Jump to content

Nieuwjaarsactie: PIA VPN voor slechts €1,79 per maand & 3 maanden gratis

  • Hoog gebruiksgemak en snelle VPN
  • Goede kwaliteit voor de scherpste prijs
  • Torrents, Usenet en Netflix mogelijk!
  • Plus 3 maanden gratis en 30 dagen niet goed geld terug

En de handleiding: Private Internet Access :goed:

  • Sign Up


Leaderboard

  1. Skeletor

    Skeletor

    Full members


    • Points

      49

    • Posts

      661


  2. Duken

    Duken

    Administrators


    • Points

      6

    • Posts

      25763


  3. Tuinbever

    Tuinbever

    Full members


    • Points

      6

    • Posts

      232


  4. William

    William

    Moderators


    • Points

      4

    • Posts

      2586


Popular Content

Showing content with the highest reputation since 01/19/21 in Handleidingen

  1. Met een Plex Media Server kun je overal in huis genieten van je favoriete films en series. Het kost enige moeite om een mediaserver op te zetten, maar als je de stappen in deze handleiding volgt, dan scheelt dat aanzienlijk. 01 Plex Media Server installeren Plex Media Server is beschikbaar voor diverse platforms en besturingssystemen, waaronder Windows, Mac, Linux en FreeBSD. De applicatie is relatief licht en werkt op systemen met minimaal een Intel Core i3-cpu en 2 GB ram. Voor dit artikel downloaden we de Windows-versie. Klik bij de installatie op Options om te kiezen waar je de app wilt installeren. De installatie duurt een minuutje; druk dan op Launch om Plex Media Server te starten. Log in met je Plex-account of maak een nieuwe aan met je Google-account, Facebook of je mailadres. 02 Gratis of betaald Eenmaal ingelogd kun je je Plex Media Server instellen. Bij de start zie je een pop-up die je probeert te verleiden een Plex Pass-abonnement te nemen. Zo’n abonnement (4,99 euro per maand) laat je onder meer op je mobiel streamen, media via de cloud synchroniseren - handig als je pc niet aanstaat - en video’s lokaal opslaan voor offline gebruik. Klik de melding weg met het kruisje rechtsboven, geef je mediaserver een naam en bepaal of deze ook buitenshuis benaderd mag worden. Druk daarna op Volgende. 03 Mediaserver instellen In het volgende scherm kun je lokale mappen met media toevoegen aan je Plex Media Server. Klik op Bibliotheek toevoegen en selecteer het mediatype (bijvoorbeeld films, series of muziek). Blader naar de gewenste map en druk op Bibliotheek toevoegen om je keuze te bevestigen. Alles toegevoegd? Klik dan op Volgende om het proces te voltooien. Mogelijk moet je even wachten voordat al het materiaal is geïndexeerd. Plex voegt automatisch informatie, filmposters en (album)hoezen toe voor een fraai en compleet overzicht. 04 Ouderlijk toezicht Hoewel een Plex Pass niet nodig is voor de meeste functies, is een betaald account wel handig als meerdere mensen gebruikmaken van Plex Media Center. Zonder abonnement mag je via Instellingen / Gebruikers geen extra gebruikers en gasten toevoegen. Hoewel alle gebruikers standaard toegang hebben tot dezelfde omgeving, heeft iedereen zijn eigen voorkeuren en (verder)kijkgeschiedenis. Kies je bij het toevoegen van gebruikers voor een beheerd account, dan kun je bepaalde content afschermen. Denk aan films of series die ongeschikt zijn voor kinderen. 05 Mediaserver delen Ook voor het delen van je mediaserver heb je een Plex Pass nodig. Via Instellingen / Gebruikers / Vrienden heb je de mogelijkheid om gebruikers uit te nodigen voor je bibliotheek. Is er geen Plex-account gekoppeld aan het e-mailadres van je vriend(in), dan heeft die de mogelijkheid om eentje aan te maken. Als hoofdgebruiker kun je restricties toepassen en precies bepalen wie waartoe toegang heeft. Deel je je mediaserver met iemand buiten je netwerk, ga dan nog even naar Instellingen / Server en schakel de optie Toegang op Afstand in. Plex en 4K Plex Media Server ondersteunt veel bestandsformaten; voor video bijvoorbeeld populaire formaten als mkv, mp4, mov en avi. Ook video’s in 4K (3840 x 2160 pixels) met de H.264 (avc) of H.265 (hevc) codec worden ondersteund, mits je computer krachtig genoeg is om ze te decoderen. Daarnaast werkt Plex met 3D en multichannel audio (ac3, eac3, dts), al hangt het af van je apparatuur of je hiervan gebruikt kunt maken. Voor audio geldt dat mp3 en m4a standaard worden ondersteund. Muziek in een ander formaat (flac of alac) wordt automatisch geconverteerd. 06 Mappenstructuur Bij het indexeren van films en series doet Plex Media Server zijn best om de juiste informatie, posters en ondertitels op te halen. Bij het matchen wordt gebruik gemaakt van de database van TheTVDB.com. Voor het beste resultaat doe je er goed aan alle content netjes te organiseren en te voorzien van de juiste namen. Maak het Plex makkelijk door bijvoorbeeld de 22e aflevering van het negende seizoen van Modern Family in te delen als TV Series/Modern Family/Season 09/Modern Family - s09e22.mkv. Voorzie de bijbehorende ondertiteling van dezelfde opbouw: Modern Family - s09e22.eng.srt. 07 Apps downloaden Na het instellen van de mediaserver is het tijd om Plex-speler te downloaden op de apparaten die je wilt gebruiken om te streamen. Plex is beschikbaar voor onder meer Android (TV), iOS, Apple TV, Xbox en PlayStation. Nadat je inlogt met je Plex-account heb je direct toegang tot je complete bibliotheek. Met de Android- en iOS-apps kun je gratis streamen naar bijvoorbeeld een Chromecast. De Chromecast sluit je middels een gewone hdmi-kabel aan op je televisie. Het casten zelf doe je vervolgens met een speciale cast-knop in een app. Voordat je op een smartphone of tablet kunt kijken, moet je namelijk wel de Plex-app activeren of een Plex Pass nemen. 08 Media afspelen Of je nu gebruikmaakt van de desktopversie, de mobiele app of Plex op je smart-tv, het afspelen van media gaat nagenoeg hetzelfde. In de Android- en iOS-apps zie je op het hoofdscherm recent bekeken en toegevoegde media en kun je onderaan wisselen tussen films, muziek en foto’s. De knop More geeft toegang tot andere mediatypen, zoals nieuws en podcasts. Tijdens het streamen heb je naast de gebruikelijke afspeelknoppen ook de mogelijkheid om van audiospoor en ondertiteling te wisselen, en de videokwaliteit aan te passen. Dat laatste is handig als je last hebt van een trage internetverbinding. Nas of Raspberry Pi als mediaserver Om een Plex Media Server te draaien zit je niet vast aan een pc: ook een nas of Raspberry Pi kan de app draaien. Wil je een nas voor meer gebruiken dan alleen media-opslag, dan is het wel belangrijk te checken of jouw model wordt ondersteund. De nas moet krachtig genoeg zijn om grote bestanden te converteren en af te spelen. Bekijk de ondersteuningspagina van Plex voor meer informatie. De goedkope en energiezuinige Raspberry Pi is ook ideaal om een mediaserver op te draaien. Een Raspberry Pi 3 of 4 met besturingssysteem Raspbian voorgeïnstalleerd is aanbevolen. 09 Podcasts beluisteren (en kijken) Plex biedt ook de mogelijkheid om podcasts te beluisteren. Je vindt de optie in het hoofdmenu van zowel de desktop-app als de mobiele versie. Op dit moment zijn er voornamelijk Engelstalige podcasts om uit te kiezen in categorieën als nieuws, politiek, cultuur en comedy. Je kunt het aanbod doorzoeken en podcasts toevoegen aan je favorieten. 10 Automatische ondertiteling Bij het bekijken van buitenlandse films en series is het prettig ondertiteling te hebben. Plex Media Server ondersteunt alle gangbare formaten, waaronder srt en smi. Hoewel bij sommige gedownloade films en series ondertitels worden meegeleverd, is dat niet vanzelfsprekend. Daarom biedt Plex de mogelijkheid om ondertiteling automatisch in te laden. Ga naar Instellingen / Agents, klik op het tabblad Films of Series en vervolgens op Plex Movie. Zet een vinkje voor Opensubtitles.org en sleep deze optie naar boven. Zet ook bij Instellingen / Talen een vinkje voor Automatisch selecteren van audio en ondertiteling sporen. 11 Meer mogelijkheden met plug-ins Met plug-ins kun je de mogelijkheden van Plex Media Server uitbreiden. Klik In het linkermenu op de optie Plugins en kies voor Plugins installeren. Klik op Meer… en All Available Plug-ins om het volledige aanbod te zien. Dat is niet groot, maar naast bekende namen als Twitch en Vimeo vind je er toch ook Nederlandse opties als NPO, NOS, Dumpert, RTL XL en MovieMeter. Ze zijn eenvoudig van opzet en geven snel toegang tot het media-aanbod van de desbetreffende dienst. Streams kun je lokaal bekijken of naar een ander scherm sturen. Streamen met een browser-extensie Heb je een Chromecast of een televisie met Android TV? Dan kun je ook gebruik maken van de Chrome-extensie Videostream om je favoriete films en series te streamen. Die is gratis beschikbaar in de Chrome Web Store en direct vanuit je browser te gebruiken. Er is ook een losse app beschikbaar voor Windows en macOS, al heb je daar nog steeds Chrome voor nodig. Vanuit Videostream kies je een apparaat om naar te casten en de video die je wilt streamen. Vrijwel alle populaire bestandsformaten (zoals mkv, mp4 en avi) en ondertitels worden ondersteund. De Premium-versie laadt ondertiteling automatisch in en is advertentievrij. 12 Onofficiële plug-ins downloaden Hoewel het aanbod officiële plug-ins klein is, zijn er meer mogelijkheden om Plex Media Server uit te breiden. Daarvoor heb je om te beginnen de WebTools-software nodig, te downloaden via Github. Plaats het uitgepakte bestand WebTools.bundle in de map %LOCALAPPDATA%\Plex Media Server\Plug-ins\ op je pc en open Plex. Bij Plugins verschijnt WebTools als je nieuwe optie. Start deze en open het kanaal door de voorgestelde link in je browservenster te plakken. Log daarna in met de gegevens van je Plex-account. 13 Plex UnsupportedAppStore WebTools geeft je verschillende opties. Zo kun je logs raadplegen en ondertitels beheren. De zogenoemde UnsupportedAppStore met plug-ins open je door in het linkermenu op UAS te klikken. Hier vind je ongeveer 175 plug-ins van bijvoorbeeld Facebook, Spotify, BitTorrent en Popcorn Time. Het installeren is met een druk op de knop gebeurd en plug-ins verschijnen automatisch in het gelijknamige menu van Plex Media Server. Helaas werkt niet elke plug-in vlekkeloos, maar gelukkig heb je ze ook zo weer verwijderd. 14 Plex Media Optimizer De Plex Media Optimizer maakt eenvoudig geoptimaliseerde versies van je video’s. Voor het kijken van een film op je smartphonescherm heb je immers geen 4K-resolutie nodig. Klik bij de gewenste video op de knop Meer… (herkenbaar aan drie puntjes) en kies voor Optimaliseer. Hierna kun je de titel, opslaglocatie en de kwaliteit selecteren. Het omzetten van een bestand van 6 GB duurt ongeveer tien minuten en de geconverteerde versie is te vinden onder Instellingen / Server / Geoptimaliseerde versies. Op een mobiel device speelt Plex automatisch de juiste versie af. 15 Creëer een bioscoopgevoel Voor het echte bioscoopgevoel kun je voorafgaand aan elke film trailers afspelen. Ga naar Instellingen / Server / Extra’s en zet een vinkje voor Toon trailers van binnenkort beschikbare films in de bioscoop. Hetzelfde kun je doen voor films die binnenkort op blu-ray verschijnen. Wel heb je voor deze functie een Plex Pass nodig. Heb je geen abonnement, dan kun je altijd nog handmatig trailers downloaden en toevoegen. Vergeet dan niet Local Media Assets (Movies) aan te vinken in Instellingen / Server / Agents. Wil je het bioscoopgevoel naar een hoger niveau tillen, dan kun je overwegen je woonkamer om te toveren tot een thuisbioscoop. Maar wat zijn nou de beste televisies, luidsprekersets, projectoren en receivers van dit moment?
    6 points
  2. Je hebt heel wat muziek, foto’s, video’s en films op je pc opgeslagen en je zou die eigenlijk wel op je televisie of op een beamer willen afspelen. Dat kan! Naast een geschikte app op je mediaspeler, televisie of smartphone, heb je dan nog een mediaserver nodig. We stellen je twee gratis serveroplossingen voor Windows voor. Er zijn heel wat degelijke mediaservers beschikbaar voor diverse platformen. Tot de bekendste horen ongetwijfeld Plex, Kodi en Emby. In dit artikel gaan we ervan uit dat je alleen over een Windows-pc beschikt en dat je de voorkeur geeft aan een gratis oplossing. We komen dan uit bij twee uiteenlopende tools: de ingebouwde Windows Media Player, die we kort bespreken, en de externe en opensource Universal Media Server. Deze laatste biedt een ruime apparaat-ondersteuning en is ook beschikbaar voor Linux en macOS. Windows Media Player Inschakelen Veel gebruikers weten het niet, maar Windows 10 heeft alles in huis om allerlei media over je netwerk te streamen. Je moet de functie alleen inschakelen en configureren. Start hiervoor Windows Media Player op, open het menu Streamen en kies Mediastreaming inschakelen. Het venster Opties voor mediastreaming verschijnt waar je nogmaals op Mediastreaming inschakelen klikt. Geef een naam aan je mediabibliotheek. Nu verschijnen onderaan al een of meer DLNA/UPnP-compatibele apparaten die in je Lokaal netwerk zijn gedetecteerd. Bevestig met OK. Mocht je mediastreaming niet kunnen inschakelen, dan is waarschijnlijk de indexeringsservice van Windows uitgeschakeld. Die schakel je in als volgt: druk op Windows-toets+R en voer Services.msc uit. Scrol naar Windows Search en klik hier met rechts op. Kies Eigenschappen en stel het Opstarttype in op Automatisch (vertraagd starten). Klik op Starten en op OK. Om media vanuit Windows Media Player te kunnen streamen, moet je die functie eerst inschakelen. DLNA en UPnP We willen het bewust niet al te technisch maken in deze workshop, maar we kunnen moeilijk om de begrippen DLNA en UPnP heen. Beide duiken namelijk vaak op als je informatie opzoekt over mediaservers en streaming. UPnP (Universal Plug and Play) is een protocolset die het mogelijk maakt dat verschillende apparaten in een netwerk elkaar detecteren om zo de aangeboden diensten te kunnen gebruiken. DLNA (Digital Living Network Alliance) maakt hiervan gebruik om vooral mediabestanden als foto’s, muziek en video’s makkelijker te kunnen delen. Van DLNA-gecertificeerde apparaten mag je dus verwachten dat ze vlotjes media kunnen streamen. Dat geldt onder meer voor Windows-pc’s, de meeste Android-smartphones, blu-ray-spelers, tablets en smart-televisies. iPhones horen hier niet bij, die werken met de eigen AirPlay-technologie, maar gelukkig zijn er wel apps die deze functionaliteit alsnog toevoegen. Kijk hier bijvoorbeeld eens naar. Apparaten die DLNA-gecertificeerd zijn, hebben alles in huis om vlot media te streamen. Instellen Wanneer je nogmaals het menu Streamen opent op je pc, die nu als DLNA/UPnP-server fungeert, merk je de optie Meer streamingopties op. Deze optie geeft je opnieuw toegang tot het venster Opties voor mediastreaming. Om een gedetecteerd apparaat toch de toegang tot je gedeelde media te ontzeggen, hoef je bij dit apparaat alleen maar het vinkje te verwijderen naast Toegestaan. Je kunt ook aangeven welke mediatypes je met een apparaat wilt delen. Klik hiervoor op Aanpassen bij dit apparaat, verwijder het vinkje bij Standaardinstellingen gebruiken, selecteer Alleen: en laat een vinkje staan bij de gewenste media: Muziek, Afbeeldingen, TV-opnamen en Video. Om alleen media die je een bepaalde waardering hebt gegeven (bijvoorbeeld drie of meer sterren) toe te staan, geef je bij Selecteer sterwaardering de optie Alleen: aan en kies je Met [x] sterren of meer. Leg je keuzes vast met OK. Op je mediaserver houd je als beheerder nog wel alle touwtjes in handen. Afspelen Dan gaan we nu naar de apparaten die van je gedeelde mediabibliotheek willen gebruikmaken. Bij DLNA-gecertificeerde apparaten of apps moet dat geen probleem zijn. Open je bijvoorbeeld Windows Media Player op een andere pc in je netwerk, dan hoort in het linkervenster de naam van de gedeelde bibliotheek te verschijnen, met de media die klaarstaan om af te spelen. Laten we er als voorbeeld ook even een Android-smartphone bijnemen, met de gratis app BubbleUPnP for DLNA / Chromecast / SmartTV, beschikbaar in de Play Store. Na de installatie kies je de gewenste mediaspeler, zoals een Google Chromecast of de smartphone zelf (Local Renderer). Tik vervolgens op de oranje knop Select library en selecteer de gedeelde bibliotheek op je Windows-pc. Selecteer als dat nodig is een geschikte mediaspeler, bijvoorbeeld VLC for Android, en gaan met die banaan. De gedeelde bibliotheek van je server verschijnt direct in de mediaspeler van andere pc’s. Universal Media Server Installatie De mediaserver van Windows is alleen wel behoorlijk uitgekleed. Wil je een tool met meer pit en mogelijkheden? Dan kun je het gratis en opensourceproject Universal Media Server, kortweg UMS, overwegen. Je vindt die, onder meer voor Windows, op www.universalmediaserver.com. In ons geval is dat versie 10.6.0, maar er komen geregeld updates uit. Met een dubbelklik installeer je het gedownloade exe-bestand. Druk op Next (2x), laat het voorgestelde werkgeheugen ongemoeid en druk op Install. Bevestig met Ja / I Agree / Next / Install / Finish om ook AviSynth, een soort video-editor met filters, mee te installeren. Even later kun je de installatie met Finish afronden en UMS opstarten. De eerste keer vraagt UMS je om de gewenste interfacetaal; wij kozen voor Nederlands (Dutch). Bevestig met Selecteer, waarna UMS wordt opgestart. Je bent er nog niet helemaal, want je krijgt nog een configuratiewizard voor de kiezen, met een handvol vragen. Daar kun je je weliswaar makkelijk vanaf maken door Nee, gebruik de standaard instellingen te kiezen, maar als lezer van Computer!Totaal ben je waarschijnlijk meer geneigd Ja, ik wil eigen instellingen te selecteren. Dan toch eerst maar even langs die configuratiewizard. Basisconfiguratie De vragen van de wizard blijken trouwens mee te vallen. Of je UMS geminimaliseerd wilt starten? Of je de geavanceerde opties liever verborgen houdt? Of je bij het starten de gedeelde mediamappen wilt laten (her)scannen? Dit houdt de inhoud wel up-to-date, maar tijdens de scanronde kan UMS dan wel iets trager werken. Tot slot moet je nog een (basis)map kiezen voor de mediabestanden die je via UMS wilt delen; standaard is dit c:\Users\<accountnaam>\Documents. Even later start UMS door, een proces dat op het tabblad Logs te volgen is. Als het goed is, heeft de server direct enkele compatibele mediaspelers gedetecteerd en op het tabblad Status weergegeven. Het moet wel gezegd: UMS identificeert deze clients niet altijd vlekkeloos. ‘VLC for Desktop’ was bijvoorbeeld in ons geval ‘VLC op Android’, maar het ip-adres maakt in elk geval duidelijk om welk apparaat het gaat. Onze UMS-server heeft compatibele clients gedetecteerd, waarvan er enkele overigens al media aan het afspelen zijn. Webinterface: adres We komen straks nog wel terug op het configuratiescherm van UMS en bekijken eerst hoe je vanaf andere toestellen de media via UMS kunt afspelen. Om het uit te proberen plaats je een aantal mediabestanden in de map die je eerder als basismap hebt ingesteld. Je mag hier gerust ook submappen creëren, voor bijvoorbeeld audio, foto en video. Heeft het apparaat vanwaar je die media wilt bereiken een webbrowser, dan hoef je die maar af te stemmen op het ip-adres van je UMS-server. Het volstaat op die machine om naar de Opdrachtprompt te gaan en Ipconfig in te tikken om het lokale ip-adres te vinden. Stel, het ip-adres is 192.168.0.132, dan vul je in de adresbalk van je browser 192.168.0.132:9001 in. 9001 is de standaardpoort waarop de ingebouwde webservice van je UMS-installatie draait. De webserver van UMS toont standaard eerst een splashscreen. Webinterface: gebruik Na het UMS-log verschijnt dan je homepage met een overzicht van de beschikbare media op UMS. In het linkervenster vind je zowel de Media Library (met een automatische opdeling in rubrieken als Video, Audio en Foto) als de naam van je basismap terug. Je treft hier ook de ‘map’ Web aan. Deze bevat onderdelen als Pictures, Podcasts, Vodcasts en YouTube Channels en die blijken al met een aantal voorbeeldmedia te zijn gevuld. We vertellen je hier dadelijk meer over. Media afspelen is in elk geval niet moeilijker dan een rubriek te openen en het mediabestand of de online mediastream met een dubbelklik te openen in de ingebouwde speler. Gebruik je Chrome als browser en beschik je over een Google Chromecast? Dan kun je inhoud uiteraard ook gewoon doorsturen naar het apparaat, zoals een televisie, beamer of audioboxen, dat op de Chromecast is aangesloten. Druk hiervoor op het knopje met de drie puntjes, kies Casten en selecteer het apparaat. Handig is ook dat UMS automatisch ‘slimme’ sorterings- en selectiemappen bijhoudt voor de diverse media, zoals Op Artiest/Album, Op Datum, HD-video’s, Meest Gespeeld. Rechtsboven staan nog een zoekknop en een instellingenknop waarmee je onder meer een Subtitle translator kunt instellen om lokale ondertitelingsbestanden op te halen. Je kunt er ook een eigen account mee aanmaken bij Opensubitles.org. Ook vanuit je webbrowser krijg je toegang tot de mediabestanden van UMS. Andere client-apps Heb je geen browser beschikbaar op je apparaat, dan moet je aan de slag met een DLNA-compatibele client-app. Er zijn er heel wat, zoals een zoektocht met een term als DLNA apps for <system/device> op het internet je meteen duidelijk maakt. We beperken ons hier tot een aantal voorbeelden. Een populaire app, beschikbaar voor bijna alle desktop- en mobiele systemen, is VLC Media Player. We bekijken eerst de desktopversie voor Windows. Start VLC op, ga naar het menu Weergave en kies Afspeellijst (Ctrl+L). In het dialoogvenster kies je in het linkervenster, bij Lokaal netwerk, de optie Universele Plug’n’Play. Hier vind je de Universal Media Server waar je door te dubbelklikken toegang krijgt tot de beschikbare media. De mobiele versie van VLC – we nemen Android als voorbeeld – werkt op eenzelfde manier. Start de app en tik onderaan op Bladeren. Bij Lokaal netwerk hoort Universal Media Server te staan. Op iOS kun je bijvoorbeeld ook aan de slag met het gratis mconnectLite. Na de installatie hoef je slechts de Browser-knop onderaan te kiezen en vind je ook hier Universal Media Server terug. Toegegeven, bij sommige DLNA-apps is het soms wat zoeken naar de aangewezen manier om met je UMS te verbinden, maar Google en het UMS-forum zijn ook hier je vriend. Ook VLC Media Player (hier de desktopversie) detecteert feilloos de UMS-server binnen je lokale netwerk. Bronbeheer We keren nu even terug naar het configuratievenster van UMS. Op het tabblad Gedeelde inhoud tref je twee onderdelen aan: Map en Webcontent. Bij Map vind je je basismap voor mediabestanden terug en kun je via het mapicoon nog andere mappen toevoegen. Met de pijlknoppen bepaal je de volgorde en via het rode kruis verwijder je een map. Bij Webcontent merk je een handvol items op, bij Image feed (waaronder Flickr), Podcast (inclusief vodcasts) en Video feed (YouTube). Ook hier bepaal je welke items je wilt behouden en in welke volgorde. Eigen streams toevoegen kan ook. Druk op de plusknop, selecteer het type (Podcast, Video feed, Afbeelding feed, Audio stream of Video stream), kies de map(pen) en vul de juiste streaming-url in. UMS kan mediastreams rechtstreeks van het internet ophalen en doorsluizen. Extra configuratie Al tijdens de installatie had je de interfacetaal van UMS ingesteld, maar dat kun je nog aanpassen op het tabblad Algemene instellingen. Hier vind je trouwens nog enkele andere nuttige instellingen terug. Je kunt bijvoorbeeld de Servernaam aanpassen, aangeven of UMS samen met Windows moet starten en, via de knop Installeer als een Windows-service, ervoor zorgen dat je niet bij Windows hoeft te zijn aangemeld om toch met UMS te kunnen streamen. Verder zijn er nog de knop Controleren op updates en een reeks geavanceerde netwerk- en systeeminstellingen. Om de manier te wijzigen waarop je in UMS kunt navigeren, open je het tabblad Navigatie instellingen. Je geeft hier bijvoorbeeld aan of je miniaturen wilt genereren, wat de standaardsortering moet zijn (Alfanumeriek of Op datum) of welke bestandsextensies je wilt verbergen. Bij de algemene instellingen vind je diverse opstartopties en geavanceerde netwerkconfiguraties. Transcodering UMS fungeert ook als transcoder bij mediastreaming. Dat betekent dat die de codec van een bepaalde mediastream kan aanpassen of optimaliseren, zodat de client de media in goede orde ontvangt. Onderliggend maakt UMS hiervoor gebruik van allerlei externe, geïntegreerde tools. Als er meerdere van die tools zo’n transcodering op zich kunnen nemen, dan kun je zelf de volgorde bepalen waarin die tools door UMS worden aangesproken. In de rubriek Videobestand Engines bijvoorbeeld vind je normaliter het eerst FFmpeg Video terug, maar via de pijlknoppen zou je bijvoorbeeld AviSynth/MEncoder een hogere prioriteit kunnen meegeven. Je vindt de diverse transcoderingen dan vanuit je client-app terug via de ‘submap’ #-TRANSCODEER-#. Verder kun je elke engine ook afzonderlijk op allerlei manieren instellen. Dit vergt wel doorgedreven kennis van deze transcoders en we hebben helaas niet de ruimte hier verder op in te gaan. Ons advies: probeer het eerst met de standaardinstellingen. Als een bepaalde mediastream dan toch niet (optimaal) afspeelt, kun je aan de volgorde en de configuratie van de engines gaan sleutelen. Op het tabblad Help, bij Transcoding Settings vind je de nodige feedback over de diverse transcodeerinstellingen. Je kunt tot op zekere hoogte zelf bepalen hoe je een mediastream doorstuurt, dus met welke transcoder én opties.
    4 points
  3. Google heeft met Google Search, YouTube en Gmail de wereld verblijd met handige software maar tegelijkertijd weet het bedrijf daardoor heel veel over zijn gebruikers? Hoeveel? Dat lees je hieronder. Het is inmiddels bekend dat Google de hele dag bezig is met het verzamelen van data van gebruikers die online zijn. Daar kun je je op allerlei manieren tegen wapenen maar er zijn nog steeds heel veel mensen die denken dat het allemaal wel meevalt. Welnu, het valt niet mee. Google weet namelijk echt heel veel van je. - Alles wat je hebt opgezocht met Google Search of YouTube - Je YouTube-geschiedenis - Het aantal Google-zoekopdrachten van afgelopen maand - Elke website waarop je ooit hebt geklikt - Elke site die je ooit in de adresbalk hebt ingevoerd - Elke website die je ooit als bladwijzer hebt opgeslagen - Elk Google Chrome-tabblad dat geopend is op al je apparaten. - De apps die je hebt gedownload - Je Chrome Web Store-extensies - De instellingen van je Chrome-browser - Mailadressen, adressen en telefoonnummers die automatisch invullen - Alle sites waarvoor je Chrome hebt gevraagd om geen wachtwoord op te slaan Door regelmatig je cache te legen en je privacy-instellingen streng te handhaven, weet Google al een stuk minder, maar het loont om af en toe eens even helder te krijgen wat Google allemaal bijhoudt en van je weet. Google is (best) transparant over wat het allemaal bijhoudt Google is zelf ook niet te beroerd om al die informatie voor gebruikers inzichtelijke te maken. Zo kun je om te beginnen een persoonlijk overzicht zien via je overzichtspagina. Je ziet dan in een oogopslag hoe al je instellingen staan, welke apps en services je gebruikt van de techreus, welke abonnementen je hebt en ga zo maar door. Als je hier vervolgens naar beneden scrolt zie je een apart vak met daarin ‘Je gegevens downloaden of verwijderen’. Via Google Takeout kun je een export maken om zo in een keer alles te downloaden wat Google over jou heeft bijgehouden. We raden dat echt aan eens te doen om geconfronteerd te worden met de hoeveelheid data die dan in een keer als waslijst inzichtelijk wordt. Je kunt ook instellen dat je er een maandelijks rapport naar je e-mail wordt gestuurd met het complete overzicht. Adverteerders weten veel over je Heb je geen zin om een compleet document te downloaden dan kun je ook losse zaken bekijken en aanpassen qua instellingen. Zo kun je hier alles vinden over je advertentievoorkeuren. Adverteerders en uitgevers daarentegen gebruiken veelal Google Analytics waarmee ze kunnen zien welke pagina’s je op hun website hebt bekeken, hoe vaak je de website hebt bezocht, hoe lang je er bent geweest en ga zo maar door. Hier kun je je ook voor afmelden als u niet wilt dat dit soort gegevens wordt verzameld, Dat doe je dan via deze pagina. Geschiedenis en machtigingen Wil je weten wat Google over je reisgedrag weet, en waar je allemaal geweest bent, dan bezoek je de locatiegeschiedenis. Ook zijn er pagina's met zoekgeschiedenis bij Google en YouTube. De pagina Accountactiviteit biedt een lijst van alle apps die toegang hebben tot jouw gegevens. Je kunt exact zien wat voor type toegang aan de desbetreffende app is verleend en ook meteen de toegang tot die gegevens intrekken.
    4 points
