens de installatie van programma’s om ongewenste extra software en/of aanpassingen te voorkomen. Bron: Computer Totaal
  9. Hi , Ik gebruik nu al een tijdje MusikBee voor het afspelen voor muziek via mijn pc . En moet zegen dat ik er zeer happy mee ben . Ik vind het veel beter dan groove . de thema's zijn ook naar wens in te stelen , en het scant super snel . De interface is ook zeer mooi . en deze is gewoon te vinden in de app store 😉 Den dat als Windows 11 uit komt einde van het jaar dat ik toch weer MusikBee neem .
  10. Heb je net een frisse Linux-installatie uitgevoerd, dan is het tijd om eerst de essentiële programma's binnen te halen. In dit artikel stellen we de beste Linux-software aan je voor en leggen we ook uit hoe het installeren werkt. Dat gaat namelijk net even anders dan op Windows. Een applicatie is in Linux op verschillende manieren te installeren. De meeste software vind je in repositories ofwel pakketbronnen, met vele honderden toepassingen. De kans is groot dat ook jouw Linux-distro in een grafische interface voor het pakketbeheer voorziet. Voor Ubuntu is dat Ubuntu Software Centre, voor Linux Mint de Software Manager (Programmabeheer). Van hieruit software installeren is zo simpel als het gewenste pakket zoeken en een download- of installatieknop in te drukken. In veel Linux-distro’s laat deze ‘pakketbeheerder’ zich ook vanaf de terminal aanroepen, bijvoorbeeld met sudo apt-get install <pakketnaam>. Het kan gebeuren dat bepaalde toepassingen zich niet in zo’n repository bevinden. In dat geval kun je het pakketbestand wellicht rechtstreeks downloaden van de site van de ontwikkelaar. Zulke bestanden kunnen diverse extensies hebben, zoals .deb (Ubuntu, Linux Mint, Debian, …) of .rpm (Red Hat, openSUSE, …). Ook deze software is op diverse manieren te installeren, bijvoorbeeld vanaf de terminal. In Ubuntu kan dat bijvoorbeeld met de commando’s: wget https://dl.google.com/linux/direct/google-chrome-stable_current_amd64.deb sudo dpkg -i google-chrome-stable_current_amd64.deb Of je dubbelklikt op het gedownloade pakketbestand waarna de grafische pakketbeheerder het installatieproces overneemt. Met deze methodes kun je zo ongeveer alle gewenste software installeren. Zeker degenen die we hieronder bespreken. Office-documenten bewerken Een van de meest populaire kantoortoepassingen is een heuse suite, namelijk LibreOffice dat zich zo’n tien jaar geleden afsplitste van het nog steeds bestaande OpenOffice. De suite bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder een tekstverwerker (Writer), rekenblad (Calc), presentatiepakket (Impress) en een tekentool (Draw). De interface heeft veel weg van oudere MS Office-versies en de suite is redelijk compatibel met de formaten van MS Office (vooral de tekstverwerker). Andere kantoorsuites zijn onder meer OnlyOffice en WPS Office (het vroegere Kingsoft Office, gratis voor persoonlijk gebruik). De interface oogt erg fraai en je kunt uiteenlopende documenten in een enkel applicatievenster openen. Deze suite bevat ook enkele degelijke pdf-tools, waarmee je pdf-documenten kunt annoteren en bewerken. Een nog krachtiger pdf-tool is Master PDF Editor, waarbij de gratis editie de bewerkte pdf’s helaas wel van een watermerk voorziet. Dit valt te omzeilen door een oudere versie te installeren (4.3.89) via www.tiny.cc/pdfmastered (deb) of (rpm). Met deze tool kun je onder meer tekst en objecten manipuleren, afbeeldingen en tekst invoegen en verplaatsen, allerlei annotaties doorvoeren, heuse pdf-formulieren creëren en documenten digitaal ondertekenen. Speciale tekstverwerkers Schrijft of bewerk je vaak scripts, html-code of programmeertalen dan is Notepadqq een uitstekende teksteditor. Die heeft trouwens veel weg van zijn Windows-tegenhanger (Notepad++). Uiteraard ondersteunt de tool syntax highlighting (voor meer dan 100 talen) en ook automatisch inspringen. Bijzonder is wel ‘multiple editing’: je kunt meerdere cursors in je code plaatsen en die vervolgens op die locaties tegelijkertijd bewerken. Heb je de voorkeur voor een gewone tekstverwerker? Het liefste zonder al te veel toeters en bellen, waarbij je dus makkelijker gefocust blijft op je eigen tekst? Dan zijn Focuswriter en Aphostrophe (vroeger UberWriter) prima oplossingen. Deze laatste heeft bijvoorbeeld een focusmodus waarbij alle tekstregels grijs kleuren behalve de zin waarmee je bezig bent. Tijdens het typen kan Apostrophe ook alle bedieningselementen verbergen. Handig is ook de live teller van woorden en tekens. Exporteren kan naar diverse formaten, waaronder odt, pdf, epub, html en rtf. Aan de andere kant van het spectrum vinden we een heuse dtp-editor (desktop publishing) als Scribus. Deze tool is weliswaar niet zo krachtig als Adobe InDesign maar is dus wel helemaal gratis en opensource. Je creëert frames in je publicatie en die voorzie je van de gewenste objecten, zoals afbeeldingen of tekstkaders, inclusief ondersteuning van cmyk-kleurbeheer. Op die manier maak je snel een fraai vormgegeven publicatie, of het nou gaat om een uitnodiging of een compleet clubmagazine. Fotobewerking in Linux Vind je Adobe Lightroom wat duur, dan heb je een prima alternatief aan Darktable. Die doet zowel dienst als fotobeheerder en fotobewerker, met een indrukwekkend aantal bewerkingsmodules en met ondersteuning van diverse raw-formaten. Zowat alle wijzigingen en metadata die je met de bewerker doorvoert, komen in een xmp sidecar-bestand terecht maar bij het exporteren kun je die alsnog in de fotobestanden zelf opnemen. Een vergelijkbare tool is Digikam. Deze heeft bovendien een leuke gezichtsherkenningsmodule. Is het je meer te doen om foto’s creatief bewerken, dan kun je nauwelijks om het populaire Gimp heen. De interface is misschien niet zo gebruiksvriendelijk maar het programma kan met nagenoeg alle fotoformaten overweg. Het heeft bovendien een indrukwekkend functiearsenaal, inclusief laagmaskers, bezier-curves, filters en een animatiemodule. Het laat zich ook gemakkelijk uitbreiden met tal van extensies. Met de afbeeldingenbrowser gThumb kun je foto’s op allerlei manieren bekijken. Hiermee kun je niet alleen diashows samenstellen en bekijken, maar bijvoorbeeld ook webalbums. Foto’s rechtstreeks vanaf een camera importeren is ook mogelijk. Verder kun je met gThumb foto’s ook (in batch) roteren, schalen en bijsnijden. Daarnaast kun je een aantal klassieke beeldmanipulaties uitvoeren, zoals het aanpassen van contrast, helderheid en verzadiging, of foto’s zwart/wit maken of van een of ander kleurfilter voorzien. Trefwoorden en beoordelingen aan je foto’s toewijzen kan ook, maar metadata weer weghalen is net zo goed mogelijk. Overige grafische programma's Krita is een leuke tool voor wie graag creatief uit de hoek komt en over enig teken- of schildertalent beschikt. Het kan overweg met de meest gebruikelijke grafische tabletten en laat je met bestaande afbeeldingen werken of helemaal vanaf nul een eigen artistieke tekening ontwerpen. Er zijn heel wat penselen beschikbaar en die kun je ook zelf aanpassen, of je creëert gewoon je eigen penselen. Dankzij de laagondersteuning en talrijke filtereffecten zijn ook best complexe creaties mogelijk. Inkscape is ook een ontwerpprogramma maar werkt op een geheel andere manier. Terwijl Krita op pixels gebaseerd is, werkt Inkscape met vectorfiguren, vergelijkbaar met bekende commerciële pakketten als Coreldraw of Adobe Illustrator. Bitmap-plaatjes kun je in Inkscape eventueel overtrekken om ze zo naar vectorfiguren om te zetten. Inkscape heeft een gestroomlijnde interface en kan ook met meer geavanceerde functies overweg, zoals klonen en alfablending. Alleen op het vlak van tekstformattering scoort de tool wat matig. Liggen je ambities net wat hoger en spreken ook heuse 3D-ontwerpen je aan, dan kun je eigenlijk niet buiten het populaire