  4. Chromecast instellen Voordat je natuurlijk aan de slag kunt gaan met je Chromecast, moet je deze eerst hebben aangesloten en geïnstalleerd. Dit gaat vrij eenvoudig, door de Chromecast aan te sluiten aan de HDMI-ingang van je televisie (of monitor). Vervolgens sluit je de voeding aan op de Chromecast en zet je het scherm aan, om vervolgens de installatiestappen op het scherm te doorlopen. 01 Gastvrije Chromecast Zodra je via de Google Home-app je Chromecast configureert, krijg je meteen al een interessante optie voorgeschoteld. Je schakelt namelijk eventueel de zogeheten gastmodus in. Overigens vind je deze functie ook terug door binnen de instellingen te navigeren naar Apparaten. Tik vervolgens op de knop met de drie puntjes en kies voor Gastmodus om deze functie te activeren. Alle visite kan nu probleemloos video’s naar jouw Chromecast casten, zonder er verbinding met het thuisnetwerk vereist is. Als een gast op het cast-pictogram (rechthoek met drie verbindingsstreepjes) tikt, verschijnt er een melding dat er een Chromecast in de buurt is. Bevestig met Connect. Via een onhoorbaar ultrasoon geluid koppelt de Chromecast zichzelf aan het mobiele toestel van je bezoeker, mits de afstand tussen beide apparaten maximaal zo’n zeven meter bedraagt. Wanneer de verbinding onverhoopt niet tot stand komt, dien je handmatig de juiste pincode op te geven. Vervolgens kan je visite via een rechtstreekse wifi-verbinding de videostream starten. 02 Android-scherm casten Je stuurt een Chromecast moeiteloos aan vanaf een iOS- of Android-toestel. Dat werkt vanuit beide besturingssystemen prima, al heeft Android wel een leuk extraatje voor je in petto. Zo kun je het volledige scherm van het mobiele toestel naar je televisie casten. Handig voor het geval een bepaalde app geen Chromecast-ondersteuning heeft ingebouwd. Open de app Google Home en vouw linksboven het instellingenmenu open. Je kiest daarna tweemaal voor Scherm/audio casten. Bedenk goed of je het Android-scherm staand of liggend wilt delen, al kun je dat tijdens de weergave ook nog wijzigen. Tik tot slot de naam van je Chromecast aan. Ondervind je problemen om het Android-scherm te delen? Mogelijk zijn dan niet de juiste microfoonrechten ingeschakeld. Open de instellingen van Android en ga naar Apps / Google Play-services / Machtigingen. Activeer de schakelaar achter Microfoon. 03 Backdrop-venster aanpassen Indien je niets cast naar je Chromecast, verschijnt er normaliter een diavoorstelling op je televisie met kiekjes die je bij Google Foto’s hebt opgeslagen. Vind je dat maar niets? Je bepaalt zelf welke gegevens je in dit zogeheten Backdrop-venster weergeeft. Open de app Google Home op je iPhone, iPad of Android-toestel. Kies via het instellingenmenu voor het onderdeel Apparaten. Je tikt daarna op Backdrop bewerken. Er verschijnt een uitgebreide lijst met informatie die je op het Backdrop-venster kunt tonen. Standaard zijn de opties Google Foto's en Weer al ingeschakeld. Als alternatief kun je ook kiekjes van Facebook en Flickr toevoegen, al dien je hiervoor wel inloggegevens op te geven. Fijn is dat je zelf bepaalt welke fotoalbums je op televisie laat zien. Overigens hoef je niet per se persoonlijke zaken te delen. Zo geeft je Chromecast via Play Kiosk bijvoorbeeld belangrijke nieuwskoppen weer. Verder kun je ook algemene foto’s vanaf het web in beeld brengen. Maak een keuze en pas via Aangepaste snelheid eventueel de verversingssnelheid van de diavoorstelling aan. Welke Chromecast? Er zijn momenteel drie verschillende Chromecasts te koop. Allereerst schaf je voor 39 euro de reguliere versie aan in wit of antraciet. Hiermee cast je video’s via het draadloze netwerk in een maximale resolutie van 1080p. Het apparaatje sluit je met een vaste HDMI-aansluiting aan door het in een vrije HDMI-poort in je tv te steken.Een stroomkabel wordt ook meegeleverd, want de Chromecast heeft wel netstroom nodig. Wens je een stabielere netwerkverbinding, overweeg dan de Chromecast Ultra. Deze ziet er vrijwel identiek uit maar is alleen in het zwart verkrijgbaar. Dit apparaatje kost 79 euro en heeft als meerwaarde dat er een ethernetadapter in de voeding is verwerkt. Deze luxere versie ondersteunt bovendien een maximale resolutie van 2160p (4K ultra hd), bijvoorbeeld middels de Netflix- of YouTube-app. Heb je een 4K-televisie, dan is het dus aan te raden om iets meer geld uit te geven. Als je overweegt om deze versie aan te schaffen, wacht dan niet te lang. Google heeft aangekondigd dat de Chromecast Ultra spoedig uit het assortiment verdwijnt. Waarom? Omdat de opvolger, genaamd Chromecast met Google TV, zijn opwachting maakt. Vooralsnog is deze nieuwe versie nog niet officieel uit in Nederland, maar het is bij sommige webshops al wel mogelijk om deze Chromecast vooruit te bestellen. Als laatste heeft Google de Chromecast Audio in zijn gamma. Zoals de naam al doet vermoeden, is dit product alleen in staat om audio naar de versterker of speaker(s) te casten. De Chromecast Audio kost 55 euro. Wie een reguliere Chromecast of Chromecast Audio wil uitrusten met ethernet, schaft in de Google Store desgewenst een losse adapter aan. 04 Pc-aansturing (Zie ook uitgebreide handleiding onderaan) Je Chromecast werkt niet uitsluitend samen met je smartphone of tablet, want je kunt het apparaatje ook vanaf je computer aansturen. Allerlei websites hebben zelfs Chromecast-ondersteuning ingebouwd, zodat je rechtstreeks webvideo’s kunt casten. Hiervoor heb je wel Chrome nodig. Open Netflix of You-Tube in deze browser en zoek een leuke video, film of serie op. Klik tijdens het afspelen op het cast-pictogram, waarna je de naam van de Chromecast aanklikt. Merk op dat er rechtsboven binnen Chrome een nieuw pictogram opduikt. Klik daarop om het volume aan te passen of de videoweergave te beëindigen. Andere websites met Chromecast-ondersteuning zijn onder meer Dailymotion, Google Play Movies en Facebook. 05 Tabblad casten Als een website geen Chromecast-ondersteuning biedt, is er nog geen man overboord. Je kunt namelijk een volledig Chrome-tabblad casten. Op die manier geef je de Chromecast vanaf de pc bijvoorbeeld het verzoek om een aflevering van NPO Gemist op te halen. Het werkt simpel. Surf naar de webpagina die je wilt casten en open rechtsboven het Chrome-menu. Via Casten klik je op de naam van je Chromecast. Er verschijnt nu binnen enkele seconden beeld op de televisie. Gebruik rechtsboven in Chrome het cast-pictogram om het volumeniveau te regelen of de video te pauzeren. Wanneer een website ingebouwde Chromecast-ondersteuning bevat, geniet deze optie overigens altijd de voorkeur (zie voorgaande paragraaf). De beeld- en geluidskwaliteit is dan namelijk beter. Bovendien vergt deze optie minder rekenkracht van het systeem. 06 Bureaublad delen Je geeft eenvoudig het bureaublad van je computer op de televisie weer. Dat is nuttig wanneer je bijvoorbeeld een presentatie moet geven of zelfgemaakte foto’s wilt laten zien. Je hebt hiervoor de browser Chrome nodig. Open rechtsboven het menu en klik op Casten. Achter Casten naar zie je een klein pijltje staan. Zodra je daarop klikt, kies je voor Bureaublad casten. Je klikt daarna op de naam van je Chromecast, waarna je bevestigt met Delen. In het laatste venster besluit je desgewenst om ook het geluid van de pc op je televisie af te spelen. Houd er rekening mee dat je audio alleen vanaf Windows-machines kunt doorgeven. Op een Mac of Chromebook werkt dat namelijk niet. Het is omslachtig om iedere keer het Chrome-menu te openen alvorens het cast-pictogram in de werkbalk verschijnt. Je kunt ook kiezen voor een permanente weergave. Kies in het Chrome-menu nog eenmaal voor Casten. Je klikt vervolgens met de rechtermuisknop op het cast-pictogram in de werkbalk, waarna je bevestigt met Pictogram altijd weergeven. 07 Videoschokjes verhelpen De hdmi-connector van de Chromecast is geoptimaliseerd om video’s op een verversingssnelheid van zestig beelden per seconde af te spelen. Als een bepaalde videostream een andere verversingssnelheid bevat, zie je mogelijk schokjes in beeld. Dit is onder meer afhankelijk van hoe de televisie de videostream verwerkt. Vooral mensen die sportwedstrijden casten hebben hier nog weleens last van. Goed nieuws, want je Chromecast kan na een aanpassing ook videomateriaal met een verversingssnelheid van vijftig beelden per seconde vloeiend afspelen. Je hebt hiervoor de app Google Home op je smartphone of tablet nodig. Open linksboven het instellingenmenu en ga naar Apparaten. Tik het pictogram met de drie puntjes aan en kies voor Instellingen. Indien je de verversingssnelheid van de hdmi-uitgang wilt verlagen naar vijftig beelden per seconde, zet je een vinkje voor HDMI-modus voor 50 Hz. 08 Gamen Je Chromecast fungeert prima als veredelde spelconsole voor eenvoudige games. Sinds anderhalf jaar kunnen gameontwikkelaars namelijk een cast-pictogram toevoegen. De beelden verschijnen op televisie en de smartphone dient als controller. Op die manier ben je prima in staat om videospelletjes in groot formaat te spelen. Zowel voor Android als iOS zijn er allerlei leuke titels te vinden. Probeer bijvoorbeeld het vermakelijke videospelletje Angry Birds Friends maar eens uit. Zodra je deze game voor de eerste keer opent, detecteert de app binnen je thuisnetwerk automatisch de Chromecast. Er verschijnt namelijk een melding met de vraag of je Angry Birds Friends op een televisie wilt spelen. Tik op OK en tik vervolgens op de naam van je Chromecast. Druk op je smartphone-scherm op Play en geniet van de game. In dit voorbeeld maak je op de smartphone een veegbeweging om de katapult te lanceren. Het resultaat zie je vervolgens terug op televisie. Tik tweemaal kort achter elkaar om het menu te openen. Je kunt nu de televisieweergave zo nodig afsluiten. Samen spelen Voor Chromecast zijn er ook multiplayergames beschikbaar. Meerdere personen maken dan met hun smartphone of tablet verbinding met de Chromecast, waarna iedereen kan meespelen. Wie kennisspelletjes leuk vindt, probeert Big Web Quiz bijvoorbeeld eens uit. Deze quiz speel je met maximaal zes personen tegelijk. Er zijn verder nog meer games die je met meerdere personen op een Chromecast kunt spelen, zoals Tricky Titans en SCRABBLE Blitz. 09 Plex-mediaserver Een Chromecast heeft geen vrije usb-poort om een usb-stick of externe schijf met mediabestanden te koppelen. Wil je evengoed eigen mediabestanden via de Chromecast afspelen, bijvoorbeeld gedownloade films en series? De handigste methode is om op je pc of nas een Plex-mediaserver in te richten. Via een mobiele app stuur je de mediabestanden vervolgens rechtstreeks door naar de Chromecast. Download het programma Plex Media Server naar je pc. Naast Windows zijn er ook versies voor onder meer macOS en Linux beschikbaar. Bovendien kun je de mediaserver op een nas installeren. Zo is er onder meer ondersteuning voor de merken Synology, QNAP en Netgear. Na de installatie opent Plex in je browser. Maak een account aan en log vervolgens in. 10 Eigen media streamen Je laat eerst aan Plex weten op welke locaties je mediabestanden staan opgeslagen. Klik op de optie Voeg bibliotheek toe en maak een keuze tussen Films, TV Series, Muziek, Foto’s en Andere video’s. Je bedenkt voor de locatie een naam en stelt de gewenste taal in. In de volgende stap geef je aan in welke map de mediabestanden staan opgeslagen. Je bevestigt als laatste met Voeg bibliotheek toe. Gun Plex even de tijd om de mediacatalogus op te bouwen. Wanneer je bijvoorbeeld een map met filmbestanden hebt toegevoegd, zie je hiervan alle hoesjes verschijnen. Vanuit de Plex-mediaserver cast je nu rechtstreeks mediabestanden naar de Chromecast. Klik rechtsboven op het cast-pictogram. Vervolgens kies je voor Cast en selecteer je de naam van het Google-apparaatje. Je hoeft binnen Plex alleen nog maar een film af te spelen om de videostream op je televisie te starten. 11 Plex-app Vind je het lastig om de Chromecast vanuit de Plex-mediaserver aan te sturen? Begrijpelijk, want een computer is nu eenmaal niet zo’n handzaam apparaat om videostreams voor je televisie te selecteren. Gelukkig koppel je de mediaserver eenvoudig aan de Plex-app, waarna je een tablet of smartphone als afstandsbediening gebruikt. Belangrijk is dat het mobiele toestel met hetzelfde thuisnetwerk is verbonden als de Plex-mediaserver. Nadat je de app hebt geopend, log je in met de juiste gebruikersnaam en het wachtwoord. Zoek een leuke film op en druk bovenaan op het cast-pictogram. Er verschijnt een menu in beeld waarin je de juiste speler selecteert. Vanzelfsprekend is dat jouw Chromecast. De videostream start direct. Het mobiele toestel fungeert nu als afstandsbediening. Zo kun je de weergave pauzeren en scènes overslaan. Je maakt eventueel ook een wachtrij aan, zodat de Chromecast alle gewenste videobestanden achter elkaar afspeelt. Fabrieksinstellingen Werkt jouw Chromecast niet goed of lukt het niet om een mobiel toestel te verbinden? Soms loont het de moeite om terug te keren naar de fabrieksinstellingen. Aan de zijkant van de behuizing bevindt zich een resetknop. Houd deze knop enige tijd ingedrukt. Er verschijnt een melding in beeld dat de Chromecast zichzelf terugzet naar de fabrieksinstellingen, waarna het apparaat binnen enkele seconden opnieuw opstart. Je kunt de Chromecast ook via de Google Home-app resetten. Je gaat dan als volgt te werk. Open de Google Home-app op je smartphone of tablet Zoek de Chromecast op die je wil resetten (op de screenshots gebruiken we hiervoor Chromecast Ultra) Open die Chromecast door erop te tappen en tap rechts bovenin op het tandwieltje Tap nu rechts bovenin op de drie puntjes en selecteer Terugzetten op fabrieksinstellingen Bevestig je keuze door op de brede, blauwe knop te drukken Let wel op. Want de optie voor het resetten binnen de app is alleen beschikbaar wanneer de Chromecast in kwestie verbonden is met hetzelfde netwerk als je smartphone. Heb je dus een tweedehands model op de kop getikt, dan kun je alleen van de eerstgenoemde optie gebruikmaken. 12 Tv-afstandsbediening Wie tijdens het gebruik van de Chromecast per ongeluk op de tv-afstandsbediening drukt, kijkt wellicht vreemd op. Het apparaatje ondersteunt namelijk het hdmi-cec-protocol, waardoor het bepaalde opdrachten van een geschikte afstandsbediening kan verwerken. Zo lukt het in bepaalde apps om de videostream te openen of te pauzeren. Dankzij deze functie is het dus niet meer nodig om eerst de smartphone te ontgrendelen, voordat je kunt pauzeren. Gunstig, want pauzeren via de tv-afstandsbediening is een stuk sneller. Het werkt bijvoorbeeld in de apps van YouTube en Google Play Music. Overigens is het wel een vereiste dat de betreffende televisie met het hdmi-cec-protocol overweg kan. Fabrikanten gebruiken daar overigens verschillende benamingen voor. Zo noemt LG het protocol Simplink en Samsung Anynet+. Philips gebruikt de naam EasyLink. 13 5GHz-ondersteuning In tegenstelling tot de eerste generatie Chromecasts ondersteunen alle huidige modellen de 5GHz-frequentieband. Zeker in stedelijke gebieden waar veel mensen dichtbij elkaar wonen, is de 2,4GHz-frequentieband in veel gevallen te druk. Het gevolg is dat er vanwege allerlei overlappende kanalen nogal sprake is van interferentie. Wanneer de wifi-verbinding van de Chromecast onstabiel is, loont het in veel gevallen de moeite om een 5GHz-signaal uit te zenden. Je hebt hiermee minder last van naburige netwerken, waardoor je Chromecast wellicht soepeler videostreams verwerkt. Houd er wel rekening mee dat andere draadloze apparaten ook compatibel moeten zijn met 5 GHz, zoals laptops, smartphones, tablets, gameconsoles en e-readers. Gelukkig zijn er ook zogeheten dualband-routers die het wifi-signaal zowel in 2,4 GHz als 5 GHz kunnen uitzenden. Extra uitgebreide Handleiding om het beeld van je pc/laptop weer te geven op je tv via Chromecast. Hoe krijg ik het beeld van mijn laptop op mijn Chromecast? Om te beginnen moet je ervoor zorgen dat je pc en je Chromecast met hetzelfde wifinetwerk verbonden zijn. Klik op het menu met de drie verticale stippen en kies Casten... Er verschijnt een klein venster met daarin een lijst met alle beschikbare apparaten die ondersteuning voor casting bieden, zoals bijvoorbeeld een Chromecast of een Google Home smart speaker. Klik op het omlaagwijzende pijltje dat bovenaan staat. Nu kun je de bron selecteren. Kies voor Bureaublad casten en selecteer de naam van de Chromecast die je wilt gebruiken. De audio van je computer wordt ook meteen naar je tv gestuurd. Wil je dat niet, mute dan de audio op je pc of pas het volume aan in de volumebalk in het castingvenster. Om het casten te beëindigen, moet je op het Chromecast-icoontje naast de adresbalk klikken en in het venster dat verschijnt het casten stopzetten. Het was vroeger een heel gedoe om je pc aan je televisie te koppelen. Je had er de juiste kabels voor nodig, en het was vaak een heel gedoe om de resolutie goed te krijgen. Tegenwoordig is het eenvoudiger met een hdmi-kabel omdat je minder gedoe met de resolutie hebt. Hier laten we echter zien hoe je heel eenvoudig zonder kabels tabbladen of je gehele desktop op je tv kunt bekijken met behulp van Google Chromecast. Wat is casting en hoe werkt het? Casting is een manier waarom content draadloos naar je tv verstuurd wordt. Content kan met behulp van een product als Chromecast rechtstreeks vanaf een dienst die hiervoor ondersteuning biedt (bijvoorbeeld YouTube of Netflix) naar je tv gecast worden. Content kan echter ook direct vanaf je pc naar je televisie gecast worden, zonder tussenkomst van een online dienst. In het laatste geval is de kwaliteit afhankelijk van de kracht van je eigen computer, terwijl het streamen vanaf online diensten afhankelijk is van de kwaliteit van je internet en de cloud. In dit artikel hebben we het over het casten van content direct vanaf je pc, zonder tussenkomst van online diensten. Chromecast aansluiten Voordat je kunt gaan casten moet je natuurlijk eerst een Chromecast aansluiten. Dit doe je natuurlijk aan je televisie, maar het werk in principe op ieder scherm met een HDMI-poort, dus je kunt ook een pc-monitor gebruiken. De Chromecast sluit je aan op de HDMI-ingang. Vervolgens heeft de Chromecast nog worden voorzien van stroom via een micro-usb-aansluiting. Je kunt deze direct aan het stopcontact hangen, maar sommige televisies hebben ook een usb-poort, die goed van pas komt om de Chromecast van stroom te voorzien. Werkt jouw Chromecast niet goed of lukt het niet om een mobiel toestel te verbinden? Soms loont het de moeite om dan terug te keren naar de fabrieksinstellingen. Aan de zijkant van de behuizing bevindt zich een resetknop. Houd deze knop enige tijd ingedrukt. Er verschijnt een melding in beeld dat de Chromecast zichzelf terugzet naar de fabrieksinstellingen, waarna het apparaat binnen enkele seconden opnieuw opstart. Casten vanaf je pc Om te beginnen moet je ervoor zorgen dat je pc en je Chromecast met hetzelfde wifinetwerk verbonden zijn. Je kunt controleren met welk wifinetwerk je Chromecast verbonden is door op je telefoon de Google Home app te openen. Deze app kun je gebruiken om de Chromecast te beheren. Druk op het hamburgermenu links bovenaan en ga naar de apparaten weergave. Zoek hier naar de naam van je Chromecast, druk op de drie verticale stippen en ga naar de instellingen. Hier kun je bij wifi zien of het netwerk overeenkomt met dat van je pc. Tabbladen casten Tabbladen casten is handig om websites op een groter formaat te bekijken en foto's in de cloud weer te geven. Het is echter minder geschikt voor het streamen van video. Diensten die ondersteuning voor Chromecast bieden omzeilen namelijk deze tabblad-castingsessie en maken direct verbinding met de Chromecast. Je tabblad wordt dan gewoon een afstandsbediening voor YouTube op je tv in plaats van dat het content naar je tv cast. Content die geen ondersteuning voor Chromecast heeft, wordt direct vanuit de browser naar je tv gestreamd, wat zelden goed gaat. Meestal is het beeld niet vloeiend. Om een tabblad te casten, moet je Chrome op je pc openen en naar de website navigeren die je op je tv wilt weergeven. Klik op het menu met de drie verticale stippen en kies Casten... Er verschijnt dan een klein venster met daarin een lijst met alle beschikbare apparaten die ondersteuning voor casting bieden, zoals bijvoorbeeld een Chromecast of een Google Home smart speaker. Selecteer nog even geen apparaat, maak klik eerst op het omlaag wijzende pijltje dat bovenaan staat. Nu kun je de bron selecteren. Kies Tabblad casten en selecteer de naam van de Chromecast die je wilt gebruiken. Als er eenmaal verbinding gemaakt is, krijg je een volumebalk en de naam van het openstaande tabblad te zien. Op je tv zal het tabblad over het volledige scherm worden weergegeven, maar meestal op een manier waarop de weergave optimaal blijft. Je kunt nu op je pc binnen het tabblad naar andere websites navigeren of andere dingen doen. Alles wordt meteen live naar je tv gestuurd. Als je het tabblad sluit, wordt het gestaakt. Je kunt ook het tabblad open laten staan en op het Chromecast icoon naast de adresbalk drukken en in het venster dat verschijnt het casten stopzetten. Je bureaublad casten Je kunt ook je volledige desktop op je tv laten weergeven via Chromecast. Dit proces is niet heel anders dan het casten van tabbladen. Het is tevens net als het casten van tabbladen niet erg geschikt voor het bekijken van video. Klik op het menu met de drie verticale stippen en kies Casten... Er verschijnt dan opnieuw een klein venster met daarin een lijst met alle beschikbare apparaten die ondersteuning voor casting bieden, zoals bijvoorbeeld een Chromecast of een Google Home smart speaker. Selecteer nog even geen apparaat, maak klik eerst op het omlaagwijzende pijltje dat bovenaan staat. Nu kun je de bron selecteren. Kies ditmaal Bureaublad casten en selecteer de naam van de Chromecast die je wilt gebruiken. Als er eenmaal verbinding gemaakt is zal je bureaublad op je tv worden weergegeven. Als je meerdere schermen gebruikt, moet je kiezen welk scherm je op je tv wilt weergeven. De audio van je computer wordt ook meteen naar je tv gestuurd. Wil je dat niet, mute dan de audio op je pc of pas het volume aan in de volumebalk in het castingvenster. Om het casten te beëindigen, moet je op het Chromecast-icoontje naast de adresbalk klikken en in het venster dat verschijnt het casten stopzetten. Anderen laten casten Als iemand zelf een laptop heeft meegebracht, dan kun je hem of haar ook laten casten vanaf dat apparaat. In principe kan diegene inhoud casten als zijn laptop is verbonden op je wifi-netwerk. Als je het wifi-wachtwoord niet uit je hoofd weet of als je je wachtwoord niet weg wilt geven, dan kun je via de Google Home-app op het apparaat klikken dat je wilt delen met anderen, in dit geval dus de Chromecast. Tik op de drie bolletjes en kies voor Gastmodus. Zet de functie aan en je Chromecast zendt een speciaal wifi-signaal uit . Je kunt nu verbinding maken met de Chromecast zonder dat je je wifi-netwerkgegevens hebt gedeeld met dit apparaat. Soms wil je echter juist niet dat anderen media pauzeren of het casten overnemen. Gelukkig kun je ook voorkomen dat anderen je Chromecast bedienen.
    3 points
  5. Welkom bij de handleiding unattended maken van windows. Dit doen we aan de hand van diverse programma's In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het unattendend maken van een Windows 10 versie Wat komt er aan bod deze handleiding? Werken met een 7WORK map Werken met Deployment tool Werken met NTlite Werken met Ultra ISO Werken met install builder De handleiding bestaat uit meerdere video's Video 1: hoe maak je Windows 10 met 7WORKS en NTlite Video 2: hoe maak je Windows 10 met de MRP Configurator Video 3: hoe maak je Windows 10 met div. toepassingen Werk materiaal Les 1 DOWNLOAD het ww = tuinbever Dit zijn de tools die ik in video 1 gebruik Les 2 Les 3 VIDEO LES 1
    3 points
  6. Welkom bij de handleiding unattendeds maken. Dit doen we aan de hand van diverse programma's In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van software waar mee je silent installers maak Wat komt er aan bod deze handleiding? Werken met een CMD Werken met winrar (SFX) Werken met AutoIt Werken met advanced installer Werken met install builder De handleiding bestaat uit meerdere video's Video 1: hoe maak je een installer doormiddel van een CMD en winrar Video 2: hoe maak je een installer met Autolt Video 2ª: hoe maak je een installer met Autolt (variaties) Volgt later!! Video 3: hoe maak je een advanced installer Video 3ª: hoe maak je een advanced installer Video 4 Evt op aanvraag ( gevorderden) Werk materiaal Les 1 DOWNLOAD het ww = tuinbever Dit is het rar mapje dat ik in video 1 gebruik Les 2 + 2ª DOWNLOAD het ww = tuinbever Dit is de werkmap die ik in video 2 gebruik Les 3 + 3ª DOWNLOAD Geen ww Dit is de werkmap die ik in video 3 gebruik Evt. les 4 Ik zal er geregeld een les bij plaatsen. Video LES 1 Video LES 2 Video LES 3 Video LES 3ª Volgt....
    3 points
  7. Welkom bij de informatie pagina over NZB Sites, zoekmachines, databases en meer. Op deze pagina staat informatie welke gebruikt kan worden zodat je NZB bestanden kan zoeken via de diversen links en mogelijkheden. In dit artikel geven we een korte introductie over NZB bestanden, geven we links van NZB sites, zoekmachines, forums en clients met informatie over de pagina's en software. Wat komt er aan bod op deze pagina? Wat is zijn NZB bestanden? NZB sites / databases NZB zoekmachines NZB forums NZB clients en software Andere handige pagina's Wat is zijn NZB bestanden? Een NZB bestand bevat alle informatie die voor een nieuwsreader van belang is om te downloaden. Binnen dit NZB bestand staat weergegeven wat er gedownload moet worden, waar deze bestanden staan. Een NZB bestand is dus niet het gewenste bestand wat je wilt downloaden maar de informatie voor je nieuwsreader om je bestand te downloaden. Deze bestanden kan je importen in je nieuwsreader waarna alles wordt gedownload. NZB sites / databases / indexers Een lijst met websites welke een database online hebben met veel NZB bestanden. Hier kan je vaak in categorieën zoeken naar je gewenste bestand. Soms bestaat de mogelijkheid om via "API' met je nieuwsreader te communiceren waardoor de NZB file automatisch word geïmporteerd. http://www.spotnzb.com/ - Website op basis van Spotweb met een frisse interface. https://nzbhunter.com/ - Snelle website op basis van Spotweb. http://www.nzbserver.com/ - Website op basis van Spotweb, is al sinds 2014 online maar met veel VPN reclame https://www.nzbgeek.info/ - NZB indexer, registratie verplicht Links / tips toevoegen of defecte links? Meld ze in de reacties. NZB zoekmachines Deze sites maken het mogelijk om te zoeken in de grote wondere wereld van Usenet. Sites die de nieuwsgroepen indexeren en waarmee je kan zoeken. Je kunt het zien als Google in usenet. http://www.binsearch.info/ - De meest bekende zoekmachine in usenet. Mogelijkheden tot geavanceerd zoeken en browsen in usenet. http://www.nzbindex.nl/ - Een usenet zoekmachine uit ons eigen land. Ook met een geavanceerde zoek mogelijkheid. http://nzbking.com/ Een snelle Usenet zoekmachine. Met dank aan @Ramsterdam Links / tips toevoegen of defecte links? Meld ze in de reacties. Nederlandse NZB forums, indexers en communities Dit zijn communities waar downloaders naast het delen van bestanden ook verzoekjes plaatsen. https://www.softtrack.live - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @Tuinbever https://resurrections.place - Nederlandse community, registratie verplicht. https://private-releases.life - De nieuwe thuisbasis van het vertaal-team PVT Releases, maar verder is uiteraard iedereen welkom. Met dank aan @MrAudi https://www.nzbchronicle.net - Nederlandse community, registratie verplicht. https://www.eboek.info/ - Grootste Nederlandstalige Strip Bibliotheek. Hier kunt u alle boeken downloaden van Usenet. https://big-bit.org/ - Nederlandse community, registratie verplicht. https://armyofstrangers.com - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @Skeletor https://dreamplace.cc - Nederlandse community, registratie verplicht. https://second-stage.online - Nederlandse community, registratie verplicht. https://private-releases.life- Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @MrAudi https://eboek.info - Nederlandstalige Strip Bibliotheek Met dank aan @NZBScout Links / tips toevoegen of defecte links? Meld ze in de reacties. Buitenlandse NZB forums, indexers en communities https://www.brothers-of-usenet.net/ - Duitse community, registratie verplicht. https://www.nzb.su - Engelse community, registratie verplicht. Met dank aan @AMD64 https://nzbfinder.ws/ - Engelse community, registratie verplicht. Met dank aan @AMD64 https://nzbplanet.net - Engelse community, registratie verplicht. Met dank aan @pasop https://drunkenslug.com/ - Engelse indexer, registratie verplicht. Met dank aan @chup123 https://omgwtfnzbs.me/login - Engelse community, registratie verplicht. Alleen op basis van Invites. Met dank aan @vuurvogel76 NZB forums, sites en databases - Offline nzbxs.com - Website op basis van Spotweb met mogelijkheid tot toevoegen van eigen accounts en filters. Offline 09-2021 nzb.insane.software - Website op basis van Spotweb met mogelijkheid tot toevoegen van eigen accounts en filters. Offline 09-2021 movietrack.live - Nederlandse community, registratie verplicht om bestanden te kunnen vinden. Offline 09-2021 pirates4all.com- - Nederlandse community, registratie verplicht. Alleen op basis van invite. Offline 08-2021 newzbin.org - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 08-2021 the-newgeneration.net - Nederlandse community, registratie verplicht. Alleen op basis van invite. Offline 06-2021 tigersplace.online - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 06-2021 soundtrack.live - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 03-2021 spots.xenetix.nl/spotweb/ - Website op basis van Spotweb. Met dank aan @niksaan Offline 03-2021 91.121.154.198/spotweb/ - Website op basis van Spotweb Offline 03-2021 spikesplace.live - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 01-2021 Tigersplace.net - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 12-2020 elitenzb.info - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 10-2020 zombienation.live - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 10-2020 brothers-of-history.me - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @hans1 Offline 10-2020 newzleech.com - Een simpele en snelle Usenet zoekmachine. Met dank aan @Ramsterdam Offline 12-2019 usenet-crawler.com - Engelse community, registratie verplicht. Offline 09-2019 dognzb.cr - Engelse indexer Offline 08-2019 iceworld.online - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 05-2019 pfmonkey.com/login - NZB indexer, registratie alleen via invites Offline 02-2019 nasteunissen.synology.me/spotweb/ - Website op basis van Spotweb Offline 02-2019 eagleforce.online - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 10-2018 iceworld.online - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 09-2018 place2home.net - Nederlandse community met eigen DJ's. Registratie verplicht. Offline 08-2018 rlx4u.com/forum/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 08-2018 dit forum mag niet genoemd worden.life - Nederlandse community Offline 08-2018 enzetbee.com - Nederlandse community Offline 08-2018 steegmanict.nl/spotweb/ - Website op basis van Spotweb Offline 08-2018 test.dj-ivar.nl/spotweb/ - Website op basis van Spotweb Offline 08-2018 the-universe.org/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 13-05-2018 synology.davidvanas.com/spotweb/ - Website op basis van Spotweb Offline 01-05-2018 teunissen.synology.me/spotweb/ - Website op basis van Spotweb. Offline 01-05-2018 nzbserver.me - Website op basis van Spotweb. Met dank aan @jessegeerts Offline 01-04-2018 login.rwillems.nl/spotweb/ - Website op basis van Spotweb. Offline 20-03-2018 spotnet.site - Website op basis van Spotweb Offline 20-03-2018 ABForum.net/ - Nederlands / Belgische community. Te bekijken zonder account. Geen NZB downloads. Met dank aan @zeppelin41 Offline 10-02-2019 deadoralive.biz.ua/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @Karelkeilbout Offline 01-02-2018 town.ag - Duitse / Engelse community, Registratie verplicht. Met dank aan @xipher Offline 09-11-2017 kingsplace.rocks - Nederlandse community, registratie verplicht. Verhuist 29-10-2017 Nzbclub.com - Engelse website waar je net als de NZB zoekmachines kan zoeken naar NZB bestanden. Offline 01-10-2017 nzbsearch.info - Een iets minder bekende zoekmachine maar doet zijn werk goed. Offline 01-10-2017 team-history.pw - Een gespecialiseerd forum voor 1e en 2e Wereldoorlog films en boeken welke te vinden zijn op usenet. Met dank aan @Eagle Offline 01-09-2017 Nzbstars.com/ - Website op basis van Spotweb, met mogelijkheid tot registeren zodat je eigen filters kan aanmaken en via API kan communiceren met bijvoorbeeld SABnzbd en sickbeard. Offline 01-09-2017 nzbspot.com/ - Website op basis van Spotweb, met mogelijkheid tot registeren zodat je eigen filters kan aanmaken en via API kan communiceren met bijvoorbeeld SABnzbd en sickbeard.. Offline 01-09-2017 thuiseten058.frl/board/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @jessegeerts Offline 01-07-2017 wickedreaction.rocks/forum.php - Engelse community met voornamelijk HD films welke te vinden zijn op usenet. Met dank aan Offline 01-04-2017 streaming4me.info - - Nederlandse community, registratie verplicht. De nieuwe website van place2use.net. Offline 20-03-2017 lots4u.net/ - Nederlandse community welke deels te bekijken is zonder account. Met dank aan @xipher Offline 17-09-2016 place2use.net/board/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @xipher Offline 05-03-2017 thefatboys.org/ - Nederlandse community, te bekijken zonder account. NZB downloaden alleen na aanmaken account Met dank aan @xipher Offline 01-07-2016 http://www.usenet-of-outlaws.biz/ - Duits community, Registratie verplicht. Met dank aan @xipher Offline 01-07-2017 evilmind.nl/V2/index.php - Nederlandse community, registratie verplicht. Offline 01-04-2017 nzbserver.nu/ - Website op basis van Spotweb, online sinds 2017. Met dank aan @jessegeerts Offline 09-04-201 http://www.nzbseek.com - Website op basis van Spotweb, met mogelijkheid tot registeren zodat je eigen filters kan aanmaken en via API kan communiceren met bijvoorbeeld SABnzbd en sickbeard. Offline 01-07-2016 http://www.spotweb.biz - Website op basis van Spotweb, met mogelijkheid tot registeren zodat je eigen filters kan aanmaken en via API kan communiceren met bijvoorbeeld SABnzbd en sickbeard. Offline 01-07-2016 http://dutplanet.net/ - Website welke diversen spots heeft staan maar niet meer wordt geupdate Offline na actie brein - 29-03-2016 basf1.net/ - Nederlandse community, registratie verplicht. Met dank aan @frifra67 Offline 07-12-2016 Links / tips toevoegen of defecte links? Meld ze in de reacties. NZB clients en software Je moet natuurlijk wel kunnen downloaden vanaf usenet. Daar heb je een programma voor nodig welke NZB bestanden kan uitlezen en downloaden. NZBGET - http://nzbget.net/ - Een webbased client, deze client werkt dus vanuit je browser. ALT.BINZ - http://www.altbinz.net - Een lichte en snelle client. SABNZBD - http://sabnzbd.org/ - Een webbased client, deze client werkt dus vanuit je browser. GRABIT - http://www.shemes.com/ - Een lichte en snelle client. NZBDrive - http://www.nzbdrive.com/ - Hiermee kan je NZB bestanden mounten als een drive, en files streamen van usenet zonder het eerst te downloaden. BinTube - https://www.bintube.com/ - Deze client kan NZBs streamen terwijl je ze download. Spotnet 2.0 - Een client waarin ook een NZB database zit, de bekende "alles in 1" usenet tool. Handleiding Spotnet 2.0 Andere handige pagina's Link directory van NZB sites op Duken.nl Nieuwsgroepen uitleg en introductie Payservers: overzicht van de beste nieuwsgroepen servers Welke VPN provider moet ik kiezen? Torrent Sites, zoekmachines, software en meer Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt door informatie van leden en gasten.
    2 points
  8. Of je er een foto met zonnebloemen mee omturnt in een Van Gogh valt te bezien, maar met het gratis en portable FotoSketcher kun je foto’s wél makkelijk naar allerlei tekeningen en schilderijen converteren. Stap 1 Je kunt nagenoeg meteen aan de slag met FotoSketcher, maar het is geen slecht idee even op het vraagteken te klikken voor een online helpsectie met instructies en fraai beeldmateriaal. Je kunt nu een foton importeren via het mapicoon of met Ctrl+O. Stap 2 Er verschijnt een dialoogvenster waarin je de Tekenstijl selecteert, zoals Potloodtekening, Pentekening, Aquarel, Cartoon enzovoort (circa dertig modellen). Het resultaat kun je vervolgens met behulp van schuifknoppen en functies verder aanpassen. Een voorbeeldweergave toont meteen het effect. Stap 3 Bevestigen doe je met Teken!, maar misschien wil je die instellingen eerst bewaren. Dat doe je via Instellingen opslaan; weer ophalen kan met Instellingen laden. Klik op het tandwielpictogram als je meerdere acties in een script wilt vastleggen en bewaren. Je regelt die acties dan in één keer met Script uitvoeren. Stap 4 Via het T-icoon is het mogelijk tekst aan te brengen met een eigen lettertype, transparantie, kleur en locatie. Dit laatste kan tot op de pixel nauwkeurig. Met het schaartje kun je de bron- of doelafbeelding bijsnijden. FotoSketcher bewaart het resultaat standaard onder een andere naam, in jpg-, png- of bmp-formaat. Download FotoSketcher Diverse mogelijkheden onder deze link.
    2 points
  9. Wil je zelf mobiele apps bouwen? Hier laten we zien wat er allemaal komt kijken bij het bouwen en publiceren van een app. We gaan een Android-app maken met de ontwikkeltools van dit platform. Voordat de smartphone er was, had je alleen simpele mobieltjes om mee te bellen, hooguit met een handjevol extra’s. Zo kon je bijvoorbeeld op de Nokia 6110 uit 1997 het iconische spelletje Snake spelen. Dat wordt over het algemeen gezien als de eerste mobiele app. Verder had je enkele simpele toepassingen als een rekenmachine, agenda en valutaconverter. Bij hedendaagse smartphones is bellen bijzaak; de apps waar ze vol mee staan zijn interessanter en bieden eindeloze mogelijkheden. Met dank aan de kracht van de smartphone, die is volgestopt met elektronica, zoals een modem voor mobiel internet, wifi, bluetooth, gps, microfoon, luidspreker, camera en allerlei sensoren die zelfs de kleinste bewegingen registreren. Wat is een app? Een smartphone is eigenlijk een kleine computer, met een touchscreen als voornaamste bedieningsmethode. Het toestel heeft een mobiel besturingssysteem, specifiek ontwikkeld om de hardware te ondersteunen. Android is bijvoorbeeld nauw verwant aan Linux en gebruikt zelfs een Linux-kernel. Een app kun je eenvoudigweg zien als een softwareprogramma voor dat besturingssysteem. De term app is, dankzij het succes van de smartphone, tegenwoordig algemeen voor softwareprogramma’s. In deze cursus gaan we een app voor Android bouwen met de ontwikkeltools voor dit platform. Maar eerst verkennen we – in dit deel – ook andere bouwmogelijkheden. Een smartphone is volgebouwd met handige snufjes. Een app of een webapp? We zijn de hype weliswaar een beetje voorbij, maar het blijft voor velen een droom om een eigen app te maken. De potentie is enorm: vrijwel iedereen loopt met een smartphone rond. Mondiaal gaat het weliswaar om ‘slechts’ 45 procent van de wereldbevolking, maar in vrijwel alle meer ontwikkelde landen ligt dat percentage boven de 85 procent. Nederland blijkt zelfs koploper: meer dan 93 procent is hier in het bezit van een smartphone. Op de gemiddelde smartphone zijn 60 tot 90 apps geïnstalleerd. Verdient jouw app een plekje op al die toestellen? En op welke manieren kun je die app dan bouwen? Er worden al meer dan drie miljoen apps aangeboden in de Google Play Store. Slepen en neerzetten met app-builders Een speciale manier om een app te maken, is met zogeheten drag-and-drop app-builders. De meeste werken via een browser. Je kunt alle schermen van je app maken door onderdelen naar het venster te slepen en content toe te voegen, zonder dat je kennis van programmeren hoeft te hebben. Daarom noemen we ze ook wel no-code- of low-code-platforms. Bekende voorbeelden zijn Appy Pie, AppSheet en GoodBarber. Zulke tools zijn handig als je snel resultaat wilt, maar je bent wel gebonden aan standaardcomponenten of templates, en kunt het niet volledig naar je hand zetten. Bovendien zit je vaak aan een abonnement vast, waarvan de prijs flink kan oplopen als je niet genoeg hebt aan de basisfunctionaliteit. Met een app-builder kun je relatief snel een app bouwen met standaardcomponenten. Native app Een app die specifiek is ontwikkeld voor een bepaald mobiel besturingssysteem noemen we een native app. Dat is ook wat we in deze cursus gaan maken. Ze worden meestal gemaakt met de ontwikkelomgeving en programmeertaal die bij het platform hoort. Bij Android is de ontwikkelomgeving veelal Android Studio en de programmeertaal Kotlin of Java. Bij iOS heet de voornaamste ontwikkelomgeving Xcode en de programmeertaal doorgaans Swift of Objective-C. Je moet de ontwikkelomgeving én programmeertaal leren kennen, net als de ins en outs van het platform. Dat is best een uitdaging. Maar een native app kan wel álle mogelijkheden benutten en werkt vaak sneller, vloeiender en intuïtiever dan op andere manieren gebouwde apps. De integratie met andere apps is eveneens beter. Je merkt aan alles dat zo’n app specifiek voor het platform is gemaakt. Toch hoef je niet altijd zo’n native app te ontwikkelen. Soms heb je genoeg aan bijvoorbeeld een webapp of hybride app. Webapp Met webtechnologieën als html, css en JavaScript kun je websites maken die er op elk apparaat goed uitzien. Ze worden responsief genoemd omdat ze zich aan de scherm- of venstergrootte van het apparaat aanpassen. Je kunt nog een stapje verder gaan en een mooie app-achtige gebruikersinterface maken. Bibliotheken of frameworks voor JavaScript kunnen je daarbij helpen. Het resultaat noemen we een webapp. Een goed voorbeeld is Facebook: de gebruikersinterface van de website voelt in veel opzichten aan als een app. Het bouwen van een webapp is interessant als je ervaring hebt met webdesign. Wel blijft het resultaat altijd ‘gewoon’ een website die de gebruiker moet openen in de browser en niet een installeerbare app. Al kan er wel een mooi icoontje voor worden gemaakt voor op het beginscherm. De Facebook-website gedraagt zich in de browser als app. Website vermomt als app Als je een responsieve website hebt, zou je eventueel een native app kunnen maken die deze website in een kaal browservenster laat zien. Bij Android gebruik je daarvoor de component WebView. Het gebeurt in de praktijk, maar het is niet aanbevolen. De toegevoegde waarde voor een gebruiker is namelijk erg beperkt. Er is geen verschil als de website in een echte browser wordt geopend. Hybride app Een hybride app is in de basis een webapp, maar dan in het jasje van een app, geschikt voor zowel Android als iOS. Je kunt de app distribueren via de betreffende appstores. Een hybride app is eenvoudig voor meerdere platforms uit te brengen, ook wel cross-platform genoemd. Er zijn speciale frameworks voor het maken van hybride apps. De populairste zijn Ionic en React Native. Verder heb je bijvoorbeeld PhoneGab en Cordova. Vooral React Native is in opkomst. Het is een mooie optie als je veel ervaring hebt met JavaScript, waar het sterk op leunt. De apps die je hiermee bouwt zijn bijna niet te onderscheiden van native apps, maar kennen ook hun beperkingen. Zo kun je vaak niet alle hardware van de smartphone gebruiken. Een responsieve website past zich aan de grootte van het scherm aan. Android of iOS In de markt voor smartphones heerst al sinds jaar en dag een strijd tussen smartphones met Android en de iPhone van Apple – zonder duidelijke winnaar. Beide platforms bieden een eigen ontwikkelomgeving en gebruiken een andere programmeertaal. Wil je een native app maken, dan zul je dus moeten kiezen voor welk platform je die (in eerste instantie) gaat maken. In deze les zetten we de belangrijkste verschillen uiteen om je te helpen bij de keuze. Marktaandeel Android versus iOS Volgens StatCounter heeft Android in Nederland een marktaandeel van 56,94 procent, iOS moet het doen met 42,58 procent. Deze percentages schommelen wat door de jaren heen. Puur cijfermatig is de potentiële afzetmarkt met Android in Nederland het grootst. Als je je met jouw app op andere landen richt, zien de cijfers er anders uit. Maar ook dan heeft Android meestal de overhand, met een wereldwijd marktaandeel van 72,92 procent tegenover 26,53 procent voor iOS. Het marktaandeel van Android en iOS blijft redelijk stabiel. Besturingssystemen Android staat bekend om zijn aanpassingsmogelijkheden en keuzevrijheid, met dank aan bijna 400 fabrikanten die producten voor het platform maken. Kenmerkend voor iOS en de iPhone zijn de fijne gebruikservaring en het strakke ontwerp. Apple was zeker in het begin vaak de trendsetter wat betreft nieuwe functies, die later vaak in net wat andere vorm in Android verschenen. Tegenwoordig gebeurt dat meestal andersom. Maar alles bij elkaar opgeteld zijn de besturingssystemen nu behoorlijk vergelijkbaar. Beide bieden ze bijvoorbeeld een sterke beveiliging, volop voorzieningen om je privacy te bewaren, handige clouddiensten en rijke mogelijkheden voor notificaties en widgets. Bovendien worden zowel Android als iOS actief onderhouden met regelmatige updates en vernieuwingen. Verscheidenheid smartphones Een belangrijk verschil vanuit ontwikkelaarsoogpunt is dat je bij Android rekening moet houden met een enorme verscheidenheid aan fabrikanten en toestellen, met bijvoorbeeld uiteenlopende schermafmetingen en -verhoudingen of technische mogelijkheden. Daarnaast zijn er heel veel versies van Android in omloop. Fabrikanten zijn nooit heel trouw geweest met het uitbrengen van updates. Ook Apple heeft inmiddels een hele rits iPhones geproduceerd in verschillende soorten en maten waar je rekening mee moet houden, maar het aantal is veel beperkter, net als de onderlinge verschillen tussen de apparaten. Bovendien draait op het gros van – niet al te oude – apparaten gewoon de laatste iOS-versie. Dat maakt het als ontwikkelaar makkelijker om nieuwe functies te benutten. Bij elk platform moet je rekening houden met een verscheidenheid aan toestellen. Ontwikkelomgeving en hardware Google en Apple hebben elk een eigen gratis ontwikkelomgeving voor het maken van apps. Voor Android is dat Android Studio, beschikbaar voor Windows, macOS, Linux en Chrome OS. Apple stelt Xcode beschikbaar om apps voor iOS te maken. Deze software kun je alleen op macOS installeren. Je kunt die beperking eventueel omzeilen door een virtuele machine met macOS te gebruiken binnen je eigen besturingssysteem, zoals Windows. Dat kan bijvoorbeeld met de gratis Virtual Box-software van Oracle. Het druist wel tegen de licentievoorwaarden van Apple in. Een ander alternatief – het ‘nabouwen’ van een Mac (ook wel Hackintosh genoemd) – is ook een optie, maar is evenmin een officiële methode en door hardware-beveiligingen steeds lastiger. Wil je voor dit platform gaan ontwikkelen, dan ontkom je er bijna niet aan een Mac, MacBook of eventueel een losse Mac mini aan te schaffen. Breder ontwikkelen Je zult er veel tijd en moeite in moeten steken om een app voor een bepaald platform te maken. En wil je de app dan ook nog voor het andere platform uitbrengen, dan krijg je opnieuw met een vergelijkbare leercurve te maken. Het zogeheten cross-platform ontwikkelen is een manier om dat te voorkomen (zie kader ‘Cross-platform ontwikkelen?’), maar een nadeel is dat deze ontwikkelomgevingen meestal minder gebruiksvriendelijk zijn. Ook is het soms lastiger om de app te optimaliseren en om specifieke hardware- of software-eigenschappen van een platform te benutten. Je inspanningen worden dus zeker beloond als je je in Android óf iOS en in de toegepaste ontwikkelomgeving en programmeertaal verdiept. Je hoeft je daarbij zeker niet tot apps voor smartphones te beperken. Zonder al te veel moeite kun je dezelfde app geschikt maken voor tablets, zolang je hier rekening mee houdt bij het bouwen van de gebruikersinterface. En met smartphones en tablets houdt het nog lang niet op … De ontwikkelomgeving Xcode van Apple werkt alleen op een Mac. Cross-platform ontwikkelen? Wil je een native app maken die voor elk platform geschikt is? Dan kun je een cross-platform ontwikkelomgeving overwegen. Een bekend voorbeeld is Xamarin, waarin je met de programmeertaal C# werkt. Heb je ervaring met het maken van websites? Dan kun je zoals eerder aangehaald ook een hybride app overwegen met bijvoorbeeld React Native. Ook dan kun je het resultaat distribueren via appstores. Voor bovenstaande opties geldt echter dat je niet altijd alle mogelijkheden van het smartphoneplatform kunt benutten. Andere hardware Zowel Android als iOS wordt breed ingezet. Zo wordt Android bijvoorbeeld in de vorm van Android TV als besturingssysteem in diverse smart-tv’s en losse mediaspelers gebruikt. Ook bestaan er smartwatches – de zogenoemde wearables – met Wear OS, wat in feite een aangepaste editie van Android is. Ook op deze platforms kunnen apps geheel zelfstandig draaien. En al deze apps kun je met Android Studio maken. Voor Apple geldt bovenstaande ook. Zo kun je met dezelfde Xcode-ontwikkelomgeving apps maken voor Apple TV (dat tvOS gebruikt), voor Apple Watch (met watchOS) en ook voor macOS, het desktopbesturingssysteem. Natuurlijk komt alle hardware wel weer met zijn eigen uitdagingen, zodra je daar een app voor gaat maken. Maar je kunt eenvoudiger instappen. Niet alleen de ontwikkelomgeving en programmeertaal zijn dezelfde, ook de stappen voor het bouwen van de app hebben veel gemeenschappelijk. In no-time heb je er dus een nieuwe doelgroep bij. Hoe maak je een app? In deze cursus gaan we zoals gezegd een native app maken voor Android. Hoewel oefenen vooropstaat, kun je ook al wat nuttige apps maken. Dit hele proces wordt nog leuker als je al een idee voor een app hebt. In deze les geven we je alvast wat tips, die overigens ook bij het ontwikkelen voor iOS goed van toepassing zijn. Idee voor een app De gedachte om echt iets unieks te maken, moet je misschien loslaten. Er zijn immers al zo’n 3 miljoen apps voor Android uitgebracht. Veel apps zijn variaties op of combinaties van oude, bestaande ideeën. Maar daar is niets mis mee! Enkele tips om inspiratie op te doen: - Neem een bestaande app als uitgangspunt en kijk hoe je die beter kunt maken. Tussen de reviews van apps kun je ook lezen wat er volgens de gebruikers aan schort. - Bepaalde apps zijn in het buitenland een succes, maar niet aangepast aan de Nederlandse situatie. Wellicht kun je een variant maken voor onze markt. - Sommige apps zijn succesvol onder iOS-gebruikers, maar hebben geen goed alternatief voor Android. Misschien kun jij daar voor zorgen. - Een goede manier om ideeën op te doen, is via een brainstormsessie waarin je bijvoorbeeld praktische problemen in het dagelijkse leven als uitgangspunt neemt, waar een app bij kan helpen. - Je kunt ook kijken naar opensource-apps voor Android, waarvoor de broncode bijvoorbeeld op GitHub staat. Zo heb je relatief snel een kant-en-klare app die je daarna beter of mooier kunt maken. Probeer ideeën op te doen voor de app die je gaat ontwerpen. Idee uitwerken Heb je een idee voor een app, dan is het tijd dat verder uit te werken. Denk na over de mogelijkheden die de app moet bieden en kijk wat er technisch haalbaar is. Maak dan een eerste versie. Hiervoor hoef je niet alles uit de kast te trekken. Begin met een eenvoudige maar bruikbare app, in het Engels ook wel ‘minimum viable product’ genoemd. Je kunt de app daarna verder uitbreiden door de terugkoppeling van anderen samen te voegen met je eigen ideeën. Vraag vroeg in het ontwikkelproces ook kennissen en familieleden om feedback. Wees niet bang voor negatief commentaar, maar probeer hier je voordeel uit te halen door de app nog beter te maken. Het bouwen Als je de app gaat bouwen, ontwerp dan eerst de schermen van de app, ook wel gebruikersinterface genoemd. En denk na over de navigatie tussen de schermen. Daarna kun je de code gaan schrijven en interactie met elementen van de gebruikersinterface afhandelen. Dat is de lastigste stap, zeker als je nog niet zo veel programmeerervaring hebt. Er is gelukkig gedegen documentatie en je kunt talloze voorbeelden gebruiken. In deze cursus helpen we je op weg met het bouwen van je app en geven we je tips met hulpbronnen voor als je vastzit! Voor het ontwerpen van je gebruikersinterface kun je ouderwets papier gebruiken.
    2 points
  10. Welkom bij de handleiding van Private Internet Access VPN voor op je Android telefoon. Met dit programma is het mogelijk om een VPN verbinding te gebruiken op je Android telefoon zodat anoniem kan downloaden en te internetten. In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van PIA op je telefoon. De handleiding voor Windows computers vinden we hier. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is PIA VPN? Plus- en minpunten van PIA VPN op Android. Installatie in woord en beeld Configuratie en tips van PIA VPN op Android na de installatie voor optimaal gebruik PIA MACE gebruiken Wat is PIA VPN? PIA VPN op je telefoon kan heel goed van pas komen. Misschien denk je dat een VPN applicatie op je telefoon geen groot verschil voor je zal maken, maar dat is zeker niet waar. Ook VPN’s voor je telefoon hebben veel voordelen. Je kunt bijvoorbeeld veilig verbinding maken met openbare wifi-hotspots, anoniem internetten, Internetcensuur omzeilen maar ook goedkoper online shoppen. Wanneer je onderweg bent, bijvoorbeeld op vakantie, is de kans groot dat je openbare wifi netwerken gaat gebruiken. Bijvoorbeeld in het Hotel waar je overblijft, het restaurant waar je eet, het vliegveld waar je bent en andere plekken. Veel mensen beseffen niet dat op die manier gebruik maken van publieke wifi hotspots gevaarlijk kan zijn, je kan op een openbare wifi netwerk namelijk makkelijk meekijken met het verkeer wat hier op plaatst vind en gegevens onderscheppen. Op deze manier is het dus mogelijk om gevoelige informatie in te zien die jij verstuurt en ontvangt via het internet. De VPN verbinding houd dit tegen. PIA komt als beste uit de test en staat onder andere het downloaden van torrents en nieuwsgroepen toe. Het bedrijf houdt geen gegevens / logs bij van wat je download en ze zullen je gegevens dus niet door kunnen spelen aan autoriteiten mochten die daarom vragen. Je met hierdoor 100% veilig. Het downloaden via torrents over de servers gaat i.c.m. PIA met de maximale snelheid en ze zijn goedkoop. Daarnaast kan je je account delen omdat je met 10 apparaten tegelijk gebruik mag maken van het abonnement. Plus- en minpunten van PIA VPN op je telefoon. Pluspunten Onbeperkte data en maximale snelheid Zeer prettige Nederlandstalige app Goedkoop en met 10 gelijktijdige verbindingen! Downloaden via torrents, nieuwsgroepen etc mogelijk Betaal mogelijkheden via iDeal, creditcard, paypal etc Anonieme VPN en geen logging Bewezen uit rechtzaken waar Private internet access geen logging beschikbaar had. Software voor alle soorten apparaten en killswitch 30 dagen niet-goed-geld-terug garantie PIA MACE voor blokkeren van reclame op websites Gratis InBrowser - anonieme browser minpunten PIA MACE alleen te downloaden buiten de Playstore i.v.m. richtlijnen Google. Installatie in woord en beeld Je hebt een account nodig voor gebruik van PIA VPN. Open de website van Private internet access en via de link krijg je extra korting en TIJDELIJK 2 maanden gratis cadeau. (Als je nog geen account hebt.) Kies een gewenst abonnement via "abonnement selecteren". Je kunt bij Private Internet Access binnen 30 dagen na de aanschaf je geld terug vragen. Je kunt dit zien als een probeer periode, op deze manier kun je gratis de VPN service testen. €9.29 per maand €3.10 per maand (€37 per jaar - 62% korting) €2.50 per maand (€65 per twee jaar - 77% korting & 3 maanden gratis) Let wel: Je betaald bij het afsluiten voor de gekozen periode en niet per maand. Dit in gedacht houdend kan je ook kiezen voor het jaar abonnement voor €3.10 per maand en daarbij éénmalig €37 betaald. Download het programma van PIA VPN via de Playstore. Deze kan je opzoeken of openen via deze link. Open de applicatie na de installatie en druk op Inloggen. Login met de gegevens die je hebt ontvangen van PIA. Als je nog geen account hebt kan je deze hier aanmaken. Open de website van Private internet access en via de link krijg je extra korting en TIJDELIJK 2 maanden gratis cadeau. PIA heeft toegang nodig op je telefoon om VPN in te stellen. Druk op OK. Accepteer het verbindingsverzoek van de PIA VPN applicatie. De applicatie kan worden gebruikt en is beschikbaar. Configuratie en tips van PIA VPN op je telefoon na de installatie voor optimaal gebruik We gaan eerst de configuratie bekijken van de applicatie. Open de instellingen van de applicatie. Er zijn bijzonder veel instellingen te vinden. Gelukkig staan de meeste instellingen uitgelegd. Wij gaan de instellingen na welke wij persoonlijk handig vinden. De instelling "lokaal netwerk blokkeren" zet ik graag uit. Zodat mijn telefoon nog gebruik kan maken van interne netwerk devices bij mij thuis. Zoals Google Chromecast apparaten of mijn printer. Deze keuze hoef je niet uit te schakelen. Een goede optie is de netwerk beheer optie. Hiermee kan je regels aanmaken, zoals het automatisch starten van je VPN verbinding als op een openbare WiFi verbinding zit. Of juist je VPN uitschakelen als je gebruikt maakt van je WiFi verbinding thuis. Als je kiest voor automatisering beheren vraagt PIA voor toegang tot locatie services zodat hij weet wanneer de VPN verbinding automatisch kan worden ingeschakeld. Hier kan je gewenste regels invullen wanneer de VPN verbinding automatisch moet starten of moet uitschakelen. Maak via de grote knop een verbinding met de VPN provider. Hierna zit je veilig verbonden. In de applicatie zit ook een losse browser. Deze browser staat los van je browser op je telefoon. Alles wat je hier doet is nooit meer te achterhalen op je telefoon. Je eigen browser houd je geschiedenis bij. Als je bijvoorbeeld een website opent waarvan je liever niet hebt dat een gezinslid oid kan zien dat je deze hebt geopend is dit een ware oplossing. Bij het openen van een andere applicatie of je homescreen verdwijnt alles direct binnen InBrowser. Bij het openen van InBrowser zul je dus weer alles opnieuw moeten opzoeken. 1 Even een dubbele check welke gegevens er worden gezien als iemand onze gegevens zou willen nagaan. Met de VPN verbinding zijn we opeens in belgie idpv Nederland. Op je telefoon wordt ook netjes de status bijgehouden van je VPN connectie. \ PIA MACE gebruiken PIA MACE blokkeert alle reclame op websites. In de VPN client wordt reclame automatisch gesloten op websites. Het is verbazingwekkend wat dit doet met de snelheid op websites. Sites laden veel sneller en komen rustiger in beeld. Maar helaas is PIA MACE niet standaard in de client beschikbaar. In de richtlijnen van de Google playstore is dit namelijk verboden. Google wilt niet dat je dit hebt draaien op je telefoon omdat er dan inkomsten verloren gaan. Gelukkig biedt PIA VPN wel een mogelijkheid aan om PIA MACE beschikbaar baar te maken. Je kunt buiten de playstore om het installatie bestand van PIA VPN downloaden waar PIA MACE in is meegeleverd. Op de website van PIA kan je de APK downloaden. https://nld.privateinternetaccess.com/download/android-vpn-app Download de APK vanaf je browser en installeer deze nadat de download is voltooid. Binnen je instellingen krijg je nu één extra optie zichtbaar. PIA MACE, deze gaan we uiteraard activeren! Als voorbeeld zie je bijvoorbeeld al bij nu.nl geen reclame meer. Links zonder PIA MACE rechts met PIA MACE actief. Geen reclame meer. Private Internet Access is de zeer goede en betrouwbare VPN provider als je wilt downloaden. Vragen of opmerkingen kunnen in de reacties of als losse vragen in het forum van Duken.nl. Eventuele problemen met de snelheid i.c.m. PIA VPN kunnen hier worden aangevraagd. Wij hebben ook een handleiding voor Windows machines beschikbaar. We hebben nog een handige tip voor de PIA VPN gebruikers, deze vinden we hier voor het gebruik van Split-tunneling.
    2 points
  11. Een moderne NAS is veel meer dan een veredelde netwerkschijf. Je kunt er talloze nuttige applicaties en services op draaien. We laten zien hoe je dat aanpakt. Zowat elke moderne NAS bevat een heus ‘applicatiecentrum’, van waaruit je talrijke toepassingen kunt downloaden en installeren. Bij een Synology-NAS heeft men het over een Package Center, bij een QNAP spreekt men van een App Center. We tonen je hoe je hier reeds geïnstalleerde applicaties kunt in- en uitschakelen en updaten, en extra toepassingen kunt downloaden en installeren. We bespreken eerst de mogelijkheden op een Synology. Hierbij gebruiken we de bèta van DSM 7.0 als basis. Dit is het gloednieuwe besturingssysteem dat Synology dit jaar uitrolt. Draait je Synology-NAS nog op DSM 6.x, dan is er geen nood aan de man. De stappen die je dan moet uitvoeren, zijn vrijwel gelijk aan die in DSM 7.0. Daarnaast gaan we in dit artikel aan de slag met QNAP, waarbij we voor dit artikel QTS 4.5.2 gebruikt hebben. 01 DSM-upgrade Afhankelijk van wanneer je de Synology-NAS hebt aangeschaft, is die standaard voorzien van DSM 6.x of DSM 7.x. DSM staat voor DiskStation Manager en verwijst naar het besturingssysteem met grafische webinterface. Werk je met DSM 6.x en verkies je een update naar versie 7.x, dan kun je – wanneer je NAS deze update niet automatisch voorstelt – als volgt te werk gaan. Deze werkwijze kun je ook volgen voor andere DSM-updates. Je vindt de 7.0-download, weliswaar nog in bèta op het moment van dit schrijven, via www.tiny.cc/dsm70. Handig: via de link Probeer het online / Try DSM 7.0 Beta kun je al even kennismaken met deze DSM-versie zonder die daadwerkelijk te installeren. Ga je overstag, sla het downloadbestand dan ergens op je pc op. Open vervolgens het Synology Configuratievenster en kies Bijwerken en herstellen (hier lees je trouwens ook je huidige DSM-versienummer af). Klik op Handmatig DSM bijwerken en verwijs naar het gedownloade bestand. Bevestig met OK / Volgende / Ja. Na pakweg tien minuten is DSM weer helemaal bij. 01 De start van het DSM-upgradeproces: het updatebestand staat klaar op de pc. 02 Gezondheidsstatus Voordat je extra apps gaat installeren, doe je er goed aan enkele instellingen te controleren die je NAS (met DSM 7.0) veiliger helpen maken. Voor sommige ervan is wel een (gratis) Synology-account vereist. Een van deze apps is Active Insight, een cloudgebaseerde bewakingsservice die de systeemstatus van je NAS monitort en je ook proactief meldingen of e-mails kan sturen. Als het goed is, vind je deze tool standaard terug via Package Center, in de rubriek Geïnstalleerd. Zie je Bijwerken staan bij deze tool – of bij een andere reeds geïnstalleerde tool – dan weet je meteen hoe je die van de nieuwste updates kunt voorzien. Ook kun je rechtsboven op Alles bijwerken klikken om in één keer alle tools up-to-date te brengen. Vind je Active Insight niet terug bij Geïnstalleerd, dan dien je deze app zelf te installeren (zie hieronder bij ‘Pakketinstallatie’). Is de tool eenmaal geïnstalleerd, dan klik je naast het programmapictogram op Openen. In diverse deelrubrieken zie je hier allerlei nuttige informatie over de gezondheidsstatus van je NAS. 02 Een app starten? Open Geïnstalleerd in het Package Center en klik op Openen. 03 Beveiliging Het is een goed idee die gezondheidsinformatie regelmatig te raadplegen, maar beter nog is dat je belangrijke meldingen via e-mail laat toesturen. Open daarvoor het Configuratiescherm en ga naar de rubriek Melding. Plaats een vinkje bij E-mailmeldingen inschakelen en vul alle nodige gegevens in, waaronder e-mailadres en serviceprovider. Controleer de instellingen met Een testbericht verzenden. Het beste ga je ook nog even naar Configuratiescherm / Bijwerken en herstellen, waar je Configuratieback-up opent. Beschik je over een Synology-account, dan kun je hier kiezen voor Automatische DSM-configuratieback-up inschakelen. Of je klikt op Exporteren om je DSM-configuratie (ook) lokaal te back-uppen. Op het tabblad Account kun je bij Aanmeldingsmethode trouwens ook 2-stapsverificatie inschakelen, via de mobiele app Synology Secure, OTP of een beveiligingssleutel. Verder doe je er goed aan af en toe de Security Advisor te draaien. Die vind je in het Hoofdmenu van DSM. Druk op Starten en volg de verdere aanwijzingen. Het is raadzaam om in de rubriek Geavanceerd een vinkje te plaatsen bij Regelmatig scanschema inschakelen en bijvoorbeeld wekelijks een scan uit te laten voeren. 03 Via een Synology-account kun je je configuratie ook naar de cloud laten back-uppen. 04 Pakketinstallatie Stel, je wilt op je NAS een applicatie installeren uit de honderden beschikbare apps (zie het kader ‘Handige toepassingen en services’). Je vindt hiervan een gerubriceerd overzicht. Heb je een NAS-applicatie gevonden die je wilt hebben, open dan het Package Center / Alle pakketten en vul de app-naam in het zoekveld in. Let wel, bij DSM 7.0 bèta moet je in de rubriek Betapakketten zijn. Zodra het pakket is gevonden, druk je op Installeren (of desnoods op Deelnemen aan bèta). Na afloop van de installatie kun je dan op Openen klikken. Afhankelijk van het geïnstalleerde pakket kun of moet je dit nog verder configureren voor het helemaal bruikbaar is. Mocht je een pakket op een of andere manier zelf al hebben gedownload, dan kun je dat in principe installeren door in het Package Center op de knop Handmatig installeren te klikken en naar het installatiebestand te verwijzen. 04 De installatie van dit pakket is volop bezig … 05 Community Standaard klopt het ingebouwde Package Center alleen bij de pakketbronnen van Synology zelf aan, maar er zijn ook pakketten van derde partijen. Deze zogenoemde repository’s (repositories in het Engels) moet je dan wel eerst toevoegen. We nemen SyncThing als (een willekeurig) voorbeeld. Dit is een gratis opensource-server om bestanden in een eigen cloud te bewaren en te synchroniseren. Je kunt deze server installeren vanuit de repository van de SynoCommunity (zie hier voor een overzicht). Open hiervoor het Package Center, kies Instellingen, open het tabblad Pakketbronnen en klik op Toevoegen. Vul als naam SynoCommunity in, en bij Locatie http://packages.synocommunity.com. Bevestig met OK (2x). In het Package Center is er nu de rubriek Gemeenschap bij gekomen. Open die en vul in de zoekbalk SyncThing in. De verdere werkwijze is eigenlijk dezelfde als die voor de Synology-repository. Selecteer een app en klik op Installeren, waarna je die kunt Openen of naderhand wellicht ook Bijwerken. Een andere repository is bijvoorbeeld die van Emby, waar je terechtkunt voor de Emby Server, een lichtvoetige maar degelijke mediaserver. Die voeg je toe door bij Locatie de url https://synology.emby.media in te vullen. Tijdens onze tests bleek deze repository op DSM 7.0 bèta overigens (nog) niet te werken. 