Blender. Dit is een geïntegreerde 3D-suite met een erg actieve en enthousiaste community. Je kunt hier niet alleen terecht voor modelling en rendering, maar ook voor animatie en interactieve creaties. Houd wel rekening met een steile leercurve – maar dat heb je bij elk 3D-ontwerpprogramma. Video's bewerken in Linux In Linux zijn heel wat opensource videobewerkingstools te vinden waarvan de meeste de uitstekende ffmpeg-bibliotheek gebruiken, die compatibiliteit garandeert met tal van bestandsformaten. Een van de bekende tools is het vrij laagdrempelige OpenShot. De interface heeft de typische drieledige opbouw van video-editors: een tabblad voor je projectbestanden, een voor het videovoorbeeld en onderaan een reeks audio- en videosporen op een tijdlijn. De bedoeling is dus dat je je mediabestanden naar de gewenste plaats op de tijdlijn versleept. Daarna kun je er allerlei effecten op loslaten: van het wegknippen van overtollige fragmenten, tot het invoegen van allerlei transities en het experimenteren met beeld- en geluidseffecten, zoals ‘chromakey’ (groen scherm). Exporteren kan naar uiteenlopende videoformaten. Minder bekend maar ook prima is Kdenlive, die zelfs videoclips met meerdere audiosporen kan importeren en over een stevig effectenarsenaal beschikt. Mag het nog iets professioneler? Ga dan voor DaVinci Resolve. De leercurve is behoorlijk veel steiler dan bij bijvoorbeeld OpenShot, maar de functies zijn ook veel uitgebreider. Codecs als Apple ProRes worden zomaar ondersteund, maar het importeren van ‘eenvoudige’ mp3-bestanden lukt dan weer niet zonder conversie. Het zal je weinig verbazen dat de betaalde Studio-variant (circa 260 euro) enkele extra functies aan boord heeft, zoals hardware-versneld coderen, ook met meerdere gpu’s, resoluties hoger dan uhd en gezichtsherkenning. Audio bewerken Wie muziekbestanden of andere audio-opnames wil bewerken haalt met het populaire Audacity een uitstekende tool in huis. Je kunt meerdere audiosporen tegelijk inladen (tot 32-bit/384kHz-audio) en bewerken of mixen. En ook zelf opnames maken van diverse audiobronnen. Audacity komt ook met een aardig aantal instelbare geluidseffecten, zoals fade-in, echo en galm, en enkele tools voor spectrumanalyse. Liefhebbers van midi-keyboards kunnen het gratis LMMS overwegen, die we nog het beste als een instap-daw (digital audio workstation) kunnen beschrijven. Deze tool laat je geïmporteerde muziek met diverse instrumentenplug-ins te bewerken, waaronder enkele synthesizers. Een echte audio-editormodule zit er helaas niet bij – maar daar hen je dan weer Audacity voor. Of je tast in de portemonnee voor het bekende pakket Ardour, dat alle gebruikelijke niet-lineaire bewerkingen niet-destructief kan doorvoeren en zich met allerlei vst-2 plug-ins laat uitbreiden. Video's afspelen, e-mailen en meer Heb je behoefte aan een flexibele mediaspeler, probeer dan eens VLC Media Player. Die kan namelijk van huis uit overweg met bijna alle mogelijke containers en codecs, voorziet in flink wat audio- en video-effecten, en laat zich zelfs als mediaconverter en -recorder inzetten. Ben je een verwoed verzamelaar van e-boeken dan mag Calibre niet ontbreken. Hiermee kun je niet alleen e-boeken lezen maar ook beheren en synchroniseren met de exemplaren op je mobiele apparaten. Rechtstreeks downloaden van allerlei online collecties kan ook. Van dezelfde uitgevers als de browser Firefox is er ook Thunderbird, een van de betere e-mailclients. E-mailaccounts instellen doe je met behulp van wizards. Handig is ook dat je e-mailberichten in diverse tabbladen kunt openen en een snelfilter zorgt ervoor dat je vlug op de gewenste berichten inzoomt. Tenslotte dan: vergeet een wachtwoordbeheerder niet, zoals het gratis en opensource KeePassXC. Deze tool is een afsplitsing van het populaire KeePassX maar voorziet in een fraaiere interface en een betere browserintegratie.
×
×
  • Create New...