05 De SynoCommunity-repository: van Adminer tot Z shell. Handige toepassingen en services Zowel Synology als QNAP voorziet in talloze toepassingen en services. Welke je precies nodig hebt, hangt natuurlijk helemaal van je eigen situatie en bedoelingen af, maar misschien bieden onze suggesties wat inspiratie. Zo lijkt het eerder vermelde Docker of QNAP Container Station (of Portainer) ons best interessant als je met meerdere geïsoleerde Linux-systemen en apps aan de slag wilt.Maak je gebruik van cloudopslag, zoals Google Drive of OneDrive, dan zijn apps die datamappen op je NAS automatisch synchroniseren met die cloudopslag best handig, zoals Cloud (Backup) Sync. Overigens zijn er ook pakketten die data tussen je pc’s en je NAS synchroon houden. Ben je toe aan enig entertainment, dan bieden zowel Synology als QNAP je diverse mediaservers aan, zowel uit eigen huis als van derde partijen. Denk bijvoorbeeld aan de uitstekende Plex Media Server. Wie bewakingscamera’s in stelling heeft, moet zeker ook de app Surveillance Station (Synology en QNAP) bekijken. En houd je veiligheid en privacy hoog in het vaandel, dan heb je vast iets aan een vpn-server op je NAS. Kortom, zowat elke moderne NAS biedt allerlei uiteenlopende toepassingen aan. Wie dus een NAS alleen als een duur back-upmechanisme ziet, moet zijn DSM of QTS nog maar eens goed bestuderen. Je kunt je NAS ook inzetten als surveillancestation voor je ip-camera’s. QNAP 06 Dashboard Voor je aan de slag gaat met (het installeren van) allerlei pakketten, doe je er goed aan de systeemstatus van je NAS te controleren. Een mooi overzicht krijg je via het knopje Dashboard, helemaal rechtsboven. In één oogopslag lees je hier de gezondheidsstatus van je schijven af (met een muisklik op het schijficoon open je de module Schijfgezondheid met extra S.M.A.R.T-details), zie je hoeveel schijfruimte je nog over hebt (ook hier kun je weer doorklikken voor detailinformatie) en krijg je informatie over onder meer de uptime, de temperatuur en ventilatorsnelheid, evenals het actuele gebruik van cpu, ram en netwerkadapter(s). Rechtsboven kan ook een blauw cijfer opduiken bij Laatste meldingen. Klik hierop om na te gaan welke activiteiten je NAS recentelijk zoal heeft ontplooid (open hier zeker ook de tabbladen Fout en Waarschuwing) en of je als gebruiker in actie moet komen. 06 Het dashboard geeft je in één oogopslag alle belangrijke statusinformatie. 07 Meldingen Om snel op de hoogte te zijn van dringende berichten, kun je het best gebruikmaken van het Meldingscentrum (klik linksboven op het hamburgerknopje of open Configuratiescherm / Systeem, en selecteer Meldingsscherm). Deze app laat je instellen welke berichten je wilt ontvangen en hoe dat moet gebeuren, bijvoorbeeld via e-mail. In dat laatste geval dien je wel eerst nog een SMTP-server te definiëren. Je kunt bijvoorbeeld Gmail of Yahoo selecteren, of via Aanpassen de nodige serverinstellingen invullen. Verder is het handig ervoor te zorgen dat de firmware van je NAS up-to-date blijft. Open hiervoor Configuratiescherm / Systeem / Firmware update en selecteer eventueel Auto Update om updates op gezette tijdstippen automatisch te laten installeren. Of klik op Controleer op updates om zelf een beschikbare update te starten. 07 Belangrijke meldingen kun je ook via e-mail laten doorsturen. 08 Veiligheid Je NAS goed up-to-date houden en dringende meldingen meteen laten doorsturen is belangrijk, maar veiligheid houdt nog wel meer in. Zo wil je ongetwijfeld een back-up van je systeemconfiguratie, zodat je die bij problemen terug kunt zetten. Open daarvoor het Configuratiescherm en kies Systeemconfiguratie. Klik op Back-up en bewaar het bin-bestand op een extern medium. Via de knop Herstellen kun je dit configuratiebestand later altijd weer ophalen. Merk je eigenaardigheden op, dan raden we je aan de logs van je NAS erbij te halen. Die vind je via Configuratiescherm / QuLog Center. Je krijgt hier onder meer een overzicht van wanneer gebruikers zich hebben aangemeld en vanaf welke ip-adressen, evenals een chronologische lijst van systeemgebeurtenissen. Die lijst kun je bovendien snel filteren op ernstniveau. Om het inlogproces veiliger te laten verlopen, kun je ook tweefactorverificatie inschakelen. Daartoe klik je rechtsboven op je inlognaam en kies je Opties. Ga naar het tabblad Verificatie in 2 stappen, klik op Beginnen, open en configureer je favoriete authenticator-app op je mobiele apparaat en volg de verdere instructies. 08 Goed nieuws van het QNAP-front: hier voorlopig geen fouten of waarschuwingen. 09 App Center Een aantal services en apps staat standaard al op je NAS geïnstalleerd. Dat merk je wanneer je het openingsscherm van QTS bekijkt (het besturingssysteem van je QNAP-NAS). Je vindt hier items terug als File Station, Multimedia Console en Malware Remover. Deze laatste is trouwens standaard zo geconfigureerd dat die dagelijks om 03:00 uur een scan uitvoert, maar dat is instelbaar via de rubriek Instellingen van de app. Een overzicht van de geïnstalleerde apps krijg je ook via het menuknopje linksboven, in de rubriek Toepassingen. Maar voor het eigenlijke beheer van je apps – en de installatie van nieuwe toepassingen – moet je het App Center openen. Selecteer links de rubriek QNAP Store, de officiële store met door QNAP goedgekeurde apps. Vervolgens klik je linksboven op Mijn apps om de reeds geïnstalleerde apps te zien. Je kunt deze apps hier meteen Openen. Ook kun je hier kiezen voor Stop om een app (tijdelijk) te onderbreken of een app definitief Verwijderen – voor zover deze opties beschikbaar zijn. Via Weergeven op bepaal je waar een app te zien moet zijn: in het Hoofdmenu beheerder of in het Menu van elke gebruiker. 09 Apps beheren (lees: openen, stopzetten, verwijderen, weergeven) doe je vanuit het App Center. 10 Apps installeren Om de volledige inhoud van de QNAP Store te bekijken, klik je links op Alle apps. Ook kun je je beperken tot een specifieke categorie, zoals QTS Essentials, Back-kup / Sync, Communicatie, Entertainment of Home Automation. Je kunt natuurlijk ook naar specifieke apps of termen zoeken via de zoekbalk. Om een app te installeren, druk je op + Installeren en bevestig je met OK. Mogelijk worden er nu ook automatisch afhankelijke toepassingen en services mee geïnstalleerd of geactiveerd. Na afloop vind je die terug in het App Center bij Mijn apps, klaar om te openen of wellicht eerst nog te configureren. Je kunt deze store trouwens ook bereiken vanuit je browser, waar je dan wel eerst nog even je firmwareversie, aantal bays en QNAP-model invoert. Langs deze weg worden geselecteerde apps wel als zip-bestanden naar je pc gedownload. Om die te installeren, ga je naar het App Center en kies je rechtsboven voor Handmatig installeren. Verwijs via Bladeren naar het gedownloade (zip-)bestand, druk op Installeren en bevestig met Ja voor een daadwerkelijke installatie op je NAS. 10 De installatie van deze app (Media Streaming add-on) is in volle gang. 11 Derde partijen De officiële QNAP Store heeft best al veel leuke en nuttige apps, maar er zijn ook pakketbronnen ofwel repository’s van derde partijen. Die gebruik je – aldus QNAP – wel op eigen risico en deze mogelijkheid moet je daarom bewust eerst toelaten. Open hiervoor opnieuw je App Center en klik rechtsboven op Instellingen. Plaats op het tabblad Algemeen een vinkje bij Installatie toestaan van toepassingen zonder geldige digitale handtekening en bevestig met Toepassen. Open vervolgens het tabblad App Repository en klik op Toevoegen. Vul de naam en de exacte url van zo’n repository in, inclusief eventuele Inloginformatie (Gebruikersnaam en Wachtwoord). Bevestig met Toevoegen. Een voorbeeld van een repository van een derde partij is bijvoorbeeld Qnapclub. Na een succesvolle registratie vul je achter URL de link https://www.qnapclub.eu/nl/repo.xml in, evenals je inloggegevens. Als dit is gelukt, dan vind je de nieuwe ‘repo’ terug in het linkerdeelvenster van je App Center, klaar voor het installeren van toepassingen. 11 Volgens eigen zeggen heeft de repository van Qnapclub meer dan 850 apps aan boord. Synology-NAS koppelen aan cloud met Cloud Sync De NAS en de cloud worden vaak gezien als elkaars grootste concurrenten. Lang was dat ook het geval, maar de praktijk is inmiddels anders. In dit artikel leggen we uit hoe je je Synology-NAS kunt koppelen aan clouddiensten naar keuze, met behulp van Cloud Sync. Over opties voor opslag en back-ups hebben we tegenwoordig niets te klagen. Naast dat we nog altijd veel van onze bestanden op een pc, notebook of smartphone bewaren, is vooral de cloud populair. Online-opslag is voor velen steeds meer de eerste keuze. De cloud voelt als een opslag zonder zorgen en bovendien zijn de gratis eerste gigabytes vaak al voldoende om alle eigen bestanden te bewaren. En heb je toch meer ruimte nodig, dan kun je voor een paar euro per maand de opslagcapaciteit al flink uitbreiden . Toch is de cloud niet altijd de beste keuze. Met een NAS regel je je eigen opslag. En het mooie is: een NAS is tegenwoordig niet meer de concurrent van de cloud. Natuurlijk bieden beide opslag en gemakkelijke toegang tot de bestanden en documenten. En ook hebben ze vergelijkbare opties om deze te delen en te bewerken. Maar ze vullen elkaar tegenwoordig ook prima aan. Je krijgt zo het gemak van altijd toegang en de offsite-opslag van de cloud én de snelheid, de veel uitgebreidere configuratieopties en de vele malen grotere opslagcapaciteit van de NAS. Kortom, het beste van twee werelden. Cloudsynchronisatie Een handige functie waar de twee elkaar versterken, is bij de synchronisatie van de cloudopslag met de NAS. De laatste wordt gekoppeld aan een onlineclouddienst, zoals Microsoft OneDrive, Google Cloud, Dropbox, Amazon Drive of een van de nog vele andere aanbieders. Eenmaal gekoppeld worden bijvoorbeeld alle bestanden die in de cloud worden opgeslagen, automatisch gekopieerd naar de NAS. Dit is natuurlijk afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt bij de configuratie. Je kunt bijvoorbeeld één richting op kopiëren mét behoud van de bestanden die in de cloud worden verwijderd. Er zijn meerdere opties. Wanneer je Windows-pc en je smartphone dezelfde cloudopslag gebruiken en je deze verbindt met je NAS met de cloudopslag (onder hetzelfde gebruikersaccount), dan staan op alle apparaten altijd dezelfde bestanden. Zo raak je nooit iets kwijt, ook niet wanneer een van de apparaten verloren gaat. Synology Cloud Sync instellen Om dit met een Synology NAS te doen, open je de Package Center en zoek je in Alle pakketten naar Cloud. Klik op Cloud Sync / Installeren en wacht tot de installatie klaar is. Klik dan op Openen. Cloud Sync start meteen met de wizard op om de eerste synchronisatie te configureren. In het overzicht zie je een groot aantal aanbieders van cloudopslag. Selecteer de cloudopslag die jij gebruikt, en kies Volgende. Er opent nu een nieuw browservenster waarin je de aanmelding van de NAS bij de cloudservice moet regelen. Afhankelijk van de provider en de gekozen beveiliging, moet je hiervoor inloggen met de gebruikersnaam en wachtwoord van de cloud, maar het kan ook zijn dat alleen een bevestiging nodig is via mail of wanneer je tweefactorauthenticatie gebruikt, op de smartphone. Zodra de aanmelding klaar is, keert de wizard terug op de NAS. Nu kun je de koppeling configureren. Behalve een naam, doorgaans is de standaardnaam prima, is het belangrijk dat de juiste mappen worden gekozen om te synchroniseren én de synchronisatierichting. Wil je de bestanden in de cloudopslag naar de NAS halen? Dan is het handig hiervoor een aparte map aan te maken. Start hiervoor het onderdeel File Station en maak een nieuwe map via Maken / Nieuwe gedeelde map maken. Noem deze CloudSync. Open de map in File Station en maak via Maken / Nieuwe map een submap genaamd OneDrive. Ga nu terug naar de configuratie van Cloud Sync en klik achter Lokaal pad op de gele map en selecteer de OneDrive-map. Je hebt nu aangegeven waar op de NAS je de kopie van de cloudbestanden wilt hebben. Wil je een bestaande map met bestanden juist synchroniseren met de cloud? Maak dan geen nieuwe map aan. Het is voldoende om de al bestaande map op de NAS te selecteren. Nu kun je nog aangeven of je alle cloudopslag wilt synchroniseren of alleen een deel daarvan. Wil je alles synchroniseren, dan is de Basismap de goede optie. Wil je bijvoorbeeld alleen foto’s synchroniseren, klik dan op het gele mapje achter Extern pad en selecteer bijvoorbeeld de map Camera-album. Volgende belangrijke optie is de synchronisatierichting. Standaard is deze Bidirectioneel, waarmee wijzigingen in de cloud en in de cloud-kopie op de NAS in beide richtingen worden gesynchroniseerd. Beide opslagvolumes zijn altijd gelijk. Wil je alleen wijzigingen in de cloud synchroniseren met de NAS? Kies dan Alleen externe wijzigingen downloaden. Wil je juist wijzigingen op de NAS maken en die synchroniseren met de cloud? Kies dan Alleen lokale wijzigingen uploaden. Synchronisatieschema De Schema-instellingen is, samen met de eventuele gegevenscodering, een van de opties voor de cloudsynchronisatie die niet verplicht is. Een tijdschema kan wel handig zijn, zeker wanneer je internetabonnement een beperkte bandbreedte heeft. In dat geval kun je ervoor kiezen om je internet overdag te ontlasten door in de nacht de wijzigingen te synchroniseren. Kies voor Inschakelen en maak daarna het tijdschema, zodat de synchronisatie wordt uitgevoerd op de momenten dat het jou past. Kies OK / Volgende / Toepassen om de configuratie af te ronden en, afhankelijk van het schema, de synchronisatie te starten. Zeker wanneer je al wat meer opslag in de cloud hebt, kan de synchronisatie enige tijd duren. Voor een overzicht van de status en activiteiten klik je bovenin de balk van het venster op Cloud Sync, kies dan voor Recent gewijzigde bestanden om te zien waar de synchronisatie mee bezig is. Wil je de synchronisatie onderbreken, dan kan dat via Synchronisatie onderbreken. Daarna kun je via Cloud Sync starten de boel weer opstarten. Cloudsynchronisatie op QNAP-nas Heb je geen NAS van Synology maar wel van QNAP? Installeer hierop dan HBS 3 Hybrid Backup Sync. Deze app laat zich eenvoudig vanuit de AppCenter installeren. Start Hybrid Backup Sync en klik op Synchroniseren / Nu synchroniseren. Kies net als bij Synology voor de richting waarop wijzigingen moeten worden verwerkt en daarna voor de cloudservice die je wilt gebruiken. Log in op de cloudopslag en kies Maken. Selecteer de lokale map en de cloudmap en geef aan wat je bij eventuele conflicten wilt doen. Rond daarna de configuratiestappen af waarbij je de optie krijgt bestanden te filteren en wederom een schema te kiezen. Dit zijn belangrijke opties, verplicht zijn ze niet. Zodra de configuratie klaar is, klik je op Nu synchroniseren. Certificaat regelen voor je NAS Zelfs als je een NAS alleen binnen je thuisnetwerk gebruikt, is het verstandig om daarmee met https te verbinden. Dat kan via een zogenoemd zelf-ondertekend certificaat, maar die geven wel (steeds meer) beperkingen. In dit artikel laten we zien hoe je een echt Let’s Encrypt-certificaat voor de encryptie gebruikt. We zetten volgens twee methodes een reverse proxy op als veilige tussenschakel, die je uiteraard ook voor andere webdiensten in kunt zetten. Het is aan te raden om bij het benaderen van je NAS het https-adres te gebruiken. En in apps zet je een vinkje bij https. Dit beschermt je ook beter tegen cryptoware. Wel geeft je browser helaas vaak een niet zo subtiele waarschuwing dat de verbinding onveilig is en plaatst een rood uitroepteken in de adresbalk als je die negeert. In deze masterclass gaan we dat oplossen door de NAS een certificaat te geven dat door je browser en elk ander apparaat wordt geaccepteerd. Misschien heb je al eens met een zelf-ondertekend certificaat (in het Engels self signed certificate genoemd) geëxperimenteerd, waar de Chrome-browser met wat handmatige aanpassingen wel akkoord mee gaat. Maar zo’n zelf-ondertekend certificaat is een stuk lastiger of zelfs onmogelijk om ook goed op je smartphone of tablet te laten werken. Een oplossing voor dergelijke problemen is het gebruik van een echt certificaat, van bijvoorbeeld Let’s Encrypt, dat door vrijwel alle apparaten wordt geaccepteerd zonder aanpassingen. We gaan in deze masterclass een reverse proxy gebruiken als tussenschakel voor je NAS en andere webdiensten. We behandelen twee methodes. Bij de eerste gebruiken we alleen een Synology-NAS, bij de tweede methode een aparte server. Het is heel praktisch als je over een domeinnaam beschikt, zodat je voor de NAS en elke webdienst die je wilt benaderen een apart subdomein kunt gebruiken (zie het kader ‘Reverse proxy met subdomeinen’). Reverse proxy met subdomeinen Een reverse proxy is in feite een server die aanvragen aanneemt en doorstuurt naar een doelserver. Het doel kan bijvoorbeeld een webdienst zijn die op dezelfde server (localhost) op een ander poortnummer draait, of helemaal op een andere fysieke server. Ze worden vaak gebruikt om de prestaties van webservers te verbeteren, maar ook om de beveiliging en betrouwbaarheid te verbeteren. In deze masterclass draait de reverse proxy of op de NAS zelf of op een andere server in het lokale netwerk. Toegang naar de reverse proxy gaat via http of https, eventueel met doorverwijzing van http naar https. We sturen via de router door portforwarding-regels poorten 80 en 443 door naar de reverse proxy. Die kan op basis van de zogenoemde hostnaam beslissen naar welke doelserver hij verzoeken moet doorsturen. Op die manier kun je handig verschillende webdiensten beschikbaar maken via diezelfde reverse proxy. Je NAS bijvoorbeeld achter ds.domein.nl en Home Assistant via hass.domein.nl. 01 Domein instellen Wij gebruiken een domeinnaam bij domeinnaamregistratie- en webhostingbedrijf TransIP en gaan de DNS-instellingen aanpassen bij de hostingprovider via het controlepaneel. Voor het domein, in dit voorbeeld xda.nl, vullen we als naam de subdomeinnaam ds in, zodat de NAS via ds.xda.nl bereikbaar wordt. Het gaat om een A-record, waarbij we als waarde het ip-adres van de internetverbinding thuis invullen. Bewaar de aanpassingen. Het kan na een DNS-wijziging tot 24 uur duren voordat de wijzigingen merkbaar zijn, door caches van onder andere je internetprovider. Heb je geen vast ip-adres? Dan kun je dit bij veel providers op aanvraag regelen. Als alternatief kun je ook dynamisch DNS gebruiken, wat in veel routers en ook de Synology-NAS is ingebouwd. Het werkt zonder domeinnaam en kan ook met een dynamisch ip-adres overweg. Bij de NAS open je daarvoor Configuratiescherm. Ga naar Externe toegang / DDNS en klik op Toevoegen. Bij Serviceprovider kies je Synology. Voer een naam in bij Hostnaam. Hiermee zal steeds je ip-adres worden gekoppeld aan de bewuste naam (zoals naam.synology.me). 01 Via je hostingprovider kun je de DNS-instellingen voor het domein aanpassen. 02 Poorten doorsturen Voor het maken van certificaten en bereiken van je NAS via internet moet je enkele poorten doorsturen vanaf je router. Onderstaande instructies zijn voor een AVM Fritz!Box, bij andere routers werkt het net wat anders. Open de gebruikersinterface en ga naar Internet / Toegang verlenen. Op het tabblad Poortvrijgaven kies je Apparaat voor vrijgaven toevoegen. Kies als apparaat de reverse proxy (je NAS of een aparte server) of voer handmatig het ip-adres in. Kies dan Nieuwe vrijgave. Nu kun je bij Toepassing direct de gewenste optie kiezen, zoals HTTP-server of HTTPS-server. Kies eerst HTTP-server. Je ziet dat zowel bij Poort op apparaat als Poort extern gewenst de waarde 80 wordt ingevuld (dat is de standaardpoort voor http-verkeer). Bij de optie HTTP-server is dat poort 443. Voeg ze beide toe zodat respectievelijk poort 80 en 443 worden doorgestuurd. Gebruik je een NAS, dan kun je met de optie Andere toepassing ook poort 5001 doorsturen voor de gebruikersinterface. 02 In je router kun je regels voor portforwarding instellen (hier in de webinterface van een Fritz!Box). 03 Externe server of NAS Je kunt een reverse proxy op je NAS instellen, wat we als eerste methode bespreken, maar ook op een externe server. Het verschil is niet heel groot. Op de Synology-NAS draait namelijk standaard Nginx en de gebruikersinterface van DiskStation Manager (DSM) geeft je mogelijkheden om dit alles te configureren. Je kunt de NAS en diensten die daarop draaien met een certificaat beveiligen. Daarnaast kan de NAS als reverse proxy voor andere diensten in je netwerk fungeren. Hiervoor ga je in Configuratiescherm naar Toepassingsportaal / Reverse Proxy (bij DSM 7.0 Aanmeldingsportaal / Geavanceerd). Het gebruik van een externe server geeft dezelfde mogelijkheden én extra voordelen. Zo is het veiliger, omdat bij kwetsbaarheden in de reverse proxy de achterliggende NAS buiten spel blijft. Ook is het minder belastend voor de NAS. En op het niveau van de reverse proxy kun je gemakkelijker beperkingen opleggen, zoals het blokkeren van extern verkeer. 03 Je NAS kan als reverse proxy voor andere webdiensten worden ingezet. Gebruik van Synology-NAS 04 Certificaat maken Bij deze eerste methode gebruiken we zoals gezegd alleen een Synology-NAS waar je poorten 80, 443 en 5001 naar doorstuurt. We gaan eerst het certificaat voor de NAS maken. Open daarvoor de webinterface van DiskStation Manger en ga naar Configuratiescherm. Zorg dat je in de Geavanceerde modus zit, indien nodig verander je dit rechtsboven. Ga vervolgens naar Beveiliging / Certificaat en kies Toevoegen. Selecteer de optie Een nieuw certificaat toevoegen en klik op Volgende. Voer een beschrijving in, bijvoorbeeld Let’s Encrypt, en selecteer daaronder Krijg een certificaat van Let’s Encrypt. Klik weer op Volgende. Bij Domeinnaam voer je vervolgens de domeinnaam in waarvoor het certificaat moet gaan gelden. In ons voorbeeld is dat ds.xda.nl. Voer ook een e-mailadres in, Let’s Encrypt bewaart dat als onderdeel van je domein. Bij Onderwerp alternatieve naam kun je meer domeinen opgeven waar het bewuste certificaat voor moet gelden, vaak ook Subject Alternative Name genoemd. Je kunt zulke subdomeinen ook altijd later (apart) toevoegen. Klik ten slotte op Toepassen. Hierna wordt het Let’s Encrypt-certificaat aangemaakt en gecertificeerd. Zorg dat poort 80 correct is doorgestuurd, anders krijg je een foutmelding. 04 Via de gebruikersinterface maken we een Let’s Encrypt-certificaat aan. 05 Certificaat configureren Je kunt het nieuwe certificaat nu configureren. Klik erop en kies Configureren (bij DSM 7.0 Instellingen). Geef aan voor welke doeleinden de NAS dit certificaat moet gebruiken. Achter Systeemstandaard kies je het Let’s Encrypt-certificaat, zodat het voor de gebruikersinterface van DiskStation Manager wordt gebruikt. Het is verstandig om het nieuwe Let’s Encrypt-certificaat hierna nog als standaardcertificaat in te stellen. Op die manier zetten we het Synology-com-certificaat buitenspel, dat (door de browser) als onveilig wordt beschouwd. Klik daarvoor weer op het Let’s Encrypt-certificaat en klik op het pijltje bij Toevoegen / Bewerken (bij DSM 7.0 Actie / Bewerken). Zet een vinkje bij Instellen als standaardcertificaat en klik op OK. Verder raden we je aan om http-verkeer om te leiden naar https. Hiervoor ga je in DSM 6.2 in Configuratiescherm naar Netwerk / DSM-instellingen. Zet een vinkje bij Automatisch de http-verbinding omleiden naar https. Bij DSM 7.0 kies je in Configuratiescherm de opties Aanmeldingsportaal / DSM en selecteer je Automatisch de http-verbinding omleiden naar https. Klik dan op Toepassen. 05 We stellen het Let’s Encrypt-certificaat in als standaardcertificaat. 06 Toegang tot de NAS Standaard wacht de NAS op poort 5001 op versleutelde verbindingen via https://diskstation:5001 of een andere naam afhankelijk van wat je hebt ingesteld. Omdat het certificaat is gemaakt voor ds.xda.nl zul je echter dat adres moeten gebruiken, dus https://ds.xda.nl:5001, anders krijg je alsnog een certificaatfout. Hierbij is toegang op afstand ook mogelijk, buiten je lokale netwerk. We gaan ervan uit dat je dat ook wilt. Maar wil je dat liever niet, dan zou je dat met een eigen DNS-server kunnen oplossen. Je moet er dan voor zorgen dat de domeinnaam (in ons voorbeeld ds.xda.nl) via je eigen DNS-server direct naar het ip-adres van de NAS verwijst (in ons voorbeeld 10.0.10.202). Je kunt er vervolgens, via de instellingen van je router, voor zorgen dat alle clients in het netwerk (via DHCP) die DNS-server gebruiken. Dit valt buiten het bestek van deze masterclass. Gaat het bijvoorbeeld alleen om een pc, dan kun je het eventueel zonder DNS-server regelen via het hosts-bestand (zie het kader ‘Directe toegang tot NAS via hosts-bestand’). Bij de tweede methode die we hierna bespreken kun je eventueel wél, op de reverse-proxy-server zelf, verkeer buiten je lokale netwerk tegenhouden. 06 Benader je de NAS via de lokale netwerknaam, dan geeft de browser alsnog een certificaatfout. Directe toegang tot NAS via hosts-bestand Wil je dat het internetadres (ds.xda.nl) direct naar het ip-adres van de NAS verwijst? Zonder eigen DNS-server? Dan kun je dat eventueel op de clients zelf instellen. Onder Windows gaat dat via het hosts-bestand. Open daarvoor de map C:\Windows\System32\drivers\etc. Kopieer het bestand hosts naar een bestandslocatie waar je dit mag bewerken. Open het met bijvoorbeeld Kladblok en voeg een regel toe met het ip-adres van de NAS gevolgd door de domeinnaam, bijvoorbeeld: 10.0.10.202ds.xda.nl Kopieer het bestand weer terug naar de genoemde locatie. Als je nu https://ds.xda.nl:5001 bezoekt, dan word je direct naar de NAS in het lokale netwerk gebracht. Het certificaat blijft geldig, het ip-adres heeft daar geen invloed op. Via de Opdrachtprompt kun je met ping ds.xda.nl of nslookup ds.xda.nl controleren dat het lokale ip-adres wordt gebruikt. Een DNS-server is praktischer, omdat het meteen voor elk apparaat in je netwerk werkt, als je de DNS-server kenbaar maakt via DHCP. Via het hosts-bestand kan de domeinnaam direct naar het interne ip-adres verwijzen. Handmatige methode 07 Server-installatie Bij de handmatige methode ga je Nginx als reverse proxy installeren, waarna je de certificaten op deze server regelt. Zorg er voor dat poorten 80 en 443 naar deze server worden doorgestuurd. Voor de NAS en elke webdienst die je via de reverse proxy wilt benaderen, kun je vervolgens een configuratiebestand met alle vereiste details maken. Eventueel kun je alles in één configuratiebestand zetten, maar aparte bestanden zijn overzichtelijker, zeker bij veel extra opties. Op basis van de hostnaam kun je diensten van elkaar onderscheiden. En als je dat prettig vindt, kun je de toegang op allerlei manieren beperken en bijvoorbeeld gebruikers buiten je lokale netwerk uitsluiten. Dit alles maakt de methode veiliger dan de voorgaande. Nginx is voor veel platforms beschikbaar. Hier gaan we uit van een server met Ubuntu 20.04, maar een Raspberry Pi met het besturingssysteem Raspberry Pi OS is bijvoorbeeld ook een prima optie. Het kan geen kwaad als er al andere toepassingen op draaien, zolang die niet de http-poort (80) en https-poort (443) claimen. 07 Nginx kun je ook installeren op een Raspberry Pi met bijvoorbeeld Raspberry Pi OS. 08 Installatie Nginx Zorg na de installatie van het besturingssysteem dat je bent ingelogd middels ssh. Vervolgens installeer je Nginx met het commando: sudo apt-get install nginx Start de webserver met: sudo service nginx start Bezoek het ip-adres van de server en controleer of de welkomstpagina van Nginx verschijnt. Voor het maken van Let’s Encrypt-certificaten gaan we Certbot gebruiken. De instructies voor de installatie voor jouw webserver en besturingssysteem vind je hier. Die instructies gaan bij Ubuntu uit van een installatie via Snap. Hier kiezen we voor de mogelijk iets oudere versie van Certbot uit de repository’s van Ubuntu. Je installeert Certbot met het commando: sudo apt-get install certbot python3-certbot-nginx Als eerste maken we een configuratiebestand voor de NAS. De standaardmap waarin je deze maakt is /etc/nginx/conf.d. Blader naar de map met de opdracht: cd /etc/nginx/conf.d En maak het configuratiebestand met: nano ds.conf In eerste instantie hoef je hier alleen onderstaande regels in te zetten: server { listen 80; server_name ds.xda.nl; } Controleer de configuratie met: nginx -t 08 Via de website van Certbot vind je instructies voor de installatie per platform. 09 Certificaat maken We kunnen nu het certificaat maken. Start daarvoor Certbot met certbot. Hierna wordt je e-mailadres gevraagd en moet je akkoord gaan met de gebruiksvoorwaarden. Vervolgens kun je kiezen voor welke servernaam je het certificaat wil maken. Voer het getal in bij het domein, in dit voorbeeld kiezen we 1 voor ds.xda.nl. Als laatste kun je kiezen of http-verkeer moet worden doorgestuurd naar https. Als je daarvoor kiest, en dat raden we aan, zal Certbot de configuratie daarop aanpassen. Open daarna het configuratiebestand met nano en bekijk wat is toegevoegd: nano ds.conf Als laatste stap moeten we alleen nog de regels voor de reverse proxy hieraan toevoegen. Er zijn twee blokken omsloten door server {}. Het onderste blok bevat de doorverwijzing van http naar https. In het bovenste blok voegen we aan de onderkant de volgende regels toe. Achter proxy_pass zet je uiteraard het adres van je NAS. location / { proxy_pass https://10.0.10.202:5001; proxy_redirect http:// https://; } Na het maken van deze aanpassing moet je Nginx even herstarten met: service nginx reload 09 Door enkele vragen te beantwoorden kun je het certificaat voor je NAS maken. 10 Controleer de configuratie In afbeelding 10 zie je hoe de complete configuratie er uit ziet. Om je NAS te bezoeken, kun je rechtstreeks https://ds.xda.nl gebruiken. Intern zal de reverse proxy met poort 5001 verbinden. Wil je de toegang om veiligheidsredenen beperken tot gebruikers op het lokale netwerk? Dan kun je in het configuratiebestand binnen het blok van de reverse proxy het volgende toevoegen: allow 10.0.0.0/24; deny all; Hier geven we eerst aan vanaf welke netwerken verkeer wordt geaccepteerd. In dit voorbeeld is dat 10.0.0.0/24 (in CIDR-notatie) maar in jouw situaties kan het bijvoorbeeld ook 192.168.1.0/24 zijn. We blokkeren daarna al het andere verkeer. Een laatste stap is het automatisch vernieuwen van de certificaten. Voor daarvoor dit commando uit: crontab -e En voeg deze regel toe: 0 12 * * * /usr/bin/certbot renew --quiet 10 Het configuratiebestand met de reverse proxy voor onze NAS.
    2 points
  12. Je wilt af en toe met Linux aan de slag, maar om daar nou telkens een dualboot-installatie voor aan te spreken … Het is veel comfortabeler om Linux-commando’s en zelfs Linux-applicaties direct vanuit je vertrouwde Windows-omgeving te gebruiken. Dat kan met WSL (Windows Subsysteem voor Linux). WSL is een compatibiliteitslaag voor Windows10 waarmee je een Linux-omgeving rechtstreeks in Windows draait, zonder verdere modificaties en zonder (aanvullende) hypervisor of dualboot-configuraties. WSL biedt een volwaardige Linux-omgeving en integreert zich naadloos in Windows. De eerste versie van WSL kwam in 2016 uit (Windows 10 1709 64 bit), maar dat bleek weinig meer dan een Linux-compatibele kernelinterface waarin Linux-commando’s simpelweg naar de overeenkomstige systeemfuncties van Windows werden omgezet. WSL 1 leek dus wel op Linux, maar was het niet. Sinds medio 2019 bracht Microsoft daarom opvolger WSL 2 uit en deze bevat wel degelijk een heuse Linux-kernel. WSL 2 maakt complexere Linux-commando’s mogelijk en zorgt voor een snellere bestandsafhandeling. Met deze opzet mikt Microsoft vooral op de grote schare Linux-ontwikkelaars die Windows als desktop-OS willen blijven gebruiken. 01 Installatie WSL In het kader ‘Insider Preview’ lees je hoe je WSL 2 in principe met nauwelijks meer dan een commando kunt installeren, maar die methode is vooralsnog voorbehouden voor Windows Insider Preview build 20262 en hoger. We gaan ervan uit dat je met een ‘reguliere’ Windows 10-versie werkt. De WSL 2-installatie vergt dan net iets meer inspanning. Controleer voor alle zekerheid of je wel met Windows 10 64 bit versie 1903 (build 18362) of hoger werkt – dat vertelt het commando ver in de opdrachtprompt je wel. Voor je Linux-distributies kunt installeren in Windows, moet je eerst WSL zelf inschakelen. Dat kan als volgt. Klik in het Windows-startmenu met rechts op Windows PowerShell en kies Als administrator uitvoeren. Na je bevestiging voer je het volgende uit in het PowerShell-venster: dism.exe /online /enable-feature /featurename:Microsoft-Windows-Subsystem-Linux /all /norestart Als het goed is, verschijnt even later de melding “The operation completed successfully”, waarna je Windows herstart. In feite is WSL 1 nu al geïnstalleerd, maar je hebt natuurlijk liever de échte Linux en dat vergt nog enkele extra installatiestappen. Mocht je WSL naderhand weer willen verwijderen, dan kan dat met het commando: Disable-WindowsOptionalFeature -Online -FeatureName Microsoft-Windows-Subsystem-Linux Het inschakelen van WSL is zo gebeurd. Alternatieven Naast WSL zijn er nog wel andere manieren om Linux-commando’s uit te kunnen voeren zonder je vertrouwde Windows-omgeving te verlaten. De meest complete Linux-ervaring, inclusief een heuse desktopomgeving, verkrijg je met behulp van virtualisatiesoftware, zoals het gratis VirtualBox of VMware Workstation Player. Een andere optie is Cygwin. Deze gratis tool creëert een POSIX-compatibele omgeving die native in Windows draait en die je toegang geeft tot een bash-shell met een uitgebreide collectie van GNU- en opensource-tools, waarvan de functionaliteit vergelijkbaar is met die van een Linux-distributie. Verder is er nog Git for Windows, een gratis toolset waarmee je Git zowel in een CLI- als GUI-interface kunt gebruiken. Een van deze tools is Git Bash, een emulatielaag voor de Git-opdrachtregel, met ondersteuning van diverse bash-tools zoals cat, find, scp en ssh. Ook Git for Windows geeft je toegang tot een aantal gebruikelijke Linux/Bash-commando’s. 02 Installatie VM-platform Wat we je nog niet verteld hebben (maar wat wel al uit de eerste afbeelding valt af te leiden), is dat de Linux-kernel van WSL2 de installatie vereist van een hypervisor, een virtuele machinebeheerder. WSL 2 gebruikt daarvoor een lichtgewicht VM op basis van Hyper-V en die zit al in Windows ingebouwd, ook in Windows Home. Maak je overigens niet te veel zorgen: je hoeft weinig meer te doen dan die in te schakelen, verder heb je eigenlijk geen omkijken meer naar deze virtuele omgeving. Ook dit VM-platform kun je inschakelen vanuit een PowerShell-venster dat je als administrator hebt opgestart: dism.exe /online /enable-feature /featurename:VirtualMachinePlatform /all /norestart Als het goed is, verschijnt ook deze keer heel snel de melding dat de operatie succesvol verlopen is, waarna je Windows nogmaals herstart. WSL 2 kan niet zonder het (op Hyper-V gebaseerde) platform voor virtuele machines. 03 Update Linux-kernel Om er zeker van te zijn dat je met de nieuwste Linux-kernel aan de slag gaat, download je die via de link www.tiny.cc/wslx64. We gaan er wel van uit dat je met een x64-systeem werkt. Mocht je over een ARM64-systeem beschikken, dan heb je de kernel nodig via www.tiny.cc/arm64. Met een dubbelklik op het msi-bestand start je de installatie: druk op Next, bevestig met Ja en rond af met Finish. Je wilt met WSL 2 aan de slag, dus stel je die in als standaardversie van WSL. Dat doe je vanuit een PowerShell-venster dat je als administrator opstart, met het commando: wsl --set-default-version 2 De installatie van de Linux-kernelupdate vergt maar enkele muisklikken. 04 Installatie Linux-distro Nu is alles gereed voor de installatie van een heuse Linux-distributie. Immers, wanneer je het commando wsl --list --all uitvoert, zie je dat er voor WSL momenteel nog geen distributies zijn geïnstalleerd. Zo’n installatie vergt een bezoekje aan www.aka.ms/wslstore, of je opent zelf de Microsoft Store vanuit het Windows-startmenu en tikt in de zoekbalk rechtsboven Linux in. Er verschijnen verschillende opties, maar wij gaan voor de installatie van Ubuntu 20.04 LTS. In het kader ‘Insider Preview’ lees je dat er nog andere distro’s zijn voor WSL, maar op het moment van schrijven was Ubuntu 21.04 (LTS) nog niet beschikbaar. Klik dus maar op Ubuntu 20.04 LTS en druk op de knop Downloaden en vervolgens Installeren (ca. 450 MB). Na afloop druk je op de knop Starten, of je start Ubuntu 20.04 LTS op vanuit het Windows-startmenu. De eerste keer dat je een pas geïnstalleerde Linux-distro start, opent een consolevenster en moet je even wachten tot alle benodigde bestanden zijn uitgepakt op je systeem. Vervolgens wordt je om een new UNIX username gevraagd. Die hoeft niet dezelfde te zijn als je Windows-account, maar je gebruikt het best alleen kleine letters zonder spaties. Geef ook een wachtwoord op. Na de installatie vraagt Ubuntu om een gebruikersnaam en wachtwoord. Insider Preview Microsoft heeft onder de naam Windows Insider een programma opgezet voor gebruikers die willen deelnemen aan het uittesten van bèta Windows-builds. Je kunt je hiervoor inschrijven met je Microsoft-account via Windows Instellingen / Bijwerken en beveiliging / Windows Insider-programma. Je kunt uit een paar kanalen kiezen, maar als je (althans op het moment van schrijven) van enkele nieuwe WSL-functies gebruik wilt maken, zoals een vereenvoudigde installatie en ondersteuning van Linux GUI-applicaties, dan kies je het best voor het Dev-kanaal. We raden je wel af om dit op een productiemachine te doen. Beschik je over Insider Preview build 20246 of hoger, dan kun je WSL en de noodzakelijke componenten normaliter met één commando installeren vanuit PowerShell (uitvoeren als administrator): wsl --install. Hiermee installeer je zowel WSL, het VM-platform als Ubuntu. Wil je (ook) een andere distributie, voer dan eerst wsl --list --online uit. Je krijgt dan een overzicht van de beschikbare distro’s, die je dan als volgt installeert: wsl --install -d <NAME>, bijvoorbeeld wsl --install -d kali-linux. Of je installeert zo’n distro vanuit de Microsoft Store. Op dit moment kun je kiezen uit een handvol Linux-distributies voor WSL. 05 Installatie Windows Terminal Toegegeven, deze stap is optioneel, maar biedt wel een handig en veelzijdiger alternatief voor de standaard Ubuntu-terminal: de installatie van de nieuwe Windows Terminal. Ook dit kan vanuit de Microsoft Store. Zoek hier naar Terminal, klik op Windows Terminal en volg de verdere installatie-instructies. Standaard opent deze Terminal een PowerShell-console, maar via het pijlknopje komen andere opties beschikbaar, waaronder Command Prompt en Ubuntu-20.04. Klik deze laatste aan om een Ubuntu-shell in een nieuw tabblad te openen. Klik nogmaals op het pijlknopje en kies Settings. Hier kun je eventueel Ubuntu-20.04 als Default profile instellen en het standaard aantal rijen en kolommen vastleggen. De vernieuwde Windows Terminal maakt het schakelen tussen verschillende consoles erg makkelijk. GUI-installatie Vind je die lastige dism-commando’s uit stappen 01 en 02 maar niks, weet dan dat je zowel WLS als het virtuele platform ook vanuit een grafische Windows-omgeving kunt inschakelen (en weer uitschakelen). Druk op Windows-toets+R en voer optionalfeatures uit. In het venster Windows-onderdelen plaats je een vinkje bij Windows-subsysteem voor Linux. Bevestig met OK en herstart Windows. Om WSL 2 te installeren, open je dit venster nogmaals en plaats je deze keer een vinkje bij Platform voor virtuele machine. Bevestig en start Windows nog eens opnieuw op. Houd er rekening mee dat andere hypervisors, zoals VirtualBox, wellicht niet meer zullen werken zolang Platform voor virtuele machine (en dus onderliggend Hyper-V) is ingeschakeld. Dit geldt trouwens ook voor de werkwijze met de dism-commando’s. 06 Basiscommando’s Vanuit deze console kun je ook nagaan of je wel de juiste Ubuntu-versie hebt geïnstalleerd, met uname -a of lsb_release -a. Verder doe je er goed aan om na de installatie van een distro bronpakketinformatie te downloaden via sudo apt update. Het extra commando sudo staat voor ‘superuser do’ en geeft je de nodige machtigingen om systeemcommando’s op rootniveau te gebruiken. Wanneer je vervolgens apt list –upgradable uitvoert, krijg je een overzicht van de pakketten die in aanmerking komen voor een upgrade. De upgrade zelf voer je dan uit met sudo apt --only-upgrade install <pakketnaam>, bijvoorbeeld sudo apt --only-upgrade install. Om alle pakketten in één keer te upgraden, gebruik je sudo apt upgrade waarna je met y bevestigt. Een van de standaard geïnstalleerde pakketten is bijvoorbeeld een simpele webserver die je met één commando activeert: python3 -m http.server. Door vervolgens op die pc naar http://localhost:8000 te surfen, krijg je de inhoud van de servermap te zien. Een compleet nieuw pakket installeren kan ook, met sudo apt install <pakketnaam>. Een leuk voorbeeld is sudo apt install imagemagick. Twijfel je over de juiste naam, dan helpt apt search <zoekterm> je wel op weg. ImageMagick is een krachtige functiebibliotheek voor fotomanipulatie (zie ook www.imagemagick.org/index.php). We houden het hier bij één voorbeeldje: convert foto1.jpg -crop 800x600+0+0 -rotate 45 foto2.jpg Dit commando snijdt een foto uit volgens de opgegeven afmetingen en offset, en roteert die vervolgens 45 graden, waarna het resultaat in een ander fotobestand wordt bewaard. Ook in Linux kun je met heel wat interessante en leuke tools aan de slag, zoals hier ImageMagick. 07 Configuratie We hebben tot nu toe maar één Linux-distributie onder WSL geïnstalleerd (Ubuntu), maar je kunt er op vergelijkbare manier nog andere installeren. Een distro verwijderen is ook altijd mogelijk, met wsl –-unregister <distributienaam>. Je moet dan wel beseffen dat je langs deze weg alle instellingen, data en software verwijdert die rechtstreeks aan die distro zijn gekoppeld. Een ‘verse’ (her)installatie is uiteraard nog altijd mogelijk. Heb je meerdere gebruikers gecreëerd in een distributie (met sudo adduser <gebruikersnaam>), dan start je die met wsl –-user <gebruikersnaam> voor die gebruiker op. Gebruik het commando <distributienaam> config -default-user <gebruikersnaam> om die distro standaard met een bepaalde gebruiker op te laten starten. Voor meer geavanceerde configuratie-instellingen kun je nog terecht op www.tiny.cc/wslcfg, onder meer voor het standaard koppelen van stations, waarbij je het configuratiebestand /etcs/wls.conf desnoods zelf creëert (vanuit Ubuntu) met bijvoorbeeld nano /etc/wsl.conf. Of je creëert een globaal configuratiebestand .wslconfig in de map %userprofile%, bijvoorbeeld om de optimale hoeveelheid swapruimte, geheugen en processorkernen toe te kennen aan WSL 2. Meer feedback hierover vind je op www.tiny.cc/wslglob. Je kunt een distributie ook altijd verwijderen (en weer vers installeren). 08 Wisselwerking We zeiden al dat Linux via WSL mooi geïntegreerd is in Windows. Dat zie je vanaf Windows 10 build 19603 ook terug in de Verkenner: het navigatievenster heeft er namelijk een herkenbaar icoontje (pinguïn) bijgekregen, waar je in de mappenstructuur van de geïnstalleerde Linux-distro’s kunt navigeren. Verder kun je de inhoud van het klembord tussen Linux en Windows delen, en Windows-tools rechtstreeks vanuit de WSL-opdrachtregel opstarten: probeer het maar eens met notepad.exe of explorer.exe. Deze Windows-tools worden trouwens op dezelfde manier als native Linux-tools behandeld, zoals uit het volgende voorbeeld blijkt: ipconfig.exe | grep IPv4 | cut -d: -f2 Hierbij wordt de uitvoer van het Windows-commando beperkt (grep) tot de regels met 'IPv4' en vervolgens worden de ongewenste kolommen weggeknipt (cut). Ook in de omgekeerde richting zet deze wisselwerking zich door. Je kunt namelijk ook Linux-binary’s vanaf de opdrachtprompt of vanuit PowerShell uitvoeren, via het commando wsl. Om de actuele mapinhoud op te vragen, kun je bijvoorbeeld wsl ls -la uitvoeren, en om je standaard Linux-distributie te updaten hoef je maar wsl sudo apt-get update in te tikken. En ook hier kun je commando’s mixen, bijvoorbeeld: dir | wsl grep <tekstdeel> of wsl ls -la > mapinhoud.txt. Linux- en Windows-commando’s en parameters gezellig gemixt. 09 Docker (installatie) Omdat in WSL 2 een volwaardige Linux-kernel actief is, kun je het gerust ook wat ambitieuzer aanpakken. Wat dacht je van het draaien van heuse Docker-containers? Download en installeer eerst Docker Desktop for Windows. Zorg dat je het vinkje laat staan bij Install required Windows components for WSL 2 en bevestig met OK. Herstart Windows na de installatie. Er zijn nu verschillende manieren om na te gaan of Docker Desktop wel degelijk WSL 2 gebruikt. Je kunt hiervoor Docker Desktop opstarten vanuit het Windows-startmenu. Klik vervolgens op het tandwielpictogram en open de rubriek General. Hier zou een vinkje moeten staan bij Use the WSL 2 based engine. In de rubriek Resources / WSL Integration hoort er een vinkje te staan bij Enable integration with my default WSL distro en eventueel ook bij specifieke distro’s (onder additional distros). Het is overigens geen slecht idee om via de knop Start de tutorial te volgen. Die leidt je in vier stappen door het proces van het klonen van een repository, het bouwen van een image, het opstarten van een container en, na je aanmelding bij Docker Hub, het bewaren en delen van je image. De ingebouwde Docker-tutorial helpt je bij je eerste Docker-stappen. 10 Docker (gebruik) Laten we nu bij wijze van experiment ook zelf een container-image downloaden van de officiële Docker Hub. We hebben ons oog laten vallen op NGINX, een opensource-tool die uiteenlopende services kan hosten, zoals een webserver of een mediastreamer. We zetten daarvoor Windows PowerShell in. Hier voer je het commando docker pull nginx uit. Na afloop tik je docker images in voor een lijst met images die op je pc beschikbaar zijn. Vervolgens creëer je een nieuwe container, gebaseerd op het gedownloade NGINX-Docker-image: docker run –-name docker-nginx -p 80:80 -d nignx Je krijgt nu de unieke ID van de zonet gecreëerde container te zien en zou de NGINX-webinterface moeten kunnen benaderen via http://localhost[:<poortnummer>]. Om een Docker-container te stoppen, voer je docker stop docker-nginx uit (of docker stop <minimaal-12-eerste-tekens-van-het-id>). Een nieuwe container op basis van het NGINX-image: poort 80 bleek al bezet op ons systeem. 11 WSLg (introductie) Microsoft heeft duidelijk nog meer in petto voor WSL. Zo kunnen Windows Insider-gebruikers met Windows Preview build 21364 en hoger Linux GUI-apps (graphical user interface) direct in Windows gebruiken. Dit project kreeg de naam WSLg mee; voor een korte introductievideo kun je terecht op www.tiny.cc/tubewsl. WSLg beschikt trouwens ook al over ingebouwde ondersteuning voor gpu-versnelde 3D-graphics. Het is dan wel verstandig om vGPU (virtual GPU) voor WSL ingeschakeld te hebben. Je vindt hiervoor de nodige instructies en drivers voor zowel AMD, Intel als NVIDIA op www.bit.ly/miwslg. WSLg zit standaard al in WSL 2 als je wsl --install hebt uitgevoerd (zie kadertekst ‘Insider Preview’), bij voorkeur gevolgd door wsl –update (en wsl –shutdown, voor een herstart). WSlg blijkt al behoorlijk goed geïntegreerd in Windows. Zo is het mogelijk om Linux-apps vanuit het Windows-startmenu op te starten. Ook kun je deze apps vastpinnen op de Windows-taakbalk. Met de toetscombinatie Alt+Tab schakel je snel om tussen opgestarte Windows- en Linux-applicaties, en ook het klembord wordt netjes gedeeld. WSLg integreert zich mooi in Windows (hier in de taakweergave met Alt+Tab). 12 WSLg (voorbeelden) Voldoet je systeem aan alle voorwaarden en heb je WSL correct geïnstalleerd, dan kun je eigenlijk al meteen aan de slag met Linux GUI-apps. De volgende voorbeelden kunnen je wellicht inspireren. Laten we beginnen met de installatie van Nautilus, de grafische bestandsmanager voor de GNOME-desktop. De installatie vergt slechts één commando: sudo apt intall nautilus -y. Na afloop start je de tool met het commando nautilus. Met hetzelfde gemak installeer je ook Gedit (de standaard teksteditor van GNOME): sudo apt install gedit -y. Om een tekstbestand te bewerken, typ je gedit <pad_naar_bestand>. Of wat dacht je van GIMP, de opensource-editor voor rasterafbeeldingen? Ook die installeer je via sudo apt install gimp -y en start je simpelweg op met gimp. Hetzelfde geldt voor de VLC media player (sudo apt install vlc -y en vlc) en voor X11 apps, het venstersysteem inclusief een leuke app-collectie (sudo apt install x11-apps y), waarna je de diverse apps kun opstarten met xclock, xeyes, xcalc enz. Wist je dat ook Microsoft Edge onder Linux draait? Die installeer je als volgt in WSL: sudo curl https://packages.microsoft.com/repos/edge/pool/main/m/microsoft-edge-dev/microsoft-edge-dev_91.0.852.0-1_amd64.deb -o /tmp/edge.deb Opstarten doe je met microsoft-edge. Nautilus is opgestart en netjes terug te vinden op de Windows-taakbalk.
    2 points
  13. Een natte smartphone in rijst leggen is niet verstandig. Lees hieronder wat je wel moet doen. We leven in een mooie tijd waarin we zorgeloos door de regen kunnen wandelen zonder die broodnodige Instagram-sessie te moeten verstoren. Maar ook onze nieuwe ‘waterbestendige’ smartphones hebben hun limiet, zo blijkt. Tech-expert Ritesh Chugh legt stap voor stap uit wat je moet doen als je telefoon in water is gevallen. Want ‘waterbestendig’ betekent natuurlijk niet dat je toestel volledig immuun is voor water. Het betekent wél dat je gerust je smartphone een keer of twee kunt laten vallen in de wc-pot, zolang je hem er snel weer uitvist - en grondig reinigt. Dus, een tijdelijke weerstand tegen water voordat er schade optreedt? Ja. Een excuus om met je mobieltje te gaan zwemmen? Nee. Hoe waterdicht is een smartphone dan wél? De stof- en waterbestendigheid van een toestel worden aangegeven door de zogenoemde International Protection Rating (IP). De IP-waarde van een elektronisch apparaat geeft aan hoe goed het beveiligd is tegen de indringing van zowel vaste stoffen als vloeistoffen. De code bestaat altijd uit twee cijfers, waarbij het eerste cijfer de bescherming tegen vaste stoffen aanduidt en het tweede cijfer de resistentie tegen vloeistoffen. Zo is een telefoon met een IP68-classificatie volledig beschermd tegen stof, vuil en zand (6), én tegen een onderdompeling in water tot een diepte van ‘meer dan een meter’ (8). Maar bij die 8 zit een addertje onder het gras: smartphonefabrikanten zijn namelijk zelf verantwoordelijk om de exacte diepte en tijd van die onderdompeling te bepalen. Ter vergelijking: de paradepaardjes van Apple (iPhone 12) en Samsung (Galaxy S21) lopen te koop met een IP68-classificatie. Maar laten we ook de kleine lettertjes onderaan de pagina onder de loep nemen. De iPhone 12 kan een duik nemen van 30 minuten op een maximale diepte van 6 meter voor er ernstige schade optreedt, terwijl de onderdompelingslimiet van de Galaxy S21 de grens trekt bij 30 minuten op 1,5 meter diepte. Deze testen worden overigens uitgevoerd in zoet water. Als u een glas water omstoot zal uw loyale kompaan het niet eens voelen, maar een duik in de oceaan is dus uit den boze. Hoe controleer ik of er waterschade is? De meeste smartphones zijn voorzien van een interne indicatorstrip die verkleurt wanneer hij in contact komt met water. Gewoonlijk vind je de strip terug in de opening waar de simkaart hoort. Let op: een verkleurde strip zorgt er meestal voor dat je mobiele vriend niet meer in aanmerking komt voor de standaard fabrieksgarantie. Als je een recenter toestel hebt, dan krijg je mogelijk een notificatie wanneer er vocht in de oplaadpoort wordt gedetecteerd. Deze melding verdwijnt ook pas als de poort weer droog is. Maar wat doe ik dan bij waterschade? ,,Een nacht in een afgesloten doos met ongekookte witte rijst”, zo luidt de raad van Tante Kaat al sinds jaar en dag. Talloze praktijktesten wezen echter al uit dat dit advies met een korrel zout genomen moet worden. Zo toonde een test van smartphoneverkoper Gazelle aan dat een zakje silicagel, wat vaak bij nieuwe schoenen of tassen zit veel effectiever is. Ook couscous helpt beter om je smartphone te redden dan ongekookte witte rijst. Ritesh Chugh, hoofddocent in informatiesystemen en analyse aan de CQUniversity in Australië, legt uit wat je wél kan doen, in negen stappen: 1. Zet het toestel onmiddellijk uit. 2. Is de smartphone waterbestendig maar morste je er een andere vloeistof (bijvoorbeeld frisdrank) overheen? Dan raden zowel Apple als Samsung aan om het toestel onder te dompelen in stilstaand kraanwater (maar niet onder een lopende kraan, want dat kan schade veroorzaken). 3. Veeg het toestel droog met keukenpapier of een zachte doek. 4. Schud het toestel voorzichtig om het water uit de oplaadpoorten te verwijderen, maar vermijd krachtig schudden - dit kan de vloeistof namelijk verder verspreiden. 5. Verwijder de simkaart. 6. Gebruik een spuitbus met perslucht om het water uit de simkaartlade en andere openingen te blazen. Let op: gebruik hier géén hete haardroger voor. 7. Leg de smartphone voor een ventilator, met de oplaadpoort richting de luchttoevoer. 8. Leg je toestel in een luchtdichte verpakking vol met silicagelpakketten of een ander droogmiddel zoals rauwe couscous. Die helpen het vocht te absorberen. 9. Laad de smartphone pas op als je zeker weet dat hij droog is. Apple raadt zelfs aan ten minste vijf uur te wachten nadat een telefoon droog lijkt (of totdat de notificatie is verdwenen). Heb je alle bovenstaande stappen doorlopen en zit je nog steeds met een defect toestel? Probeer de telefoon dan niet zelf te openen, en contacteer een professional.
    2 points
  14. Je kan in WhatsApp eenmalige foto's en video's versturen, die maar één keer bekeken kunnen worden. In deze tip lees je stap voor stap hoe je een eenmalige foto via WhatsApp verstuurt en hoe je ze bekijkt. WhatsApp is voor veel mensen nog altijd het belangrijkste communicatiemiddel om in contact te blijven met vrienden en familie. Het uitwisselen van foto’s en video’s is daarbij ook erg belangrijk, maar het is niet altijd nodig om alle foto’s eeuwig te bewaren. Je kan namelijk met de View Once-functie van WhatsApp foto’s eenmalig laten bekijken. De ontvanger kan de foto dan één keer zien, waarna de foto automatisch weer verdwijnt. Eenmalige foto’s in WhatsApp versturen Als je een foto of video wil versturen die maar één keer bekeken kan worden, moet je rekening houden met een aantal zaken. De functie werkt allereerst alleen voor foto’s en video’s en niet voor gifs. Bovendien kun je niet meerdere foto’s en video’s tegelijk met deze functie versturen. Als je meerdere foto’s wil versturen die allemaal maar één keer te bekijken mogen zijn, moet je dat dus per stuk doen. Verstuur je de foto in een groep, dan kan iedere deelnemer de foto of video één keer bekijken. Foto’s met eenmalige weergave in WhatsApp versturen doe je zo: Open WhatsApp en ga naar de chat. Open de camera of kies een bestaande foto of video. Tik bij de voorvertoning rechtsonder op het 1’tje. Verstuur de foto naar de chat. In het gesprek verschijnt de foto als “1 Foto”. De ontvanger ziet in de notificatie van WhatsApp de tekst “1️⃣ Foto”, zodat diegene weet dat de foto maar eenmalig te bekijken is. Het is als verzender niet mogelijk om de foto na versturen nogmaals te bekijken. Houd rekening met screenshots Hou er rekening mee dat de ontvanger altijd nog een screenshot kan maken. Als de ontvanger een screenshot maakt, krijg je daar als verzender geen melding van. Verstuur daardoor alleen een foto of video naar iemand die je vertrouwd en denk ook goed na wát je verstuurt. Als de foto of video 14 dagen na versturen nog niet is geopend, verdwijnt de foto alsnog. Verdwijnende foto’s in WhatsApp bekijken Om WhatsApp foto’s die eenmalig te bekijken zijn te kunnen zien, doe je het volgende: Open de chat waarin je de foto of video ontvangen hebt. Tik op de knop “1 Foto”. De foto of video wordt geopend. Je ziet de foto of video, met bovenin het tijdstip van versturen en de naam van het contact. Het delen of doorsturen van de foto is niet mogelijk. Nadat je de eenmalige WhatsApp foto of video bekeken hebt en terugkeert naar het gesprek, is het niet meer mogelijk om hem nogmaals te bekijken. Op de plek van de foto in de chat zie je het woordje “Geopend“. Je kan deze tekst wel quoten mocht je willen reageren op de bekeken foto. De View Once-functie van WhatsApp staat los van de verdwijnende WhatsApp-berichten. In tegenstelling tot View Once, kun je via de instellingen aangeven dat elk bericht in een chat automatisch na zeven dagen verdwijnt.
    2 points
  15. Sinds maart dit jaar ondersteunt Google Translate 109 talen op verschillende niveaus, van Afrikaans tot Zoeloe. Met verschillende niveaus bedoelen we dat het aantal talen dat wordt ondersteund, afhankelijk is van de Translate-functie die je wilt gebruiken. De app kan getypte of geplakte tekst omzetten van 109 talen, maar voor offline vertalingen zijn er op dit moment slechts 59 verschillende taalpakketten beschikbaar. Een gesprek in realtime vertalen lukt in 43 talen. Een handschrift kan de app dan weer herkennen en vertalen in 95 talen. Talen downloaden voor Google Translate Jaren geleden ontwikkelde Google de phrase-based machine translation (PBMT), de op zinnen gebaseerde automatische vertaling. Met deze techniek kon Google zinnen woord voor woord vertalen, wat verre van perfect was. Daarna kwam de neurale machine vertaling (NMT) die hele zinnen in één keer binnen de gegeven context vertaalde. Dat leverde een veel beter resultaat op. Tegenwoordig werkt deze technologie rechtstreeks op mobiele apparaten. Dat betekent dat je de vertaaldienst zelfs zonder actieve internetverbinding kunt gebruiken. Je hoeft alleen maar een vooraf beschikbare taal te downloaden. Het gaat om taalpakketten van slechts 35 tot 45 MB per taal, zodat zelfs goedkopere smartphones met weinig opslagvermogen ermee overweg kunnen. Wanneer je offline de vertaler voor het eerst opent, is alleen de gebruikerstaal (het Nederlands) en het Engels geactiveerd. Wil je bijvoorbeeld ook Frans offline vertalen, dan kun je vanuit dit venster het juiste taalpakket inladen. Tik hiervoor op de huidige beschikbare taal en kies uit de lijst met talen het extra pakket dat je wilt toevoegen. De taalpakketten die je op je smartphone installeert, worden regelmatig bijgewerkt. Tot nu toe is er geen instelling om de geïnstalleerde pakketten automatisch up-to-date te houden. Je moet dat zelf doen via de Instellingen en Offline vertaling. Heb je een pakket niet langer nodig, dan kun je dat hier verwijderen door op het vuilnisbakje naast de taal te klikken. Hier vind je ook de knop Updaten naast de talen waarvoor er een aanpassing online beschikbaar is . Lezen of uitspreken Terwijl je typt, zal Google Translate de vertaling al produceren. Daarnaast verschijnt een blauw luidsprekerspictogram om de vertaalde tekst te laten uitspreken. Hiervoor moet je Google Translate wel toestemming geven om gebruik te maken van de microfoon in je mobiele telefoon. Je hoeft dus niet bang zijn dat u een woord verkeerd uitspreekt. In het hoofdvenster kun je de twee gekozen talen verwisselen. Hiervoor dienen de twee pijltjes bovenaan. En als je op het vierkantje onder de vertaling klikt, verschijnt de vertaalde tekst beeldvullend in een blauwe achtergrond op de smartphone, zodat zelfs een bijziende ober het vanaf drie meter afstand begrijpt. Vertalen met je smartphone-camera Google kocht enkele jaren geleden het bedrijf Quest Visual en legde op die manier de hand op de augmented reality-vertaler Word Lens. Dezelfde technologie zit nu ook in Google Translate. Hierdoor kunt je je smartphone nu ook richten op een informatiebord dat in een vreemde taal is geschreven. Je ontvangt direct een overlay in de eigen taal. Tik hiervoor op het camerapictogram onderaan het vertaaltekstveld. Vroeger moest je de brontaal selecteren en de taal waarin je de vertaling wilde lezen. Met de nieuwe update detecteert de app automatisch de brontaal. Om deze functie te gebruiken moet je de optie Taal detecteren als brontaal instellen. Daarna tik je op de blauwe knop aan de rechterkant van de vertaalde tekst. Hierdoor verlaat je de cameramodus en keer je terug naar het startscherm met de vertaalde tekst. Wanneer een directe vertaling niet mogelijk is, dan kun je op het scherm de tekst markeren die je wilt vertalen. Met het camerapictogram is het trouwens ook mogelijk om afbeeldingen van je toestel te importeren. Vertalingen bewaren voor later Om een snellere vertaling te krijgen van veelvoorkomende zinnen werkt de vertaalapp met een geïntegreerde taalgids waarin je belangrijke vertalingen opslaat voor een snelle toegang later. Google Translate houdt de lijst bij van recente zinnen onder het hoofdtekstvak. Om een zin toe te voegen aan de taalgids tik je op het sterpictogram. Deze gids is in Android beschikbaar via het navigatiemenu en in iOS via de knop Opgeslagen. Op een gegeven moment kan zo’n taalgids natuurlijk erg lang worden, maar gelukkig is er een zoekfunctie. Spreken en luisteren Google Translate vertaalt nu ook alles wat 'ie hoort. Als je niet graag typt, kun je rechtstreeks tegen de smartphone praten. Hiervoor moet je eerst op het microfoonpictogram tikken. Daarna kun je de tekst in Google Translate inspreken of voorlezen in de taal die je hebt ingesteld als invoertaal. Je krijgt de vertaling in het resultatenvenster als je klaar bent met spreken. Deze functie is ook een slimme manier om je uitspraak te testen. Lees voor in het Engels of Frans en kijk hoe accuraat het apparaat begrijpt wat je zegt. Het is zelfs mogelijk vooraf opgenomen audio of video dichtbij de microfoon af te spelen om die rechtstreeks te laten vertalen. Standaard blokkeert Google grof taalgebruik, maar als je toch een keer een vulgair woord wilt vertalen, schakel dan bij Spraakinvoer de optie Aanstootgevend taalgebruik uit. Hele gesprekken vertalen Enkele zinnen vertalen is handig, maar echt een gesprek voeren is toch heel andere koek. Google Translate helpt met de conversatiemodus om een gesprek te voeren waarbij je de smartphone als tweerichtingstolk tussen jou en de anderstalige legt. Je opent de gespreksmodus door op het microfoonpictogram onder aan het hoofdtekstvak te tikken. Het begint met een pop-up met instructies die de situatie toelicht aan de andere persoon in zijn of haar taal. Op die manier begrijpt diegene alvast wat je van plan bent. De gespreksmodus gaat heen en weer tussen de twee talen. Je spreekt en de app vertaalt, dan spreekt de ander en de app vertaalt dat weer aan jou. Google Translate luistert in de standaardinstelling naar één taal tegelijk, maar er is een knop in het midden waardoor de app naar beide talen luistert. Dat zorgt voor een meer natuurlijke gesprekservaring op voorwaarde dat je vermijdt door elkaar praten. Handschrift vertalen Google Translate kan ook je handschrift herkennen en omzetten in een andere taal. Dit is niet zomaar een gimmick of een feature om onleesbare brieven te ontcijferen. De knop Handschrift gebruik je ook om woorden uit een ander alfabet te vertalen. Eerst tik je op het penpictogram aan de rechterkant om het scherm voor het handschrift te openen. Daarna doet dit scherm dienst als touchscreen, je schrijft met je vinger de woorden. Stel dat je een Chinese tekst wilt ontcijferen, dan kun je de karakters overschrijven, zodat Google suggesties toont over de betekenis van deze woorden. Je moet dan niet alleen duidelijk schrijven, maar ook moet je op voorhand weten om welke taal het gaat. Transcriptiefunctie Een recente toevoeging is tot slot de transcriptiefunctie. Hiermee zal Google Translate wat je inspreekt, vertalen en direct omzetten naar geschreven tekst. Het is ook mogelijk om terug te schakelen naar de transcriptie in de brontaal. Je zult zien dat de knop Transcript maken in de Nederlandse taalinstelling lichtgrijs is, niet actief dus. Nederlands behoort op dit moment niet tot de talen die live getranscribeerd kunnen worden. Voorlopig lukt dat alleen in het Engels, Frans, Duits, Hindi, Italiaans, Portugees, Russisch, Spaans en Thais. Om de lettergrootte te wijzigen, tik je in de werkbalk naast de microfoon op de Instellingen. Door je vinger op de transcriptie houden, kun je de tekst delen via onder meer e-mail en WhatsApp. In Android kun je de transcriptie bewaren door rechtsboven op Transcriptie opslaan te klikken. Daarna kun je de tekst een naam geven. Google geeft zelf aan dat de functie nog niet optimaal functioneert. Het best werkt deze transcriptie wanneer de spreker zich in een stille ruimte bevindt. We verwachten dat deze functie dankzij Google’s deep- en machine learning-programma’s snel efficiënter zal werken. Bron: Dirk Schoofs (Computer Totaal)
    2 points
  16. Speel compatibele PS5-games op 120fps Als jouw PS5 is aangesloten op een HDMI 2.1-poort op jouw tv, dan kun je compatibele PS5-games spelen op een 4K-resolutie bij 120fps. Voordat je dit kunt doen, dien je 120Hz in te schakelen op je PS5. Niet iedere PS5-game ondersteunt 120fps, maar op de lijst van games die dat wel doen behoren onder meer Call of Duty: Black Ops Cold War, Dirt 5 en Devil May Cry 5: Special Edition. De lijst van geschikte games wordt alsmaar groter. Waarom is 120fps zo belangrijk? Het draaien van games op 120fps zorgt ervoor dat de weergave ontzettend soepel is. Het maakt games echter ook responsiever, dankzij een lagere input lag en de hogere framerates. In competitieve games telt elke seconde, waardoor 120fps of niet het verschil kan maken. Als jij je afvraagt hoe je 120Hz op jouw PS5 inschakelt, dan zal deze gids van pas komen. Vergeet niet dat er nog niet veel tv's zijn met een of meer HDMI 2.1-poorten. Je hebt een tv nodig die 120Hz aankan, en als je alles uit de 4K-kwaliteiten van de console wil halen dus ook over deze HDMI-standaard beschikt. Onder geschikte tv's vallen onder meer de LG CX OLED, Samsung Q80T en Sony Bravia X900H. Zo schakel je 120Hz in op de PS5 Als je beschikt over een compatibel scherm, is het instellen van 120Hz op je PS5 redelijk rechtdoorzee. Vanaf het thuisscherm van de PS5 ga je naar 'Instellingen' > ‘Scherm en video’ > 'Video uitvoer'. Je kunt dan selecteren of je 120Hz wil inschakelen of uitschakelen. Wil je er zeker van zijn dat 120Hz werkt op je PS5, dan kun je dit zien bij 'Video uitvoer informatie'. Dit vind je onder 'Informatie over het verbonden HDMI-apparaat'. 120Hz zal dan verschijnen in de lijst van ondersteunde verversingssnelheden. Hoe schakel je 120Hz in bij PS5-games? Het is belangrijk om te weten dat de meeste PS5-games over twee modi beschikken, waarbij je de voorkeur kunt geven aan beeldkwaliteit óf prestaties. Het is belangrijk om de instellingen van een game te controleren om te zien of je de games in de hoogste framerate mogelijk afspeelt. Tony Hawk's Pro Skater 1 + 2 ondersteunt bijvoorbeeld 120Hz op de PS5, maar dit moet je wel eerst instellen bij de opties van de game. Je moet dan voor de ‘Performance’-modus kiezen in plaats van 'Fidelity'. Ook bij Call of Duty: Black Ops Cold War moet je de "performance mode" instellen om gebruik te kunnen maken van 120Hz.
    2 points
  17. Welkom bij de handleiding van 123movies. Met deze website is het mogelijk om films en series direct te kijken In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van 123 movies. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is 123movies? Plus- en minpunten van 123movies Films kijken via 123Movies Wat is 123movies 123Movies, ook wel bekend als GoMovies is een website die gebruikt kan worden om films mee te streamen. In 2018 werd deze site de meest illegale site in de hele wereld genoemd door de MPAA en was de site offline gehaald. Er nog steeds vele clones van de originele website in omloop waarop films en series bekijken kunnen worden zonder deze eerst te downloaden. Het grote voordeel aan dit netwerk van websites is dat er duizenden films te vinden zijn binnen 25 verschillende categorieën waaronder zelfs films die net een nieuw zijn. Plus- en minpunten van 123movies Pluspunten 123movies is een website. Geen installatie nodig Vrijwel alle films en series beschikbaar Films kan je ook downloaden Content kan je ook naar je Chromecast sturen minpunten De website gaat soms offline en dan moet je naar een andere URL. Ondertitels werken niet altijd Films kijken via 123Movies Het kijken van films gaat via deze website erg gemakkelijk. 1. Bezoek de website van 123Movie 2. Film / serie openen Wanneer je op de site bent bent kan je een film of serie zoeken. Dit kan via de zoekbalk of het menu in de bovenste balk. Wij kiezen de menu balk en kiezen voor TOP IMdb. 3. Film kijken Selecteer de film en druk op de play knop. De magie begint en de film speelt af. Klaar is kees.
    2 points
  18. Welkom bij de handleiding van CyberghostVPN. Met dit programma is het mogelijk om anoniem te internetten en te downloaden via een VPN verbinding. Wanneer u een VPN gebruikt, gaat uw verkeer door een versleutelde tunnel. Uw internet verkeer kan dan niet meer worden onderschept. In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van CyberghostVPN. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is CyberghostVPN? Plus- en minpunten van CyberghostVPN Installatie in woord en beeld Configuratie en tips van CyberghostVPN na de installatie voor optimaal gebruik Wat is CyberghostVPN CyberghostVPN is een betrouwbare en goede VPN dienst om een VPN verbinding op te zetten. De term ‘VPN’ staat voor Virtual Private Network. Zoals de naam al doet vermoeden zijn VPN’s een veilige manier om toegang te krijgen tot internet en uw verbinding privé te houden. Je provider zoals Ziggo of KPN kan door gebruik van de VPN niet zien wat er gebeurd op uw internet verbinding. Het internet gedrag is daarmee volledig anoniem. En omdat uw IP-adres door de VPN wordt verborgen, kunnen ook websites u niet meer volgen. En dat is het. Een VPN versleutelt uw gegevens en voegt een laag privacy toe om uw identiteit te beschermen. Plus- en minpunten van CyberghostVPN Pluspunten Gebruiksvriendelijke interface Betrouwbaar en snel No-logs-beleid Op 7 apparaten tegelijk bruikbaar 45-dagen niet goed geld terug garantie minpunten Geen Nederlandse klantenservice Installatie in woord en beeld Open de website van CyberghostVPN. Via deze link krijg je ook een extra korting. 👍 Kies een gewenst abonnement via "Krijg abonnement". Je kunt bij CyberghostVPN binnen 45 dagen na de aanschaf je geld terug vragen. Je kunt dit zien als een probeer periode, op deze manier kun je gratis de VPN service testen. Tip: Je betaald bij het afsluiten voor de gekozen periode en niet per maand. Dit in gedacht houdend kan je ook kiezen voor het jaar abonnement voor €3.75 per maand en daarbij éénmalig €45 betaald. Volg de stappen voor de betaalmethode. In ons geval kiezen we voor iDeal. Volg de verdere stappen om de betaling te starten, Kies nu betalen via iDeal om de betaling af te ronden. Log in op de https://my.cyberghostvpn.com/nl_NL/devices van CyberghostVPN met je email adres en de ontvangen gegevens in de mailbox. Op deze site kan je kiezen waar je de software voor wilt gaan downloaden. In ons voorbeeld downloaden we de software voor het Windows besturingssysteem. Sla het installatie bestand op. Start de setup van de CyberghostVPN client en druk op accept om door te gaan. Druk op installeren om de VPN netwerk adapter toe te voegen in Windows. Voer de gegevens in om in te loggen op de Cyberghost applicatie en kies Log in. Configuratie en tips van CyberghostVPN na de installatie voor optimaal gebruik. De installatie is voltooid. Druk op het tandwiel om naar de instellingen te gaan. Selecteer App launch On om te applicatie automatisch met Windows te starten. De-selecteer Submit anonymous usage data. Helaas is de applicatie op moment van schrijven nog niet in het Nederlands beschikbaar. Via My account kan je de gegevens zien van je account. Bijvoorbeeld het aantal apparaten wat je in gebruikt hebt. Start de VPN client door op de grote knop de drukken. De VPN verbinding wordt gestart. Je kan nu via je VPN verbinding veilig downloaden en internetten. Je kan he VPN IP adres inzien al je totale download en upload verkeer via de VPN dienst. Wat kan je nog meer met een VPN verbinding? Verder is het door de VPN mogelijk om blokkades te omzeilen. Het aanbod van bijvoorbeeld Netflix is in Nederland kleiner dan het aanbod in Amerika. Door de VPN connectie wordt het voor jou mogelijk gemaakt om meer dan 15.000 films en series op Netflix te kijken, in plaats van 3.000 titels die in ons land te zien zijn. Een ander voordeel is dat een VPN-verbinding kan besparen op verschillende producten en diensten (zoals vliegtickets, tickets voor parken etc). Deze worden tegen een relatief hoge prijs verkocht in Nederland omdat we welvarend zijn. Je raadt het al: de prijzen op jouw beeldscherm zullen dalen als jij gebruik maakt van een dergelijke verbinding. Boek bijvoorbeeld eens tickets via je VPN connectie voor Disneyland. Je krijgt dan betere aanbiedingen. CyverghostVPN is de zeer makkelijke en betrouwbare VPN provider als je wilt downloaden. Vragen of opmerkingen kunnen in de reacties of als losse vragen in het forum van Duken.nl.
    2 points
  19. De YouTube-app van Google zelf zit vol ergernissen. Zo kun je geen YouTube zonder reclame kijken of de minispeler op de achtergrond gebruiken, tenzij je een abonnement neemt. Ook zit de app vol met zaken die je niet mag uitschakelen, zoals zelf-afspelende stories en (vaak dubieuze) video-aanbevelingen. Gelukkig is er YouTube Vanced. Een Android-app die de YouTube-app beter maakt. Veel ergernissen die je als YouTube-kijker in de app tegenkomt komen voort uit Google’s verdienmodel, dat je continu probeert te verleiden verder te kijken en je aandacht te pakken. Jouw aandacht is immers nodig om advertenties te serveren – en meer data te verzamelen om je advertenties nog gerichter te maken. Hiervoor gebruikt Google automatisch-afspelende video’s, dubieuze aanbevelingen en een almaar groeiende stroom aan advertenties. Als gebruiker heb je eigenlijk maar heel weinig controle over hoe de YouTube-app werkt. Dat doen de algoritmes voor je. YouTube Vanced YouTube Vanced geeft je wel controle, maar schendt hierbij wel de voorwaarden die Google stelt voor YouTube-apps van andere ontwikkelaars. Daarom kun je de app helaas niet uit de Play Store halen en blijft het een kat-en-muisspel tussen Google en de appontwikkelaars om de app goed werkend te houden. Desondanks biedt YouTube Vanced een veel betere YouTube-ervaring, wat het de moeite waard maakt de Android-app te installeren. De YouTube Vanced-app is alleen beschikbaar voor Android. Omdat iPhone- en iPad-gebruikers geen apps buiten de App Store om mogen installeren is het onmogelijk een app voor mobiele Apple-apparaten uit te brengen zonder dat Google deze uit de App Store laat verwijderen. Wat is YouTube Vanced? De app-interface van YouTube Vanced is nagenoeg gelijk aan de originele Android-app van YouTube. Maar met subtiele verschillen, die vooral opvallen als je het instellingenmenu erbij pakt. Onderin de instellingenlijst heb je opeens Vanced instellingen waar je aardig mag sleutelen. Vooral bij Advertentie instellingen kun je alle hinderlijke advertenties en knoppen weghalen. Zelfs gesponsorde praatjes in de video kunnen worden verwijderd. Ook bij Lay Out kun je veel hinderlijke zaken weghalen. Bijvoorbeeld de Stories op het startscherm en met Veegbediening kun je snel de helderheid of het volume aanpassen. Ook is het fijn dat je een minispelertje in beeld krijgt als je de YouTube Vanced-app verlaat. Zo kun je de video nog blijven volgen, terwijl je intussen bijvoorbeeld een appje beantwoordt op je smartphone. Deze functie houdt Google normaalgesproken achter voor betalende gebruikers. Installatie YouTube Vanced Voor de installatie van YouTube Vanced is het dus wel even opletten omdat je de app buiten de Play Store om installeert. Wees ervan bewust dat deze installatiemethode niet de veiligste is. Malwaremakers gebruiken deze installatiemethode ook om malafide apps op Androidtoestellen te krijgen omdat ze zo de veiligheidscheck van de Play Store kunnen ontduiken. Het is daarom heel belangrijk om YouTube Vanced uit de juiste bron te installeren. Gelukkig heeft Android veiligheidsmaatregelen ingebouwd, zodat je niet achteloos apps uit andere bronnen installeert. Om apps buiten de Play Store om te installeren moet je browser-app de machtiging krijgen om dit te doen. Deze machtiging kun je (onder meer) verlenen wanneer je met je browser een APK-bestand downloadt. Zo’n APK-bestand is in feite een installatiebestand voor een app, in grote lijnen vergelijkbaar met een .exe-bestand in Windows. YouTube Vanced heeft twee apps nodig om te werken: Vanced Manager (die de achtergrondprocessen regelt) en YouTube Vanced zelf. We beginnen met de Vanced Manager. Navigeer met je Android-browser naar https://vancedapp.com en klik op de grote blauwe downloadknop voor Vanced Manager, waarmee het APK-bestand downloadt. Installeer de app en open de Vanced Manager. De app vraagt eerst of je root-toegang hebt. Geen zorgen, het werkt ook zonder. Via de Vanced Manager installeer je MicroG, die ervoor zorgt dat YouTube Vanced daarna zijn werk kan doen. Ook maakt het de weg vrij voor YouTube Music Vanced; een bijgewerkte versie van YouTube Music zonder Google-ergernissen. Nadat je MicroG hebt geïnstalleerd kun je de Vanced Manager gebruiken om YouTube Vanced te downloaden en installeren. De app oogt en werkt zoals je van de YouTube-app gewend bent. Je kunt zelfs inloggen met je Google-account. Vanced vs. Google Heb je een Google-account met een YouTube-kanaal of andere belangrijke zaken gekoppeld, dan is het misschien beter om niet in te loggen of daar een ander accountje voor aan te maken. YouTube Vanced is prettig voor de gebruiker, maar niet zoals Google het voor ogen heeft. Het kan dus ook voorkomen dat een functie opeens niet meer werkt, zoals de Cast-functie die opeens stopte met werken. Het blijft een kat-en-muisspel, dus kijk zo nu en dan in de Vanced Manager of je YouTube Vanced kunt updaten, zodat alles weer werkt zoals je gewend bent.
    1 point
  20. Wie pc-games wil spelen, is grotendeels gebonden aan Windows. Maar daar komt langzaamaan telkens meer verandering in. Comfortabel gamen op Linux is een droom die telkens dichterbij komt. In dit artikel kijken we naar de mogelijkheden en wat je hiervoor precies nodig hebt. Gamen op Linux: Welke distributie? Wil je de pc bij de tv gebruiken, puur voor games, als alternatief voor een console? SteamOS is hier specifiek voor ontwikkeld, maar het is niet (meer) de beste optie. Het is te ver verouderd en heeft moeite met moderne hardware. Dan ben je beter of met ChimeraOS, dat ongeveer hetzelfde doet, maar dan beter. Na de installatie en enkele onderhoudstaken verschijnt Steam al in de zogenoemde Big Picture Mode en kun je inloggen met je account. Dat het soms lastige Arch Linux als basis wordt gebruikt, merk je nergens. Het gebruiksgemak is enorm hoog. Een leuke toegevoegde waarde is dat je consolegames kunt spelen via ingebouwde en vooraf geconfigureerde emulators als RetroArch, Dolphin en RPCS3. Gebruik je de pc ook (of vooral) voor productiviteitstaken, dan heb je echter ook een goede desktopomgeving nodig. Ubuntu bedient een brede doelgroep en is ook voor het spelen van games een uitstekende optie. Een mooie variant is Pop!_OS. Pop!_OS heeft Ubuntu als basis, maar is net wat fraaier afgewerkt en biedt ook enkele handige productiviteitsopties, bijvoorbeeld voor het rangschikken van vensters. Je kunt ook de Arch Linux-route bewandelen met onder meer Manjaro. Dat is een zogenoemde rolling release, waardoor je altijd over de laatste (geteste) software beschikt en geen vaste releases hoeft af te wachten. Het pakketbeheer met Pacman gaat hierin ook erg prettig. De verdere verschillen tussen distributies zitten veelal verstopt onder de motorkap. Aan de buitenkant zie je vooral de desktopomgeving, waar je een keuze in hebt, al hebben de genoemde distributies een mooie standaardomgeving. Bij Pop!_OS is dat Gnome en bij Maniaro het stabiele Xfce. Alle genoemde distributies ondersteunen zonder al te veel problemen videokaarten van Nvidia. Met accessoires als controllers en joysticks is er ook zelden een probleem: het is veelal inpluggen en spelen. Over drivers Veel distributies gebruiken de opensource Nouveau-driver. Hier worden wel stappen mee gezet, maar vrijwel altijd krijgt de closed-source proprietary driver van Nvidia zelf de voorkeur vanwege de betere prestaties en stabiliteit. Hoewel Nvidia vaak wordt bekritiseerd om het Linux-beleid, heeft het de drivers best goed voor elkaar. Het is alleen geen vrije software (maar wel gratis). Het grootste minpunt is de gebrekkige ondersteuning voor de displayserver Wayland die ooit het verouderde Xorg zal vervangen. Het is niet lastig om aan de proprietary drivers voor Nvidia te komen. Sinds Ubuntu 19.10 zijn ze standaard ingebouwd. Pop!_OS biedt een apart iso-bestand aan met deze drivers, zodat alles al na de installatie goed staat. Bij Manjaro kun je ze eenvoudig installeren. Er zijn meer obstakels bij het laten werken van Windows-games onder Linux. De grootste uitdaging zit in de speciale grafische interfaces (api’s) voor het aanspreken van de videokaart. Het helpt enorm als games het platform Vulkan ondersteunen, dat min of meer als opvolger van OpenGL wordt zien. Steeds meer games maken hiervan gebruik. Compatibiliteit met Linux is in zo’n geval gemakkelijk te garanderen. Voor games die geen Vulkan, maar een DirectX-variant gebruiken, hét domein van Windows en Xbox, is een compatibiliteitslaag nodig. De belangrijkste zijn DXVK (voor DirectX 9/10/11) en VKD3D (voor Direct3D 12) waar veel vorderingen mee zijn gemaakt. Zelfs moderne games werken daarom meestal goed onder Linux. Linux-games kopen Zowel bij de pc als console spelen losse schijfjes met games een steeds kleinere rol. Games worden digitaal aangeleverd via platforms als Steam, Epic Games Store, Uplay en Origin. En dan zijn er nog winkels die losse games of bundels aanbieden tegen lage prijzen, zoals Fanatical en Humble. Wat je daar in feite koopt, zijn sleutels die je op de bekende platforms kunt verzilveren. In de meeste gevallen is dat Steam. Verder is er met GOG een platform voor het kopen en downloaden van drm-vrije games. Linux wordt door deze winkel al sinds 2014 ondersteund. Aan de icoontjes bij games zie je direct of ze onder Linux werken. Dat gaat dan om zogenoemde native versies. Doorgaans wordt voor deze games Ubuntu geadviseerd, dat kan dus ook een variant zoals Pop!_OS zijn. Ook voor Steam, het bekendste en grootste platform, wordt officieel Ubuntu aangeraden. Al werkt het ook prima onder Manjaro, waarop het zelfs al standaard is geïnstalleerd. Gelukkig kun je heel veel Windows-games tegenwoordig ook prima onder Linux draaien. Daar is de afgelopen twee jaar veel winst mee geboekt dankzij Proton. Windows-games in Linux Linux wordt door sommigen de toekomst van het gamen genoemd. Toch zijn de meeste initiatieven vooral nog gericht op het laten werken van Windows-spellen onder Linux. Een goed voorbeeld is de Proton-tool die in het verleden door Steam werd gelanceerd. Het is in feite een verbeterde versie van Wine, een bekende tool om Windows-toepassingen onder Linux (en ook op de Mac) te laten werken. Deze wordt geholpen door de bibliotheken DXVK en VKD3D voor het vertalen van grafische interfaces, waar Steam ook de schouders onder heeft gezet. Proton neemt vrijwel al het werk uit handen om games goed te laten werken onder Linux. Je hoeft meestal niets meer zelf te configureren. In het begin ging dat nog wat moeizaam, maar inmiddels werkt het stabiel en zijn volgens ProtonDB bijna 19.000 Windows-games goed speelbaar onder Linux. Iedere versie van Proton brengt verbeteringen voor de speelbaarheid van een heel rijtje bekende titels. Op ProtonDB kun je per game zien hoe goed hij daadwerkelijk werkt onder Linux, met tips en feedback van gebruikers. Je ziet er ook welke kleine tweaks soms nodig zijn. Voor games die je niet via Steam hebt gekocht, maar bijvoorbeeld op GOG of via Uplay of Origin, doet het opensource Lutris ongeveer hetzelfde. Lutris gebruikt veelal Wine en scripts die door de community worden gemaakt en geoptimaliseerd. Je hoeft alleen een installatiescript te starten. Xbox Game Pass op Linux? Microsoft probeert sinds de introductie van Windows 10 een centrale app-store van de grond te krijgen, waarin vooral zogenoemde uwp-applicaties (Universal Windows Platform) worden aangeboden. Dit komt maar moeizaam van de grond. Wel lijkt het inmiddels redelijk succesvol met Xbox Game Pass for pc, een abonnementsdienst die toegang tot ongeveer honderd games biedt. Onder Linux heb je helaas niets aan het abonnement. De games worden namelijk gedistribueerd en beveiligd als uwp-app en met zulke toepassingen kan Proton/Wine niet overweg. Gebruikers kunnen door de beveiligingen ook niet zelf ‘modden’ als ze dat willen, bijvoorbeeld om door de community gemaakte features toe te voegen, wat erg populair is. Het is zelfs al lastig de installatiemap te benaderen. Aan de titels zelf ligt het meestal niet, een deel is ook als reguliere Win32-toepassing via bijvoorbeeld Steam te koop en de meeste games blijken dan bovendien prima speelbaar onder Linux. Uitzonderingen zijn er ook. Flight Simulator is bijvoorbeeld wel via Steam beschikbaar, maar werkt niet onder Linux. De game leunt op bibliotheken die nog niet zijn vertaald. Ondersteuning kan wegvallen De games waarvoor een native versie voor Linux beschikbaar is, krijgen niet altijd dezelfde aandacht van ontwikkelaars als de Windows-variant. Vooral kleine ontwikkelteams stoppen soms abrupt met de ondersteuning van de Linux-versie, zoals bij Human: Fall Flat gebeurde. De games werken dan nog wel, maar missen nieuwe features en soms ook de online functionaliteit. Rocket League is hier een goed voorbeeld van. Het gevolg laat zich raden. Veel gebruikers geven zelfs als er een native versie voor Linux beschikbaar is, toch vaak de voorkeur aan het gebruik van Proton. Een typisch voorbeeld is Ark Survival Evolved. In dit geval is het begrijpelijk: de native Linux-versie ziet er grafisch veel minder mooi uit dan in de Windows-versie via Proton met DXVK. Gebruikers missen regelmatig grafische features in de Linux-versie of lopen tegen verminderde prestaties aan, zoals een lagere framerate. Dit kan per titel verschillen. Je zult dus wat onderzoek moeten doen. Tot slot Als er een native versie van een game is voor Linux, zal Steam daar standaard de voorkeur aan geven bij de installatie. In andere gevallen kun je de game via Proton proberen. Games die goed onder Linux werken, worden door Valve gecertificeerd en zijn veelal direct te installeren. Dit kun je controleren bij Steam / Settings / Steam Play. Er staat dan een vinkje bij Enable Steam Play for supported titles. Voor andere titels zijn er geen garanties, al werkt een deel zonder problemen. Om dat te proberen zet je een vinkje bij Enable Steam Play for all other titles. Kies bij Run other titles with een recente versie van Proton in plaats van de standaardoptie Steam Linux Runtime (Solider). Bij die laatste optie wordt namelijk nog steeds een Linux-installatie gedaan, maar dan afgeschermd van de rest van het systeem. Al met al zijn er dus goede ontwikkelingen wat het spelen van games onder Linux betreft. Je moet alleen wel soms net wat meer moeite doen. Waar je dan nog tegen aan kunt lopen, is dat er door het bescheiden marktaandeel veel minder medegebruikers zijn. Ook ontwikkelaars zijn sterk op Windows gericht. Dat maakt het lastiger om ondersteuning te krijgen voor een specifiek probleem. Aan de andere kant zijn de gebruikers die er wél zijn meestal ook vrij kundig en behulpzaam. Houd je daar rekening mee, dan is er alsnog genoeg - en telkens meer - te spelen!
    1 point
  21. Je hoeft geen Photoshop te kopen als je enkel een flyer wilt maken voor een rommelmarkt. Gelukkig hoeft dat ook niet, je kunt gemakkelijk een flyer in Word maken. Hoe je dat doet, leggen we uit in dit artikel. Tip 01: Sjabloon We gaan in dit artikel een flyer maken voor een feestje en dat doen we helemaal vanaf het begin, zodat je elementen van zo’n grafisch ontwerp in Word leert kennen. Heb je echter meer haast, dan is het ook goed om te weten dat je zo’n flyer ook heel eenvoudig kunt maken met behulp van een sjabloon. In dat geval heeft Microsoft het werk al voor je gedaan. Je hoeft alleen nog maar de informatie in te vullen en optioneel wat afbeeldingen te vervangen, en je bent klaar met je flyer. Daar leer je natuurlijk niet van ontwerpen, maar het kan wel je redding zijn als je binnen een half uur iets nodig hebt. Je vindt de sjablonen door in Word te klikken op Bestand / Nieuw en vervolgens flyer in te typen in het zoekveld (je kunt uiteraard zoeken op wat je wilt, uitnodiging of menukaart kan ook). In de stappen hierna gaan we zelf een flyer maken, waarbij we er wel vanuit gaan dat je de informatie die je erin wilt verwerken al in je hoofd hebt. Binnen Word vind je al duizenden sjablonen, maar Microsoft heeft nog veel meer templates, die je op deze website vindt. Op de website vind je niet alleen sjablonen voor flyers, maar bijvoorbeeld ook voor kaarten, kalenders, menu's, nieuwsbrieven en nog veel meer. Klik op een template die je wil hebben en vervolgens op Downloaden. Open het gedownloade bestand en je hebt direct de flyer voor je. Er zijn ook Premium-sjablonen. Dit zijn sjablonen die je enkel kunt downloaden als je een Office-abonnement hebt afgesloten. Abonnementen beginnen vanaf 7 euro per maand en je krijgt dan toegang tot meer dan 1000 sjablonen. Tip 01 Word heeft diverse ingebouwde sjablonen voor dit soort projecten. Tip 02: Formaat en stand Voor we daadwerkelijk gaan beginnen met het ontwerpen van onze flyer, is het belangrijk dat we weten hoe groot de flyer moet worden en wat de verhoudingen zijn (liggend of staand). Het is niet zoals Photoshop dat je letterlijk een documentgrootte specificeert, maar door in het lint te klikken op Indeling / Formaat kun je wel aangeven welke papiergrootte je document moet hebben (die zijn vooraf gedefinieerde formaten). Dit betekent niet dat je ook dit formaat papier in je printer moet hebben zitten, maar je weet hierdoor wel hoe groot je ontwerp straks op het papier komt te staan. Onder het kopje Indeling vind je de optie Afdrukstand, waarmee je kunt aangeven of het document staand of liggend is. Tip 02 Kies het formaat en de afdrukstand voordat je begint met ontwerpen. Tip 03: Marges Het zou natuurlijk ontzettend jammer zijn wanneer je een prachtige flyer ontwerpt en een deel valt er vanaf tijdens het printen omdat je tekst te dicht bij de rand hebt geplaatst. Of dat de afstand van de rand juist zo groot is dat er onnodig veel ruimte verloren gaat. Kijk in dat geval eens naar de marges. Standaard heeft een Word-document een flinke marge ingesteld, maar dat kun je heel eenvoudig aanpassen. Klik in het lint op Indeling en vervolgens op Marges. Daar geef je precies aan hoe ver de inhoud van je document van de rand moet staan. Overigens is dit vooral relevant wanneer je op een volledige pagina gaat printen. Als je een flyer van A6-formaat print op een vel A4, dan maken de marges niet zoveel uit. Tip 03 Marges zorgen ervoor dat er geen tekst van de pagina valt bij het afdrukken. Tip 04: Tabel invoegen Je kunt je flyer nu grofweg op twee manieren indelen: met tekstvakken en met tabellen. Het voordeel van een tabel is dat je met behulp van rijen en kolommen heel precies alles gelijkmatig kunt uitlijnen. Het nadeel is dat de kolommen minder flexibiliteit bieden. Om een tabel in te voegen, bepaal je eerst hoeveel rijen en kolommen je wilt hebben. In dit voorbeeld gaan we voor twee kolommen en drie rijen. Klik op Invoegen in het lint en vervolgens op Tabel. Beweeg je muis over het raster tot je de gewenste tabelindeling hebt, en klik met links. Je kunt nu de lijn in het midden verslepen om de verhoudingen tussen de kolommen te wijzigen. Op dezelfde manier versleep je de lijnen tussen de rijen om de rijen hoger of lager te maken. Zo bepaal je precies waar welk element van je flyer komt. Je kunt eventueel ook cellen samenvoegen, door deze te selecteren, te rechtsklikken en te kiezen voor Cellen samenvoegen. Wanneer je met rechts klikt op de linkerbovenhoek van de tabel, en vervolgens op Celeigenschappen, kun je eigenschappen wijzigen, zoals wel of geen rand, achtergrondkleur, celmarges etc. Je kunt tabellen ook gebruiken als afscheurstrookjes, bijvoorbeeld als je flyer bedoeld is om je verloren huisdier op te sporen. Typ de tekst voor je afscheurstrookje in de eerste cel van je tabel. Selecteer de tekst die je getypt hebt, bijvoorbeeld je telefoonnummer, klik in het lint op Indeling en klik op de knop Tekstrichting om de tekstrichting te veranderen. Sleep nu de onderrand van de tabel naar beneden om je strookjes langer te maken. Klik in het lint op Start en verander de uitlijning naar gecentreerd (kopje Alinea) om de tekst mooi te centreren in je strookje. Selecteer de tekst en kopieer deze naar je andere strookjes. Print je de flyer straks uit, dan knip je de strookjes in, zodat ze eenvoudig afgescheurd kunnen worden. Tip 04 Met behulp van tabellen kun je je document eenvoudig indelen. Tip 05: Tekstvak invoegen Wanneer je tekstvakken gebruikt in plaats van een tabel, moet je veel meer opletten dat alle vakken uitlijnen, maar je bent wel véél flexibeler in waar je elementen plaatst. Ook heeft Word een aantal handige opmaakopties ingebouwd, en om die reden kiezen we in de rest van dit artikel voor tekstvakken. Een tekstvak voeg je in door te klikken op Invoegen / Tekstvak. Je kunt kiezen voor een eenvoudig tekstvak, dat je vervolgens precies op de juiste plek kunt slepen, kunt draaien etc. Wanneer je op een tekstvak klikt en vervolgens op het pictogram met het halve cirkeltje dat ernaast verschijnt, kun je aangeven hoe de tekstterugloop moet zijn (daarmee bepaal je of tekst die je in de flyer typt om dit vak heen loopt, of dat dit vak er gewoon overheen ligt en geen invloed heeft op de tekst. Klik je met rechts op het vak, dan zie je naast een uitklapmenu drie knoppen voor het aanpassen van de stijl, opvulling en contour. Voor deze flyer slaan we in één klap een slag door een speciaal tekstvak in te voegen via Invoegen / Tekstvak / Facet sidebar rechts. Er wordt direct een fraaie zijbalk ingevoegd met een grafisch element, dat ziet er direct gelikt uit. Tip 05 Tekstvakken zijn veel flexibeler dan tabellen en kunnen grafische componenten bevatten. Tip 06: Afbeelding invoegen Een afbeelding invoegen, werkt eigenlijk precies zoals het invoegen van een tekstvak: je kunt precies bepalen waar de afbeelding komt en hoe de tekst daarop reageert. Om een afbeelding in te voegen, klik je op Invoegen / Afbeeldingen om een afbeelding van je harde schijf te uploaden. Of klik op Online afbeeldingen om een afbeelding rechtstreeks uit de zoekmachine van Microsoft te plukken. Wanneer je de afbeelding hebt ingevoegd, dan kun je deze nog niet zomaar verslepen, eerst moet je daarvoor aangeven dat de afbeelding vrijstaand is. Klik hiervoor op de afbeelding en op het pictogram met de halve cirkel. Kies voor een optie onder het kopje Met tekstteruggloop en experimenteer even wat het effect is van de opties op je overige elementen. Je kunt de afbeelding nu vrij verplaatsen en schalen. Je hebt nu alle elementen die je nodig hebt om je flyer te ontwerpen. Wanneer je teksten invoert, zorg dat je bijvoorbeeld kopteksten wel de juiste stijl toekent (Kop 1, Kop 2, Titel etc.) via het tabblad Start / Stijlen. Tip 06 Verander de instellingen van de afbeelding om deze te kunnen verslepen. Tip 07: Kleurenschema kiezen Wanneer je de afbeelding(en) op de juiste plek hebt gezet en de teksten hebt ingevuld die je wilt gebruiken, vraag je je misschien af of de kleuren die je gebruikt hebt (als je dat al hebt gedaan) wel goed bij elkaar passen. Daar hoef je je totaal niet druk om te maken, Word biedt je namelijk standaard een aantal kleurenschema’s die perfect bij elkaar passen. Klik op Ontwerpen en vervolgens op de knop Kleuren. Je ziet een groot aantal kleurenschema’s en wanneer je hier met je muis overheen beweegt, krijg je een voorbeeldweergave van hoe het kleurenschema er in jouw document uit zal gaan zien. Dit is ook één van de redenen dat het belangrijk is om opmaakstijlen toe te kennen aan je teksten, zoals aangegeven in de vorige stap. Doe je dat namelijk niet, dan is alle tekst voor Word hetzelfde en zullen kleurenschema’s (en ook de ontwerpen uit de volgende stap) nagenoeg geen effect hebben. Tip 07 Kies een kleurenschema om de kleuren perfect op elkaar af te laten stemmen. Tip 08: Ontwerp kiezen Tot slot kun je nog een extra professioneel effect aan je flyer toevoegen door de ontwerpstijlen van Word toe te passen. Hiermee verandert er niets aan het kleurschema dat je zojuist hebt gekozen, maar speelt Word met zaken als regelafstand, lettergrootte, maar ook bijvoorbeeld lijnen tussen de betreffende tekstelementen (die lijnen hebben dan wel een kleur die afkomstig is uit het door jou gekozen kleurenschema) enzovoort. Op die manier kun je met slechts een paar muisklikken een tekst die er vrij gewoontjes uitziet, ineens een zeer professionele uitstraling geven. Je doet dit door te klikken op Ontwerpen en vervolgens op een stijl boven het kopje Documentopmaak. Ook nu kun je weer spieken hoe de stijl eruit ziet door je muis eroverheen te bewegen voor je een keuze maakt. Let op: de stijl wordt toegepast op het gehele document niet op het tekstvak of de tekst die je hebt geselecteerd. Wanneer je de gewenste stijl gekozen heb, is je flyer klaar om af te drukken. Eventueel kun je de flyer via Bestand / Opslaan als ook opslaan als pdf-document, zodat je het naar een copyshop of digitale printshop kunt sturen om af te laten drukken. Tip 08 Kies tot slot een ontwerp om de tekst grafisch mooier vorm te geven.
    1 point
  22. Instagram is zonder twijfel één van de populairste social media-apps van ons land. We fotograferen, filmen en liken ons helemaal debiel en doen dat met veel plezier. Maar haal jij, ondanks het vele gebruik van de app, er wel alles uit? Je denkt zelf waarschijnlijk dat het antwoord ‘ja’ is, maar het is mogelijk ‘nee’. Instagram heeft namelijk een hoop functionaliteiten die nog niet iedereen kent. Komt vooral, omdat ze geheim zijn. Niet echt, maar wel een beetje. 4 geheime Instagram features Er zijn nu eenmaal een aantal Instagram-features die niet alle gebruikers kennen. Dat heeft er dan voornamelijk mee te maken dat Instagram ze niet groots heeft aangekondigd of omdat ze niet heel vaak gebruikt worden. Maar dat wil niet zeggen dat jij er geen voordeel mee in huis haalt: #1 Meldingen van favorieten Je kunt op Instagram van veel verschillende dingen een melding krijgen. Je kunt ze krijgen, omdat iemand je post leuk heeft gevonden of wanneer iemand een reactie plaats onder jouw foto. Of je krijgt een bericht wanneer iemand je een bericht stuurt of wanneer iemand weer reageert op jouw reactie. Maar als jij nu echt last hebt van flinke FOMO (Fear of Missing Out) dan kan je er nog een schepje bovenop doen. Het is namelijk mogelijk om meldingen te ontvangen van alles wat je favorieten doen. Dus wanneer ze een foto posten, story plaatsen of dat soort gekkigheid. Ga hiervoor naar het desbetreffende account en druk op het belletje. Selecteer vervolgens voor welke onderdelen je een melding zou willen ontvangen. #2 Instagram: anoniem zoeken Heb jij geen Instagram-account, maar moet je wel eens iemand opzoeken op het platform? Geen paniek! Het is namelijk gewoon mogelijk. Je kunt in een browser, zowel op je computer als op je smartphone, gewoon opzoek gaan naar de desbetreffende persoon. Het is mogelijk door naar http://www.instagram.com/wantnl te gaan, zonder dat je dus een account nodig hebt. Mocht je een ander account zoeken, dan haal je wantnl dus gewoon weg en selecteer je een andere gebruikersnaam. #3 Geen reacties meer Instagram is dé plek waar mensen foto’s van zichzelf plaatsen, zodat andere mensen er vervolgens op kunnen reageren. Heel leuk natuurlijk, al kan dit ook zeker voor problemen zorgen. Zo is laatst bijvoorbeeld uitgewezen dat het platform een negatieve impact kan hebben op jongeren. Het kan dus zeker geen kwaad om af en toe een beetje afstand te nemen van al die prikkels, of in ieder geval het iets anoniemer te houden. Zo is het mogelijk om de reacties onder je foto uit te schakelen. Zo kun je dus alsnog genieten van de aandacht die je wilt krijgen, maar zijn de negatieve berichten heel even weg. Mocht je ze al krijgen, natuurlijk. Maak hiervoor een nieuw bericht aan en selecteert de optie Geavanceerde instellingen op het laatste scherm voordat je hem plaatst. Daar krijg je toegang tot een hoop instellingen waaronder Opmerkingen uitschakelen. Veeg de functie aan en voila! #4 Instagram: al je likes op een rij Je hebt in je Instagram-leven waarschijnlijk al een hoop hartjes uitgedeeld aan andere mensen. Maar is het niet leuk om eens terug te kijken op welke foto’s je dat allemaal gedaan hebt? Is het antwoord ‘Nee’, ga dan lekker door naar nummer vijf. Is het antwoord ‘Ja’, dan kan dit wel eens een hele leuke tip zijn. Ga naar je account, druk op de drie streepjes rechts bovenin en selecteer Instellingen. Kies vervolgens voor de optie Account en Berichten die je leuk vindt.
    1 point
  23. Tor wordt door velen gezien als één van de belangrijkste tools voor internetvrijheid en online privacy. Maar wat is het precies? Hoe werkt het? En wat is het verschil tussen Tor en andere online privacy-gerelateerde oplossingen, zoals een VPN of proxyserver? In dit artikel beantwoorden we deze en andere veel gestelde vragen over de Tor-browser. Safety first: pas op wanneer je Tor gaat gebruiken Voordat we uitleggen wat Tor precies is, willen we je eerst een belangrijke waarschuwing geven. Met Tor kun je toegang krijgen tot websites op het dark / deep web. Hier zitten veel cybercriminelen en hackers, en er circuleren virussen en andere malware. Om je privégegevens en persoonlijke bestanden te beschermen, is het zaak om enkele veiligheidsmaatregelen te treffen. Dit kun je het beste doen vóórdat je Tor gebruikt voor doeleinden die je internetveiligheid mogelijk in gevaar brengen, zoals het bezoeken van het dark / deep web. Gebruik een VPN voor extra veiligheid Eén van de beste manieren om ook op de Tor-browser veilig te blijven, is het gebruik van een VPN. Met een VPN wordt je dataverkeer versleuteld en kunnen je gegevens niet meer zo gemakkelijk worden onderschept door bijvoorbeeld cybercriminelen. Ook blijft je identiteit extra goed verborgen. Dit komt doordat een VPN jouw echte IP-adres verandert en dus verbergt. Wat is Tor? In één zin is Tor de ultieme ‘vrije browser’, die veel mogelijkheden biedt op het web. Tor is een afkorting van The Onion Router – vandaar de ui in het logo. Het is een wereldwijd netwerk van servers dat aanvankelijk werd ontwikkeld in samenwerking met de Amerikaanse marine. Het netwerk was eerst enkel bedoeld om anonieme communicatie op het internet gemakkelijker te maken voor o.a. militaire organisaties. Nu is Tor een non-profit organisatie die zich vooral richt op het onderzoeken en ontwikkelen van online privacytools. Het Tor-netwerk verbergt je identiteit door je internetverkeer om te leiden langs verschillende Tor-servers (of ‘nodes’). Je data wordt versleuteld en dan naar de nodes gestuurd, waar de verschillende encryptielagen stuk voor stuk ontsleuteld worden. Met de guard node ga je het Tor-netwerk in. Vervolgens stuurt de middle node het verkeer verder in het netwerk. Tot slot gaat het verkeer via de exit node het internet op. Uiteindelijk komt de data ‘kaal’ op zijn bestemming aan. Met dit systeem kan jouw online verkeer niet naar jou worden herleid. Dit is nog een reden waarom Tor een ui als logo heeft: Tor werkt met verschillende lagen bescherming, net zoals een ui verschillende lagen heeft. Iedereen die de data toch probeert te volgen, ziet alleen verkeer afkomstig van willekeurige knooppunten op het Tor-netwerk. Jouw computer is dus niet te vinden. Om toegang te krijgen tot het Tor-netwerk, hoef je alleen de Tor-browser te downloaden. Alles wat je binnen die browser doet, gaat automatisch via het Tor-netwerk. Je hoeft verder geen bestanden te installeren of instellingen te veranderen: met de Tor-browser kun je gelijk aan de slag. Een nadeel van het systeem van Tor is de vertraging die het veroorzaakt. Doordat je gegevens langs meerdere nodes worden omgeleid, is je internetverbinding vaak een stuk langzamer dan je gewend bent. Waar gebruikt men Tor voor? De voornaamste reden waarom mensen Tor gebruiken, is omdat het je dataverkeer anonimiseert. Als je zonder bescherming gebruikmaakt van het internet, kunnen veel partijen je internetgedrag volgen. Tor is daarom een oplossing voor iedereen die zijn of haar internetverkeer niet wilt delen met derden. Bovendien is het gratis. Journalisten en politieke activisten die zich kritisch uiten tegenover een dictatoriale overheid gebruiken Tor om opsporing en vervolging te vermijden. Ook klokkenluiders zoals Edward Snowden en websites zoals WikiLeaks maken gebruik van het netwerk. Bovendien kunnen burgers uit landen met geografische blokkades of censuurbeperkingen, zoals Rusland en China, Tor gebruiken om deze blokkades te omzeilen. Helaas is Tor ook handig voor hackers en criminelen: zij kunnen via het netwerk niet of nauwelijks getraceerd worden door opsporingsdiensten. Daarnaast geeft Tor je toegang tot het dark web. Hier zijn veel criminelen actief. Op Tor kun je bovendien websites hosten die alleen toegankelijk zijn voor andere Tor-gebruikers. De websites die via Tor worden aangemaakt, krijgen automatisch een .onion-domein en zijn onderdeel van het dark web. Deze sites zijn niet te bezoeken via andere browsers, zoals Chrome, Firefox of Edge, en blijven dus verborgen. Tor is over het algemeen dus nuttig voor mensen die niet willen dat hun surfgedrag aan hun identiteit gekoppeld kan worden. Toch is de anonimiteitsgarantie die de browser biedt niet waterdicht. Hoe veilig is Tor? Het is niet zo dat je met Tor gegarandeerd veilig bent. Tor is namelijk al eens gekraakt. De FBI had in dit geval bepaalde malware in de Tor-browser geïnjecteerd. Hiermee waren ze in staat een site op het dark web die werd gezien als “de grootste kinderporno-facilitator op de planeet” op te rollen en zelfs bezoekers van die site te identificeren. Uiteindelijk bleek de malware de IP-adressen van honderden gebruikers te hebben verzameld. Ook kunnen organisaties zoals de NSA, een onderdeel van de Amerikaanse geheime dienst, zien wanneer iemand de Tor-browser gebruikt. Vanwege het anonieme karakter en de mogelijkheden voor criminelen, wordt het waarschijnlijker dat zo’n geheime dienst jou onder de loep neemt als je Tor gebruikt. Er bestaat dan een kans dat de (Amerikaanse) overheid achterhaalt wie je bent. Anonimiteit is bovendien niet hetzelfde als internetveiligheid. Tor garandeert dan ook niet dat je veilig bent voor malware of aanvallen van cybercriminelen. Het Tor-netwerk is moeilijk te hacken, maar je browser is een heel ander verhaal. Ook man-in-the-middle-stijl aanvallen op Tor zijn met de hulp van internetproviders nog steeds mogelijk. Je kunt HTTPS gebruiken om jezelf tegen dit soort aanvallen te beschermen. Ook het installeren van een VPN helpt je je dataverkeer beter te versleutelen en te anonimiseren. Verder is het belangrijk om je Tor-browser altijd meteen te updaten zodra er een nieuwe update beschikbaar is. Aangezien Tor blijft werken aan manieren om internetveiligheid te garanderen, kunnen via updates bijvoorbeeld lekken worden gedicht. Tor of VPN? Voor doorsnee internetgebruikers in Nederland is Tor op dit moment geen must. Zo is er in Nederland bijvoorbeeld geen sprake van een dictatoriaal regime waarin je vrijheid van meningsuiting wordt beperkt. In sommige gevallen volstaat het gebruik van een VPN om voldoende anonimiteit online te krijgen. Zo kun je bijvoorbeeld een VPN gebruiken wanneer je jouw gegevens niet wilt doorspelen aan adverteerders, of wanneer je gebruikmaakt van een openbaar wifi-netwerk. Hier ben je namelijk vatbaarder voor aanvallen van hackers. Een goede VPN-verbinding zorgt ervoor dat je data wordt gecodeerd; zelfs wanneer je van huis bent of een andere browser gebruikt. Ook als je anoniem bestanden wilt downloaden, is een VPN een betere keuze dan de Tor-browser. Dit vertraagt je internetsnelheid namelijk aanzienlijk minder. Bekijk onze VPN reviews wanneer je geïnteresseerd bent in een VPN om meer internetveiligheid te krijgen. Zie je jezelf niet terug in bovenstaande gevallen en wil je online wel anoniem blijven? Dan is Tor een goede optie. Het is gratis en gemakkelijk in gebruik. Voor de beste online bescherming raden we aan een VPN te gebruiken in combinatie met Tor. Je kunt Tor overigens ook gebruiken om anoniem een VPN-abonnement af te sluiten. Het is belangrijk om je te realiseren dat geen enkel systeem 100% anonimiteit en veiligheid kan garanderen. Ook Tor, een VPN of andere middelen voor anonimiteit, zoals een proxyserver, niet. Ga dus verstandig om met (het beschermen van) je online activiteiten. Tor geblokkeerd In landen met een streng regime zoals China, Rusland en Iran worden vaak pogingen gedaan om VPN’s te blokkeren. De overheid wil in de gaten houden wat burgers online doen. In deze landen is Tor meestal ook illegaal, zoals in Wit-Rusland het geval is. China probeert haar bevolking de toegang tot Tor te ontzeggen door middel van het blokkeren van de toegangspunten. Ook Venezuela blokkeert het Tor-netwerk actief; het land blokkeert ook zogenaamde Tor-bridges. Dit zijn privé Tor-servers die gebruikt kunnen worden om blokkades te omzeilen. Als poging om internetcensuur in landen te omzeilen, stelde Tor een standaard bridge-optie beschikbaar bij een nieuwe versie van haar browser, genaamd ‘Snowflake’. Hierbij wordt gebruikgemaakt van proxyservers. Proxyserver Naast Tor en een VPN kun je ook een proxyserver gebruiken om je internetverkeer enigszins te anonimiseren. Over het algemeen is een proxy alleen handig in specifieke situaties en wordt het gezien als een minder goed alternatief dan Tor of een VPN. Wat doet een proxyserver? Met een proxyserver kun je je internetverkeer gemakkelijk omleiden. De proxy-aanbieder zorgt voor een eigen internetserver en staat jou toe je dataverkeer via die server te laten lopen. Het betreft een erg simpele opzet waarbij alle data van alle mensen die de proxy gebruiken via dezelfde server loopt (of via dezelfde groep servers, als de proxy meerdere servers aanbiedt). Ook krijgen alle gebruikers hetzelfde ‘neppe’ IP-adres toegewezen. Meestal hoef je hier geen speciale software voor te installeren, maar kun je direct verbinding maken met de proxy. Je gaat simpelweg naar het webadres van de proxy, kiest daar een server (als dat mogelijk is) en typt vervolgens het webadres in dat je via de proxyserver wilt bezoeken. Vaak is dit zelfs gratis. Proxyservers bieden een zekere mate van anonimiteit, maar hebben verder geen versleuteling of beveiliging. Ook is de geboden anonimiteit niet zo goed als bij Tor of bij een VPN. Een proxy-aanbieder ziet bovendien ook precies wat jij op het internet doet. In theorie zouden ze dit zelfs kunnen bijhouden (loggen) om later tegen je te gebruiken. Het is dus van groot belang dat je de proxy-aanbieder vertrouwt met jouw gegevens en dataverkeer. Als een proxy-aanbieder zou willen, kan hij of zij belangrijke gegevens over jou verzamelen of zelfs advertenties in je dataverkeer injecteren. Echte privacy geeft een proxyserver dus niet. Het Tor-systeem verbergt jouw data voor iedereen – ook voor de makers en eigenaren van Tor. Daar heb je dus geen problemen met mogelijke logs die bijgehouden worden. Conclusie: de beste manieren om jezelf online te beschermen Tor zorgt ervoor dat al jouw dataverkeer via tenminste drie servers wordt omgeleid voordat het zijn eindbestemming bereikt. In tegenstelling tot een proxyserver is er dus niet één tussenstation, maar zijn er minstens drie. Daarnaast worden er ook nog eens verschillende lagen aan encryptie toegevoegd. Hierdoor staat de beveiliging van de data én de anonimiteit van de gebruiker bij Tor op een hoger niveau dan bij de gemiddelde proxyserver. Als je nóg anoniemer en beter beveiligd wilt zijn, kun je de Tor-browser in combinatie met een VPN gebruiken. Zo ben je op twee verschillende manieren beschermd en is de kans kleiner dat mensen jouw identiteit kunnen achterhalen en/of jouw internetgedrag in kunnen zien. Download en installeer Tor: in het kort Ga naar https://www.torproject.org/. Klik op de paarse downloadknop rechtsboven in het scherm (‘Download Tor Browser‘). Klik op jouw systeem (Windows, Mac, Linux of Android). Open het gedownloade bestand en doorloop de installatieprocedure. Kies ‘Connect‘ in het scherm dat na de installatie opkomt. Ben je in een land waar Tor gecensureerd wordt? Kies dan voor ‘Configure‘. Tor helpt je dan de browser zo goed mogelijk te gebruiken, ondanks de censuur. Je bent nu klaar om anoniem te surfen via Tor. Al je zoekopdrachten blijven anoniem en de websites die je bezoekt herkennen je niet langer aan jouw IP-adres. Dit is een prima manier om bijvoorbeeld geheel anoniem een VPN-abonnement af te sluiten. Ondanks Tors privacy voordelen wordt het gebruik van zo’n VPN-verbinding bovendien nog steeds aanbevolen, terwijl je rondsurft op Tor. Hierdoor heb je extra anonimiteit en is ook je internetverbinding beter beveiligd. Installeer Tor (met instructies en afbeeldingen) Stap 1: Ga naar torproject.org en klik op de downloadknop rechtsboven in het scherm. Deze ziet eruit zoals in onderstaande afbeelding. Stap 2: Je komt automatisch terecht op de downloadpagina. Hier kun je jouw besturingssysteem kiezen, zodat je de juiste versie van Tor downloadt. De Tor-browser is beschikbaar voor Windows, Mac, Linux en Android. Klik op het icoontje van jouw besturingssysteem. Op een computerscherm ziet het keuzemenu er als volgt uit: Stap 3: Als je op het logo hebt geklikt, wordt het installatie-bestand automatisch gedownload. Open dit bestand. Als je Internet Explorer gebruikt, moet je waarschijnlijk nog even op ‘Run’ klikken. Je kunt nu de gewenste taal selecteren. Klik daarna op ‘OK’ en doorloop het installatieproces. Tip: selecteer Engels voor de meeste anonimiteit. *link naar hoofdstuk in veilig dark web op* Stap 4: Tijdens het installatieproces kun je aangeven dat je de Tor-browser meteen wilt laten opstarten zodra de installatie voltooid is. Heb je dat niet gedaan, open dan de Tor-browser handmatig. In beide gevallen krijg je de eerste keer dat je de Tor-browser opent, het venster in de onderstaande afbeelding te zien. In de meeste gevallen kun je hier gewoon op ‘Connect’ klikken. De ‘Configure’-knop gebruik je alleen als je je in een land bevindt waar Tor gecensureerd wordt, zoals Turkije, Egypte of China. Tor helpt je dan om de browser zo te configureren dat je zo min mogelijk last hebt van de censuur. Je hebt Tor nu geïnstalleerd en kunt gebruikmaken van de Tor-browser. Deze opent als het goed is automatisch, zodat je gelijk aan de slag kunt. De volgende keer dat je de Tor-browser wilt openen, kun je dit gewoon via de shortcut doen. De browser opent dan met de onderstaande pagina. Je kunt ervoor kiezen om elke keer handmatig verbinding te maken of alsnog te configureren. Je kunt echter ook de optie ‘always connect automatically’ aanvinken. Tor gebruiken Tor werkt in veel opzichten precies als een ‘normale’ browser of zoekmachine. Je kunt dus gewoon naar je gebruikelijke websites gaan en daar artikelen lezen, video’s bekijken en je social media updaten. Tor kan daarnaast echter net iets meer dan een standaard browser. Anders dan bijvoorbeeld Google Chrome of Mozilla Firefox, geeft de Tor-browser je toegang tot meer websites. Dit komt doordat je met Tor het dark web op kunt. Je moet daarvoor wel de juiste URL’s weten. Je zou bijvoorbeeld kunnen kijken bij de Hidden Wiki. Daar staat een overzicht van interne zoekmachines, marktplaatsen en websites op het dark web. Wel moet je op dit deel van het internet ontzettend oppassen. Zelfs op de Hidden Wiki moet je uitkijken, aangezien je met enkele muisklikken al op riskante websites op het dark web kunt zitten. Denk daarbij aan online marktplaatsen waar met groot gemak drugs besteld kunnen worden. Hier wil je niet verzeild raken. Ook loop je hier een grote kans op malware en andere online ongein. Tor is dus lang niet altijd even veilig. Wat heeft de gewone Nederlander te zoeken op het dark web? Eigenlijk hoef je als doorsnee burger niet het dark web op. Eigenlijk kunnen we echter al onze informatie vinden op het surface web, omdat we in Nederland gewoon pers- en internetvrijheid hebben. Toch zijn er altijd mensen die zelf eens willen rondneuzen. Het dark web betreden is gelukkig volkomen legaal, zolang je er geen illegale activiteiten uitvoert. Het dark web is echter niet gereguleerd zoals het reguliere internet. Dit betekent dat je extra moet opletten als je op links klikt. De kans dat hackers links hebben besmet met een virus is namelijk veel groter dan op het surface web. Je wilt natuurlijk geen malware op je computer binnenhalen. Ben jij een van die mensen die wil surfen op het dark web? Dan moet je eerst de juiste voorzorgsmaatregelen nemen. Eenmaal binnen de Tor-browser begin je het beste bij Tor Links of The Hidden Wiki. Hier vind je links naar andere websites op het dark web. Deze websites zijn immers niet via reguliere zoekmachines te vinden. .onion-adressen, de URL-adressen op het dark web, worden namelijk niet geïndexeerd. Daarbij bestaan deze adressen uit een reeks letters en cijfers die je niet gemakkelijk onthoudt. Om te beginnen met je speurtocht, ga je dus naar: Tor Links:http://torlinksge6enmcyyuxjpjkoouw4oorgdgeo7ftnq3zodj7g2zxi3kyd.onion/ The Hidden Wiki: http://zqktlwiuavvvqqt4ybvgvi7tyo4hjl5xgfuvpdf6otjiycgwqbym2qad.onion/ Let er wel op dat websites vaak (tijdelijk) offline gaan. Als je op dag 1 een pagina niet kunt openen, wil dat niet zeggen dat deze niet bestaat. Een week later kun je er misschien wel weer op. Zoekmachines Op de eerste plaats heb je een zoekmachine die ook beschikbaar is op het reguliere internet: DuckDuckGo. Deze zoekmachine verzamelt geen persoonlijke gegevens en is dus ideaal voor mensen die anoniem willen blijven online. Bovendien toont DuckDuckGo .onion-sites. Dit doen reguliere zoekmachines niet. De link: https://3g2upl4pq6kufc4m.onion/ Een die dat wel ook doet is SearX. Het voordeel van deze zoekmachine is dat je jouw zoekopdrachten ongelooflijk gedetailleerd kunt maken. Je kunt zoeken naar bestanden, afbeeldingen, kaarten, muziek, nieuws, wetenschap, berichten op social media, video’s, en nog veel meer. Als je dus iets heel specifieks zoekt, dan is SearX de zoekmachine om te gebruiken. De link naar SearX: http://ulrn6sryqaifefld.onion/ De derde ‘zoekmachine’ die we willen noemen is Daniel. Dit is eigenlijk een website met zo’n 7.000 dark web links die zijn gecategoriseerd per thema. Bovendien heeft Daniel de handige feature die je in één oogopslag laat zien welke sites echt online zijn. De link naar Daniel: http://danielas3rtn54uwmofdo3x2bsdifr47huasnmbgqzfrec5ubupvtpid.onion/ Een speciale zoeksite: The Hidden Wiki We hebben de website al genoemd, maar hier beschrijven we hem uitgebreider; The Hidden Wiki is een Wikipedia waar je links naar verschillende websites op het dark web terugvindt. Bovendien biedt het informatieve pagina’s over een reeks onderwerpen die interessant zijn om te lezen. Let erop dat je niet op een link klikt die je niet wilt zien. The Hidden Wiki indexeert niet alleen legale pagina’s. In werkelijkheid zijn er veel ‘Hidden Wiki’ sites. De website was vroeger berucht om het hosten, of in ieder geval indexeren, van een aantal sites voor pedofielen. Om die reden zijn deze websites het doelwit geweest voor cyberaanvallen door de FBI en Anonymous. Door de jaren heen zijn er veel kopieën en spin-offs van The Hidden Wiki gecreëerd. Kijk er dus niet van op als je ‘The Official Hidden Wiki’ of ‘The Uncensored Hidden Wiki’ tegenkomt. Het is het beste om van deze namaaksites web te blijven. Sociale media Net als op het surface web, zijn er op het dark web ook social mediawebsites te vinden. Het gaat hier over het algemeen over websites die alleen op het dark web bestaan, maar ook Facebook heeft hier een zogenaamde mirror. Facebook is niet in elk land vrij toegankelijk. Zo’n mirror op het dark web is dus fijn voor burgers binnen regimes die toegang tot Facebook verbieden. Ook als doorgaans vrije Nederlander kun je natuurlijk een account aanmaken op deze versie van Facebook. Misschien een leuke uitdaging: in principe zou het moet het mogelijk zijn dat hier geheel anoniem te doen. Facebook’s onion-website claimt hier namelijk geen logs bij te houden. Of we dat geloven, is echter een tweede vraag. De Facebook mirror: https://www.facebookwkhpilnemxj7asaniu7vnjjbiltxjqhye3mhbshg7kx5tfyd.onion/ Natuurlijk zijn er ook sociale media websites die alleen op het dark web beschikbaar zijn. Deze kunnen generiek zijn, zoals Torbook 2.0. The Hidden Wiki beschrijft deze pagina als “the Facebook of Tor”. Er zijn echter ook websites met een specifiek doel, zoals Connect. Connect is een collectief dat zich specifiek focust op anticapitalisme, antiracisme, antifascisme, antiseksisme, etc. Een overzicht van enkele social mediawebsites met hun .onion-adres vind je hieronder. Zoals je ziet staat er ook een chatroom tussen. Via The Hidden Wiki vindt je nog meer chatrooms, zoals we die nog kennen van het ‘oude internet’. Connect: Een collectief dat zich focust op het tegengaan van misstanden in de wereld, zoals seksisme en fascisme. http://connectkjsazkwud.onion/ Galaxy3: Een relatief nieuwe social mediawebsite speciaal voor het dark web. http://galaxy3bhpzxecbywoa2j4tg43muepnhfalars4cce3fcx46qlc6t3id.onion/ Dread: De dark web variant van Reddit. http://dreadditevelidot.onion/ Facebook: De mirror van het echte Facebook. https://www.facebookwkhpilnemxj7asaniu7vnjjbiltxjqhye3mhbshg7kx5tfyd.onion/ Paradise: Een chatroom waar mensen kunnen praten over problemen die ze niet openbaar durven te bespreken. http://4drjmo7z2dld4mci2limogypdibxxpg7dad6g2snnrdufw6lcradc2qd.onion/ Torbook 2.0: Het Facebook van Tor. http://injz4qvzyun6zq3a.onion/ MEDIA: muziek, boeken, films, torrents Het dark web is ook een goede plek om (gratis) toegang te krijgen tot diverse media. Zo lees je er boeken, strips en zelfs de bijbel. Je vindt hier niet alleen fictie, maar ook informatieve teksten. Heb je altijd al iets over scheikunde willen leren? Dan is Clockwise Library interessant. Deze website heeft een collectie wetenschappelijke boeken. Een uitgebreider overzicht van .onion- websites met (gratis) boeken en teksten, vind je hieronder. Let natuurlijk wel op dat je geen copyrightwetten overtreedt als je hier gebruik van maakt. De Bijbel Bible4u: Hier vind je een ongecensureerde versie van de Bijbel. http://bible4u2lvhacg4b3to2e2veqpwmrc2c3tjf2wuuqiz332vlwmr4xbad.onion/ Bible: Hier downloadt je meerdere versies van de Bijbel. http://zqktlwiuavvvqqt4ybvgvi7tyo4hjl5xgfuvpdf6otjiycgwqbym2qad.onion/wiki/Bible Fictie Comic Book Library: Ten tijden van schrijven staan hier 2484 comics op waar jij van kunt genieten. http://nv3x2jozywh63fkohn5mwp2d73vasusjixn3im3ueof52fmbjsigw6ad.onion/ Imperial Library of Trantor: Een bibliotheek van wel bijna een miljoen boeken. http://kx5thpx2olielkihfyo4jgjqfb7zx7wxr3sd4xzt26ochei4m6f7tayd.onion/ Jotunbane’s Reading Club: Deze site bevat meer dan 1000 boeken. De source-code is bovendien vrij toegankelijk. http://c3jemx2ube5v5zpg.onion/ Liberated Books and Papers: Een kleine collectie boeken die lastig te vinden zijn. http://52wdeibt3ivmcapq.onion/ Paul Dreyer’s eBook Library: Een nog steeds uitbreidende bibliotheek aan e-Pubs. http://booksubt62eeiyrb.onion/ The Incorrect Library: Je vindt hier meer dan duizend politiek incorrecte boeken in e-Pub format. http://inclibuql666c5c4.onion/ The Library: Nog een collectie moeilijk te vinden boeken. http://libraryqtlpitkix.onion/ Non-fictie Judicial review: Een grote database van rechtszaken over de hele wereld. http://caseslrwwcr744frvczmogqpa5jxfl6qhx3fxi2ne5pnro4yvsevhzid.onion/ Anarchist Books: Hier lees je gratis anarchistische boeken in PDF-format. http://7waci3lpg2exi5njh47eabg6ssdq6dbcpdd3jroomh2jfkx64rigppyd.onion/ BB Compendium: Een collectie documenten gerelateerd aan scheikunde, drugs, explosieven, wapens en wetenschap. http://nope7beergoa64ih.onion/ Clockwise Library: Een collectie kunst- en wetenschapsboeken. http://clockwise3rldkgu.onion/ ParaZite: Een collectie verboden bestanden en how-to’s. http://kpynyvym6xqi7wz2.onion/files.html Films en muziek We leven natuurlijk in het digitale tijdperk. Niet alles draait dus meer om boeken en teksten. Het dark web biedt ook voor film- en muziekliefhebbers heel wat wils. Zo luister je naar een speciale radiozender en download je jouw favoriete films via een wel werkende torrentsite. Deepweb Radio: De radioservice op Tor. Luister tijdens het surfen dus naar bijpassende muziek. http://anonyradixhkgh5myfrkarggfnmdzzhhcgoy2v66uf7sml27to5n2tid.onion/ No Tone: Hier luister en download je jouw favoriete nummers. http://lgmtjgfpqk6hpik7yygkhavqivn6wsmfa7s7vszmcxwqkpwodinbhnad.onion/ The Pirate Bay: Wie bekend is in torrentland, kent The Pirate Bay natuurlijk. Deze torrentsite heeft ook een dark web versie. http://piratebayztemzmv.onion/ TGx: TGx staat voor Torrent Galaxy. Net als op Pirate Bay, vind je hier allerlei torrents om te downloaden. http://galaxy3yrfbwlwo72q3v2wlyjinqr2vejgpkxb22ll5pcpuaxlnqjiid.onion/ Criminaliteit Het dark web komt natuurlijk vooral in het nieuws als het gaat om illegale zaken. Zo wordt er van tijd tot tijd een pedofielennetwerk opgerold. Ook gebruiken hackers het dark web. Dit doen ze om zelf te hacken of om diensten als DDos-aanvallen te verkopen. Mensen kopen er bovendien (illegale) drugs en gestolen goederen op websites zoals Silk Road. Binnen de andere secties gaven we de .onion-adressen van verschillende websites. Natuurlijk doen we dat hier niet. Drugs, wapens of namaak ID's kopen is op het dark web al gemakkelijk genoeg. Wij willen criminelen hier niet bij helpen. Wel willen we je wijzen op Doxbin. Op deze website vindt je persoonlijke gegevens die gelekt zijn. Als je je zorgen maakt dat jouw gevoelige informatie op straat ligt, kun je dat onder andere hier checken. Doxbin: http://doxbinjs77uawbbl.onion Landen zonder vrijheid Sommige overheden, zoals Rusland, hanteren strikte censuur. Deze landen blokkeren de toegang tot buitenlandse nieuwssites. De BBC is een schoolvoorbeeld van een dergelijke nieuwsbron. Daarom heeft de BBC ook een mirror op het dark web. Mensen die leven onder strikte regimes, kunnen zo toch toegang krijgen tot het internationale nieuws. The New York Times: https://nytimes3xbfgragh.onion/ Deutsche Welle: http://dwnewsgngmhlplxy6o2twtfgjnrnjxbegbwqx6wnotdhkzt562tszfid.onion/ BBC: http://bbcnewsv2vjtpsuy.onion/ The CIA: http://ciadotgov4sjwlzihbbgxnqg3xiyrg7so2r2o3lt5wz5ypk4sxyjstad.onion Overigens zijn deze mirror-websites ook handig voor burgers van landen met internetvrijheid. Als een pagina namelijk toegang vanuit het buitenland blokkeert, kun je deze alsnog lezen via de mirror-site. Ook anoniem porno kijken is via het dark web een optie.
    1 point
  24. Wil je eens kennismaken met een ander besturingssysteem, zoals een bepaalde Linux-distributie of een Windows-previewbuild? Of wil je graag een testlab opzetten voor je experimenten met penetratietests of ethisch hacken. In beide gevallen biedt virtualisatie een uitweg. We laten hier zien hoe je met het gratis VirtualBox niet alleen virtuele machines, maar ook heuse virtuele netwerken opzet, voor diverse scenario’s. Code downloaden In dit artikel worden wat voorbeelden van stukken code gegeven. Omdat overtikken van code erg foutgevoelig is, kun je die code ook downloaden en daarna bekijken of kopiëren. Zie het bestand code-virtualbox.txt, beschikbaar via https://bit.ly/3wOkUY1. Een eenduidige definitie van virtualisatie geven is lastig, aangezien er diverse virtualisatietypen bestaan. De twee bekendste zijn applicatievirtualisatie (waarbij toepassingen worden geïsoleerd van het onderliggende besturingssysteem en van andere programma’s door ze in een zogenoemde sandbox te stoppen) en systeemvirtualisatie. Bij dit tweede type zorgt een virtuele-machinemanager (VMM), oftewel hypervisor, ervoor dat er meerdere besturingssystemen gelijktijdig op één fysieke machine kunnen draaien door voor elk besturingssysteem de nodige hardware te emuleren. Dat kan via een zogenoemde native of bare-metal-hypervisor, die rechtstreeks op de hardware draait zonder onderliggend besturingssysteem, zoals Microsoft Hyper-V en VMware vSphere/ESXi. Of je zet een hosted hypervisor in, die bovenop een conventioneel besturingssysteem draait, zoals VMware Workstation, Parallels Desktop en Oracle VM VirtualBox. Hypervisors van het eerste type zijn doorgaans stabieler en performanter, maar hypervisors van het tweede type laten zich makkelijker installeren en kunnen met meer diverse hardware overweg. In deze masterclass focussen we ons op dit tweede type, op het gratis VirtualBox om specifiek te zijn. We leggen eerst kort uit hoe je een virtuele machine (VM) installeert, maar de nadruk ligt verder vooral op het opzetten van virtuele netwerken. 01 Virtuele schijf Je vindt VirtualBox op www.virtualbox.org, voor diverse host-besturingssystemen. Wij gaan aan de slag met VirtualBox 6.1 voor Windows. Installeer het programma met de voorgestelde componenten en start de beheermodule op. Klik op Nieuw om een VM te maken en druk op de knop Expertmodus. Geef je VM een Naam en Machinemap (oftewel opslaglocatie) en selecteer Type en Versie voor het virtuele gast-besturingssysteem. Zie je in het uitklapmenu alleen 32bit-versies verschijnen terwijl je echt een x64-cpu en een 64bit-Windows hebt, lees dan eerst het kader ‘Check-up’. Stel een geschikte geheugengrootte in (besef wel dat de ingestelde hoeveelheid geheugen niet beschikbaar is voor je host-besturingssysteem zolang je VM draait), laat de optie Nieuwe virtuele harde schijf aanmaken geselecteerd en kies Aanmaken. Selecteer een geschikte bestandsgrootte voor de virtuele schijf. Je laat dit het best staan op Dynamisch gealloceerd, zodat de schijf tot het ingestelde plafond kan meegroeien naargelang de behoefte. Doorgaans kies je het standaardtype VDI voor je virtuele schijf. Bevestig met Aanmaken, waarna de schijf in het beheervenster opduikt. 01 De eerste stap: het aanmaken van een geschikte virtuele schijf. Check-up Hypervisors stellen doorgaans wel de nodige hardware-eisen, vooral wat de cpu betreft. Zo heb je meestal een 64bit-processor nodig die SLAT (Second Level Address Translation) en virtualisatie ondersteunt. Gelukkig ondersteunen de meeste moderne cpu’s van AMD en Intel die functies. Je controleert het best vooraf in je UEFI/BIOS of deze functie daadwerkelijk is ingeschakeld. Je vindt die ongetwijfeld in een menu als Advanced CPU Configuration, Northbridge of Chipset (bij items als AMD-V of Intel VT). Lukt het je toch niet om virtuele machines te starten, ga dan na of je al een bare-metal-hypervisor zoals Hyper-V hebt draaien, want die verhindert dat een hosted hypervisor zijn werk kan doen. In Windows 10 druk je hiervoor op Windows-toets+R, voer je optionalfeatures uit en kijk je bij Hyper-V. Een bare metal hypervisor haalt een hosted hypervisor doorgaans onderuit. 02 Virtueel besturingssysteem Geen VM zonder virtueel besturingssysteem natuurlijk en dat regel je als volgt. Selecteer de nieuw aangemaakte schijf en klik op Starten. Via het mapicoon en de knop Toevoegen verwijs je naar een (gedownload) schijfkopiebestand, bijvoorbeeld van een Linux-distributie (meestal een iso-bestand). In principe kun je ook naar een usb-stick met een live-besturingssysteem verwijzen (zie het kader ‘Usb-stick’). Selecteer het toegevoegde schijfkopiebestand, klik op Kiezen en op Start, waarna je het virtuele besturingssysteem op de gebruikelijke manier installeert. Goed om weten, is dat VirtualBox voor veel gastsystemen extra stuurprogramma’s en systeemtoepassingen biedt. Die installeert je als volgt: start je VM op, open het menu Apparaten en kies Invoegen Guest Additions CD-image. Dit cd-image verschijnt dan als een virtueel station in je gast-besturingssysteem. Open dit en voer VBoxWindowsAdditions uit. Je kunt nu bijvoorbeeld vanuit het menu Apparaten / USB-apparaten een usb-stick aan het besturingssysteem toewijzen, en het klembord en mappen delen tussen host en gast. 02 Vanuit het instellingenvenster kun je nog heel wat optimaliseren voor je virtuele machine. Usb-stick Met enige moeite (en met behulp van de opdrachtregelversie van VirtualBox) krijg je ook een live-besturingssysteem op een usb-stick in VirtualBox aan de praat. Plug de stick in je pc en open Windows Schijfbeheer (druk op Windows-toets+R en voer diskmgmt.msc uit), waar je het schijfnummer van de stick noteert (Schijf <x>). Start vervolgens de Opdrachtprompt als administrator op, navigeer naar de installatiemap van VirtualBox en voer het volgende commando uit: vboxmanage internalcommands createrawvmdk -filename c:\usb.vmdk -rawdisk \\.\PhysicalDrive# Hierbij vervang je het hekje (#) door het zojuist genoteerde schijfnummer. Vervolgens rechtsklik je op de snelkoppeling naar Oracle VM VirtualBox en kies je Als administrator uitvoeren. Creëer een nieuwe VM, en kiest tijdens de setup Gebruik een bestaand virtueel harde schijf bestand, waarbij je naar c:\usb.vmdk verwijst. Met enige moeite start je ook een live usb-stick in VirtualBox op (wij draaien hier een multiboot-stick op basis van Ventoy). Huidig besturingssysteem Het is ook mogelijk je huidige Windows-installatie te virtualiseren om er bijvoorbeeld op hetzelfde of een ander toestel mee te experimenteren. Dat kan met behulp van de al wat oudere tool Disk2vhd. Na de installatie start je de toepassing op en plaats je een vinkje bij je Windows-volume en bij het (kleine) systeemvolume. Haal het vinkje weg bij Use Vhdx, maar laat het staan bij Use Volume Shadow Copy. Vul een geschikte locatie en naam in, en bevestig met Create. Het hele proces kan behoorlijk lang duren. Na afloop start je dan VirtualBox op, maak je een nieuwe VM, kies je bij Harde schijf de optie Bestaand virtuele harde schijf-bestand gebruiken en verwijs je naar het vhd-bestand. Je kunt ook een actuele en draaiende Windows-installatie virtualiseren. 03 NAT Als je in de beheermodule van VirtualBox met rechts klikt op een (bij voorkeur afgesloten) VM en Instellingen / Netwerk selecteert, dan merk je dat VirtualBox één virtuele netwerkadapter heeft ingeschakeld en die heeft gekoppeld aan NAT (Network Address Translation). Klik je op Geavanceerd, dan zie je dat VirtualBox als adaptertype wellicht Intel PRO/1000 MT Desktop heeft ingesteld, omdat VirtualBox weet dat het betreffende gast-besturingssysteem de benodigde stuurprogramma’s voor die netwerkadapter heeft. NAT is het standaardtype, omdat dit een veilige en makkelijke netwerkconfiguratie is (waarbij zo goed als niets hoeft te worden ingesteld). De NAT-modus zorg er namelijk voor dat VirtualBox als een soort router fungeert, tussen elke VM en het host-besturingssysteem. Op deze manier kunnen de VM’s elkaar niet benaderen en kunnen externe toestellen evenmin de VM’s bereiken. In omgekeerde richting kan je VM doorgaans wel het externe netwerk en internet op. Zo kan je VM de zogenoemde loopback-interface van je host benaderen (via het standaardadres 10.0.2.2), evenals eventuele netwerkservices die op de host actief zijn. Dat kan nuttig zijn als bijvoorbeeld een applicatie op je VM een databaseserver nodig heeft die op je host draait. Een VM krijgt zijn ip-adres van een DHCP-service die actief is in VirtualBox. Bij de eerste netwerkadapter is dat standaard netwerk 10.0.2.0, schakel je een extra virtuele netwerkadapter in (open het tabblad Adapter 2, plaats een vinkje bij Netwerkadapter inschakelen en kies Gekoppeld aan: NAT), dan wordt die aan netwerk 10.0.3.0 gekoppeld enzovoort. NAT is het standaard netwerktype, omdat het praktisch en veilig afgeschermd is. 04 Poortdoorverwijzing Stel, je hebt een of andere netwerkservice op je VM draaien en die wil je nu toch ook bereikbaar maken voor de host of andere machines in je (fysieke) netwerk. Dat is niet zomaar mogelijk in NAT-modus, tenzij je portforwarding inschakelt. Open hiervoor Instellingen / Netwerk van je VM, klik op Geavanceerd / Poortdoorverwijzing en druk op het groene plusknopje. Geef je portforwarding-regel een naam, kies het protocol (TCP of UDP) en vul de velden Hostpoort en Gastpoort in. We nemen de simpele multi-platform MiniWeb HTTP Server als voorbeeld, omdat die zich in een paar seconden laat opzetten (handig voor kleinschalige experimenten). Deze draait standaard op poort 8000, maar wil je die bijvoorbeeld bereiken wanneer je op je host http://localhost:8088 invoert, dan vul je de velden van de portforwarding-regel als volgt in: MiniWeb HTTP Server, TCP, 8088, 8000. Je hoeft het veld Host IP alleen in te vullen als je het verkeer van een specifieke netwerkinterface op je host wilt doorsturen. Het veld Gast-IP is nodig als je de VM een statisch ip-adres hebt meegegeven. Je kunt dergelijke netwerkconfiguraties trouwens ook vanaf de Opdrachtprompt regelen via de meegeleverde tool VBoxManage.exe (zie ook het kader ‘Usb-stick’), met de volgende syntax: vboxmanage modifyvm "<vm-naam>" --natpf<x> "MiniWeb HTTP Server,<protocol>,<host-ip>,<host-poort>,<gast-ip>,<gast-poort>" Hierbij verwijst <x> naar het nummer van de virtuele netwerkadapter. Mocht je ooit een netwerkscenario willen opzetten met een vijfde virtuele netwerkadapter (acht is overigens het maximum), dan is VBoxManage de enige manier: vboxmanage modifyvm "<vm-naam>" –nic5 <netwerktype> In plaats van <netwerktype> kun je onder meer kiezen uit de opties nat, intnet, bridged, hostonly en natnetwork (in de komende paragrafen worden deze opties individueel besproken). Je kunt ook vanaf de Opdrachtprompt (en dus vanuit een batchbestand) poortdoorverwijzingsregels creëren. 05 Intern netwerk Een NAT-constructie is al behoorlijk veilig, maar wil je dat een VM alleen andere VM’s, maar geen externe systemen of internet mag benaderen, dan kies je het best voor Gekoppeld aan: Intern netwerk. Zo’n opzet vertoont flink wat overeenkomst met een Bridged adapter (zie paragraaf 6), maar bij deze laatste loopt alle verkeer over de fysieke netwerkinterface van je host. Dat maakt dat een netwerksniffer als Wireshark via deze weg ook het verkeer tussen je VM’s kan monitoren – wat in bepaalde gevallen juist je bedoeling kan zijn. Voor ons scenario selecteer je Intern netwerk en kies je de standaard beschikbare optie intnet. Of je tikt hier gewoon zelf de naam voor het internet netwerk in. Wil je andere VM’s van ditzelfde netwerk gebruik laten maken, dan moet je uiteraard ook daar diezelfde naam selecteren. In het kader ‘Whonix’ illustreren we een slim gebruik van zo’n intern netwerk. Intern netwerk: een netwerkje voor VM’s onderling. Whonix De gratis tool Whonix, bedoeld om anoniem te kunnen surfen, illustreert mooi het nut van een constructie met NAT en een intern netwerk. Download het ova-bestand van Whonix, een kant-en-klaar ‘Open Virtual Appliance’, en installeer het in VirtualBox via Bestand / Appliance importeren. Na een snelle import zie je twee VM’s: Whonix-Gateway-XFCE en Whonix-Workstation-XFCE. Bij de gateway zijn twee netwerkadapters ingeschakeld: één gekoppeld aan NAT (om internet te kunnen bereiken) en één gekoppeld aan een intern netwerk (met de naam Whonix). De workstation-VM bevat slechts één adapter, die aan het interne netwerk Whonix is gekoppeld. Je surft vanuit deze VM dan via de gateway, die alle verkeer mooi over het anonimiserende Tor-netwerk laat lopen. 06 Bridged adapter In paragraaf 5 hebben we al vermeld dat bij het type Bridged adapter alle verkeer via een fysieke netwerkinterface van je host loopt. Dat gebeurt via een zogenoemde netwerk-filter-driver op de host die data van de fysieke netwerkadapter filtert. Hierdoor kan VirtualBox pakketten van die adapter opvangen en ook data injecteren, zodat in zekere zin een softwarematige netwerkinterface wordt gecreëerd. Voor de host lijkt het alsof een VM fysiek aan de netwerkadapter is gekoppeld. De VM kan in principe in twee richtingen met de host communiceren en ook verbinding leggen naar het externe netwerk toe. Zo’n opzet kan bijvoorbeeld handig zijn als je netwerkservices op je VM draait die je bewust makkelijk bereikbaar wilt maken, zonder dat je met poortdoorverwijzing aan de slag moet. De configuratie is vrij eenvoudig: selecteer Bridged adapter en kies daarna de gewenste fysieke netwerkadapter op je host. Bridged adapter: bespaart je gepriegel met poortdoorverwijzingen. 07 Host-only adapter Wil je je host toegang geven tot je virtuele machines en moeten die ook onderling met elkaar kunnen praten, dan biedt VirtualBox daarvoor de functie Host-only adapter. Communiceren met externe systemen is dan niet zonder meer mogelijk, aangezien je VM’s in dit geval niet zijn verbonden met een fysieke netwerkinterface. Wel wordt op de host een zogenoemde loopback-interface gecreëerd. Deze setup zie je wel vaker opduiken bij vooraf geconfigureerde OVA-appliances waarbij de verschillende VM’s met elkaar moeten kunnen communiceren, zoals een webserver en een database. Wil je de webserver toch ook bereikbaar maken via internet, dan zou je hiervoor eventueel nog een bridged adapter kunnen instellen, zodat je database veilig afgeschermd blijft. De configuratie vergt net iets meer werk. Eerst moet je namelijk een geschikte host-only adapter instellen. Scrol in je VM-lijst helemaal naar boven, kies Tools, klik op het menuknopje (met de drie streepjes) en selecteer Netwerk. Klik eventueel op Aanmaken en bevestig met Ja. Selecteer de adapter en vul het gewenste ip-adres en netwerkmasker in. Open het tabblad DHCP-server en plaats eventueel een vinkje bij Server inschakelen, waarna je de velden Serveradres, Servermasker, Laagste adres en Hoogste adres instelt. Bevestig met Toepassen. Tot slot open je Instellingen / Netwerk van je VM, kies je Gekoppeld aan: Host-only adapter en selecteer je de juiste adapter in het uitklapmenu. Stel de adapter in en activeer eventueel ook een DHCP-server. 08 NAT-netwerk Wil je dat je virtuele machines onderling kunnen communiceren en ook het externe netwerk kunnen bereiken, dan koppel je best een NAT-service aan een intern netwerk, waar je vervolgens alle gewenste VM’s aan koppelt. Denk bijvoorbeeld aan een scenario met een pentesting-appliance (penetration testing) als Kali Linux. We kunnen ons voorstellen dat je deze in zo’n NAT-netwerk wilt onderbrengen, samen met de VM’s die je als doelwit voor deze pentester wilt gebruiken. Je maakt zo’n NAT-netwerk als volgt. Open het menu Bestand en kies Voorkeuren / Netwerk. Druk op het groene plusknopje en vervolgens op het oranje knopje Bewerk geselecteerd NAT-netwerk. Vul de velden Netwerknaam en Netwerk-CIDR in (bijvoorbeeld 192.168.1.0/24 voor het veld Netwerk-CIDR). Wellicht wil je het vinkje bij Ondersteunt DHCP laten staan. Onderaan in het venster staat de knop Poortdoorverwijzing. Zorg dat er een vinkje staat bij Inschakelen netwerk en bevestig met OK. Vervolgens open je de netwerkinstellingen van je VM, waar je Gekoppeld aan: NAT-netwerk selecteert en in het uitklapmenu het zojuist aangemaakte NAT-netwerk aanduidt. Herhaal dit voor de virtuele machines die je aan ditzelfde netwerk wilt koppelen. Samen gezellig in hetzelfde virtuele NAT-netwerk.
    1 point
  25. Eenvoudige apps bouwen is nog niet echt programmeren. We nemen een stapje terug en introduceren de programmeertaal Kotlin, waarvoor we eerst een ontwikkelomgeving installeren. Code downloaden In dit deel van de cursus Apps bouwen worden wat voorbeelden van stukjes code gegeven. Omdat overtikken van code erg foutgevoelig is, kun je die code ook downloaden en daarna bekijken of kopiëren. Zie het bestand code-appsbouwen-deel5.txt beschikbaar via www.pcmweb.nl/download. Kotlin is de officiële programmeertaal voor Android Studio. Wil je een volleerd Android-programmeur worden, dan zul je er waarschijnlijk niet genoeg aan hebben. Zo is het nuttig om bijvoorbeeld meer te leren over object-georiënteerd programmeren en ook wat kennis van Java op te doen, want daar werkt Android onder de motorkap mee. Ga je daadwerkelijk Android-apps bouwen, dan kun je zowel Kotlin als Java gebruiken. Ze werken naadloos samen en je kunt ze beide in je project gebruiken. Het voordeel van Kotlin is dat je efficiënter kunt werken, omdat er minder regels code nodig zijn om hetzelfde te doen. We geven je een basis van Kotlin, maar verdere verdieping is zeker gewenst. Ontwikkelen in Android Studio? Je kunt Android Studio gebruiken om te leren programmeren met Kotlin, maar het is niet de beste optie. Alles is daarin namelijk ingericht op het bouwen van apps. Oefenen met alleen Kotlin is wat omslachtig. Daarom gebruiken we hier het programma IntelliJ IDEA, dat we gewoon náást Android Studio installeren. In delen 2 en 4 van deze cursusreeks schreven we al dat Android Studio op deze software is gebaseerd, waardoor het er heel sterk op lijkt. Je zult er daarom snel mee overweg kunnen. En vrijwel alles wat je in deze software leert is in Android Studio toepasbaar! IntelliJ IDEA installeren Om IntelliJ IDEA te downloaden, ga je naar www.jetbrains.com/idea. Klik op Download en volg de downloadlink naar de gratis Community-editie. Start daarna de installatie. Zet op het scherm Installation Options onder Create Desktop Shortcut een vinkje bij 64-bit launcher. Heb je een (tegenwoordig vrij zeldzame) 32bit-versie van Windows, zet dan vinkjes bij alleen alle 32bit-opties! Onder Create Associations vink je alle opties aan, zodat je ondersteunde bestanden automatisch in IntelliJ IDEA kunt openen. Via een configuratiewizard kun je vervolgens enkele aanpassingen doen en extra’s installeren. Je kunt overal de standaardinstellingen accepteren. Na de installatie kun je IntelliJ IDEA direct openen. Zie je de optie Plugin Updates Available, dan raden we aan deze updates te installeren, zodat ze up-to-date zijn. Bij de installatie kiezen we enkele aangepaste opties. Instellingen aanpassen voor prettiger coderen We raden je aan om enkele instellingen aan te passen, zodat code wat beter leesbaar is. Dat kun je zowel in IntelliJ IDEA als in Android Studio doen! Dat kan in de openingsdialoog via Configure / Settings of (als je de software al hebt geopend) via het menu File / Settings. Blader dan naar Editor / General / Appearance. Zet hier de optie Show method seperators aan. Er wordt dan een horizontale scheidingslijn tussen functies gezet, zodat je ze makkelijker uit elkaar kunt halen. Ga vervolgens naar Editor / General / Code Folding en haal onder General de vinkjes weg bij File header en Imports. Doe hetzelfde onder Java bij One-line methodes, Closures en Generic constructor and method parameters. Als deze opties aanstaan, wordt veel code ingevouwen, terwijl je zulke code als je begint met programmeren liever altijd ziet. Andere instellingen die je eerder in Android Studio hebt doorgevoerd, zoals die onder Editor / General / Auto Import, zul je ook nog in IntelliJ IDEA moeten doen, als je ze wenst te gebruiken. Enkele kleine aanpassingen helpen je bij het schrijven van code. Aan de slag met IntelliJ IDEA Oefenen zonder Android Studio Met de installatie van IntelliJ IDEA heb je een ontwikkelomgeving waarin je los van Android Studio kunt oefenen met Kotlin. In deze les introduceren we de belangrijke aspecten van deze programmeertaal. We gaan beginnen met een eenvoudig basisprogramma. Start daarvoor IntelliJ IDEA en kies in de openingsdialoog New Project. Selecteer links Kotlin en kies rechts onder JVM de optie Console Application. Voer bij Name een naam in (bijvoorbeeld Demo) en bij Location een map waarin je projectbestanden wilt bewaren. Accepteer verder de standaardinstellingen, klik op Next en dan Finish. Links zie je je projectvenster (net als bij Android Studio). Open daarin onder src/main/kotlin het bestand main.kt. Hierin zie je de volgende regels: fun main(args: Array<String>) { println("Hello World!") } Wat je ziet is een verplichte functie main voor het hoofdprogramma, die meerdere strings als parameters (ofwel ‘argumenten’) accepteert. Die worden als zogenaamde array (een lijst met gegevens) ingelezen. De printopdracht toont daarna een tekst met println() op een hele regel. Er wordt overigens niets met eventuele argumenten gedaan, al kan dat natuurlijk wel (zie het kader ‘Programma starten met argumenten’). Probeer het te starten. Klik daarvoor met rechts op een lege plek in de editor en kies Run ‘MainKt’. Of gebruik het menu Run of druk op Shift+F10. Onderaan in de interface, in het venster Run, zie je de uitgevoerde tekst. We gaan aanpassingen doen in deze functie en houden steeds deze uitvoer in de gaten. Binnen de functie main schrijf je de gewenste code in Kotlin. Programma starten met argumenten Je kunt eenvoudig enkele parameters opgeven bij de programmastart. Ga hiervoor naar Run / Edit Configurations en voer achter Program arguments het argument in, bijvoorbeeld het woord welkom. Verander de printopdracht in de code dan naar println(args[0]), waarmee in feite het eerste element van de array wordt geprint, in dit geval de string welkom. Commentaar toevoegen Voordat we beginnen, staan we even stil bij het gebruik van commentaar waarmee je code kunt verduidelijken, bijvoorbeeld bepaalde functies of opdrachten. Dat is handig voor jezelf, maar ook voor iemand anders die jouw code onder ogen krijgt. Een regel met commentaar begin je eenvoudigweg met //. Je mag commentaar behalve op een eigen regel ook achter een opdracht zetten. Veel teksteditors, waaronder IntelliJ IDEA en Android Studio, bieden een snelle manier om meerdere regels als commentaar te beschouwen. Selecteer daarvoor de regels en klik op Ctrl+/. Met dezelfde toetscombinatie zet je het commentaar ook weer terug naar code. Verder kun je een heel blok als commentaar laten beschouwen door het blok te omsluiten met /* gevolgd door */. In de voorbeelden in dit cursusdeel gebruiken we commentaar om het resultaat van een printopdracht te laten zien, bijvoorbeeld: println("Hello World!") // Hello World! Takenlijstje voor wijzigingen Vaak zul je tijdens het programmeren al ideeën voor uitbreidingen hebben of heb je simpelweg geen tijd om een bepaalde functie af te ronden. In zo’n geval is het handig om de tekst todo in je commentaar op te nemen. Zulk commentaar wordt handig in soort takenlijstje opgenomen. Die vind je door links onderaan in de gebruikersinterface op TODO te klikken. Alle regels commentaar met de tekst todo worden hier opgesomd. Als je op een regel klikt, ga je direct naar de bewuste regel in je code. Dit werkt overigens ook in Android Studio. Voor openstaande wijzigingen in je code kun je handig een automatisch takenlijstje bijhouden. Variabelen en gegevenstypen Bij het programmeren zul je regelmatig gegevens moeten opslaan. Hiervoor gebruik je variabelen. Een variabele kun je zien als een naam voor een geheugenlocatie waar bepaalde gegevens zijn opgeslagen. Het gegevenstype bepaalt wat voor soort gegevens dat zijn, bijvoorbeeld een tekst of getal. Hier maken we als voorbeeld een variabele tekstWelkom met een korte welkomsttekst: var tekstWelkom = "Welkom!" Kotlin ziet aan de waarde die je aan de variabele toekent dat String als gegevenstype moet worden gebruikt. Je kunt het gegevenstype ook expliciet opgeven: var tekstWelkom: String = "Welkom!" Zeker als er onduidelijkheid over kan bestaan, moet je het gegevenstype noemen. Dat is onder andere het geval als je een variabele eerst declareert, waarna je pas later een waarde toekent. Kotlin kan niet raden om welk gegevenstype het gaat, dus moet je het benoemen, bijvoorbeeld: var tekstWelkom: String tekstWelkom = "Welkom!" Getallen Voor gehele getallen kent Kotlin de gegevenstypes Byte (8 bit), Short (16 bit), Int (32 bit) en voor heel grote getallen een Long (64 bit). Een leeftijd kun je bijvoorbeeld noteren als: var leeftijd = 30 Kotlin kiest zelf het gegevenstype en dat is voor gehele getallen (behalve bij heel grote getallen) een Int. In deze 32bit-ruimte kun je waarden van -2.147.483.648 tot en met 2.147.483.647 bewaren. Strikt genomen is een Short (-32.768 t/m 32.767) of zelfs een Byte (-128 t/m 127) genoeg om iemands leeftijd te bewaren. Die mag je dus ook gebruiken, al win je er op moderne computers in de praktijk weinig mee. Wil je zo’n kleiner gegevenstype gebruiken, dan zul je dat ook expliciet op moeten geven: var leeftijd: Byte = 30 Voor zwevende-kommagetallen zijn er twee gegevenstypen, namelijk de Float (32 bit) en (voor extra precisie) de Double (64 bit). De komma schrijf je bij het programmeren overigens altijd met een punt. Als je een getal met een punt toekent aan een variabele, zal Kotlin dat standaard als een Double beschouwen, bijvoorbeeld: var pi = 3.14 Wens je de hogere precisie van een Float, dan moet je dat opgeven met een f achter de waarde: var pi = 3.14f De f is overigens ook nog steeds nodig als je al expliciet het gegevenstype hebt benoemd: var pi: Float = 3.14f Een handigheidje is dat je een underscore (_) in de waarde mag gebruiken om lange getallen leesbaarder te maken: var langgetal = 1_000_000 Kotlin kent ook de zogeheten Boolean met true of false als mogelijke waarden. Een logisch voorbeeld waarin je het gebruikt, is een lamp die aan of uit kan staan: var lichtStaatAan: Boolean = true Werken met variabelen voor bijvoorbeeld teksten in Kotlin. Gebruik van var versus val Je ziet dat we hier steeds het sleutelwoord var hebben gebruikt om een variabele te declareren. Dat is het meest gangbaar. Je gebruikt het als de waarde nog kan veranderen nadat je die hebt toegekend. Als een waarde niet meer verandert, kun je beter het sleutelwoord val gebruiken. Dat is bijvoorbeeld van toepassing voor de waarde van pi: val pi = 3.14 Nadat je zoals hier de waarde voor pi met val hebt opgegeven, kun je deze verderop in je code niet meer veranderen. Als je het wel doet, geeft dat een foutmelding. Berekeningen Op getallen kun je berekeningen loslaten via zogeheten operators. De meeste spreken voor zich, zoals optellen (+), aftrekken (-), vermenigvuldigen (*) en delen (/😞 var leeftijd = 12 leeftijd = leeftijd + 1 Je kunt in dit voorbeeld ook de verkorte notatie leeftijd += 1 gebruiken of zelfs leeftijd++. In dit voorbeeld spreekt het overigens voor zich dat je met integers werkt en dat het resultaat een integer blijft, maar in andere gevallen moet je rekening houden met het gegevenstype. Heb je bijvoorbeeld de variabele salaris van het type Int en verhoging van het type Double, dan kun je ze niet zomaar bij elkaar optellen: var salaris = 12 var verhoging = 0.5 salaris = salaris + verhoging //foutmelding! Je kunt dit op verschillende manieren oplossen. Het meest logisch is in dit geval om salaris als Double te declareren. Dat kan eenvoudigweg door var salaris = 12.0 te schrijven, of, als je expliciet wilt zijn, met var salaris: Double = 12.0, maar de punt is in beide gevallen cruciaal. Meestal zal Kotlin voor het resultaat van een berekening het meest logische gegevenstype gebruiken. Vermenigvuldig je bijvoorbeeld twee variabelen van het type Int, dan levert dat een integer op. Vermenigvuldig je een Double met een Int, dan geeft dat een Double, zoals in onderstaand voorbeeld waarin we de omtrek van een cirkel berekenen: val pi = 3.14 var straal = 12 var omtrek = pi * 2 * straal println(omtrek) //75.36 Er zijn allerlei methodes om gegevenstypen te converteren. Wil je bijvoorbeeld graag een Int als resultaat, dan kun je dat oplossen door van pi een Int te maken met de methode toInt(): val pi=3.14 println(pi.toInt()*2*12) //72 Je kunt je afvragen waar methodes zoals toInt() vandaan komen. De achtergrond is dat Kotlin geen zogenaamde primitieve gegevenstypen kent. Als je een gegevenstype als Int of Float gebruikt, dan wordt hier intern een object voor gemaakt. En op zo’n object kun je allerlei ingebouwde methodes loslaten. Een methode die je heel vaak tegenkomt is toString(). Daarmee vraag je in feite om een bepaalde waarde als String te krijgen. Variabelen eenvoudig hernoemen Er is een eenvoudige manier om de naam van een variabele te veranderen. Daarvoor klik je rechts in je code op de variabele en kies je Refactor / Rename. Voer nu de nieuwe naam in; deze nieuwe naam wordt daarna overal in je code doorgevoerd. In Android Studio kom je dat ook tegen als je bijvoorbeeld de ID van een component in je lay-out verandert. De naam voor een variabele kun je eenvoudig overal laten aanpassen. Lijsten Vaak wil je meerdere gegevens bewaren die bij elkaar horen in een lijst. Dat kan in Kotlin met listOf(), bijvoorbeeld voor soorten fruit: var fruit = listOf("appel","peer","banaan") Je hoeft het gegevenstype niet op te geven, al mag dat wel: var fruit: List<String> = listOf("appel","peer","banaan") Nu je een lijst hebt gemaakt, kun je via de index een item uit deze lijst aanwijzen. Het eerste item begint bij 0. De waarde kun je laten zien met: println(fruit[0]) //appel Merk op dat je de inhoud van items in zo’n lijst niet kunt veranderen. Daar gebruik je een zogeheten array voor. Je kunt zo’n array declareren met de volgende opdracht: var fruit = arrayOf("appel","peer","banaan") Ook hier kun je optioneel het gegevenstype opgeven: var fruit: Array<String> = arrayOf("appel","peer","banaan") Bij een array kun je wel de waarde van items veranderen, zoals het tweede item: fruit[1] = "mandarijn" println(fruit[1]) //mandarijn Wil je ook nog items toe kunnen voegen aan een lijst of verwijderen? Dan kun je weer een ander soort lijst gebruiken, de zogenoemde MutableList: var fruit: MutableList<String> = mutableListOf("appel","peer","banaan") Hierna kun je een item toevoegen aan deze lijst door eenvoudigweg de methode add te gebruiken: fruit.add("mandarijn") Bij bovenstaande opdracht komt het item achteraan. Je kunt optioneel een index opgeven als het item op een bepaalde plek moet komen, bijvoorbeeld 0 voor in het begin: fruit.add(0, "mandarijn") Er zijn veel meer methodes, bijvoorbeeld om een item te verwijderen of te vervangen. Je hoeft niet altijd de index te gebruiken, maar kunt ook een bepaald element op naam verwijderen: fruit.remove("peer") Lijsten zul je vaak tegenkomen bij het bouwen van apps, dus het is goed hier wat ervaring mee op te doen. Je kunt ze niet alleen voor teksten gebruiken, maar ook bijvoorbeeld integers en objecten. Met lijsten kun je gegevensverzamelingen maken, bijvoorbeeld voor soorten fruit. Beslissingen, lussen en functies Beslissingsopdrachten Als je al wat ervaring met programmeren hebt, zul je veel dezelfde opdrachten tegenkomen, maar soms in iets andere vorm. Vrij herkenbaar zijn de beslissingsopdrachten. Als voorbeeld nemen we de eerdere Boolean en maken we een keuze afhankelijk van zijn waarde: var lichtStaatAan: Boolean = true if (lichtStaatAan) { println("Het licht staat aan!") } else { println("Het licht staat uit!") } Je kunt ook een vergelijking tussen haakjes zetten die – zoals we dat noemen – evalueert naar een Boolean: var leeftijd = 19 if (leeftijd >= 18) { println("Volwassen!") } Er zijn verschillende operatoren bruikbaar in vergelijkingen: < kleiner dan > groter dan == gelijk aan != niet gelijk aan <= kleiner dan of gelijk aan >= groter dan of gelijk aan Een handig ezelsbruggetje om te onthouden, is dat je van < (kleiner dan) de letter k kunt maken. Je kunt operatoren ook gebruiken in vergelijkingen, waarbij je het resultaat vervolgens direct toewijst aan een variabele van het gegevenstype Boolean. Je kunt het als verkorte beslissingsopdracht zien: var leeftijd = 19 var volwassen: Boolean = leeftijd >= 18 Documentatie voor Kotlin We gaan in sneltreinvaart door de belangrijkste eigenschappen van Kotlin. Op de website van Kotlin vind je hier een uitgebreidere beschrijving. Zo lees je bijvoorbeeld onder Basics / Control Flow hoe je beslissingen kunt nemen of lussen kunt inbouwen. Het is altijd handig dit als referentie erbij te gebruiken. Kotlin biedt online een uitgebreide referentie voor de programmeertaal. Lussen Lussen gebruik je om opdrachten te herhalen. In dit voorbeeld gebruiken we een lus om de getallen 1 tot en met 10 te doorlopen: for (x in 1..10) { println(x) } Een lus kun je handig gebruiken voor het doorlopen van een lijst: var fruit: MutableList<String> = mutableListOf("appel","peer","banaan") for (fruitsoort in fruit) { println(fruitsoort) } Functies We werken steeds in main, in feite het hoofdprogramma, maar je kunt hierin ook zelf functies schrijven. Aan zo’n functie kun je eventueel argumenten meegeven, zoals ook bij de functie main zelf gebeurt. Functies voeg je steeds toe binnen de functie main en pas nadat je de functie hebt geschreven kun je deze daadwerkelijk aanroepen. Als voorbeeld schrijven we een eenvoudige functie berekenSom() die twee gehele getallen accepteert en toekent aan de variabelen a en b van het type Int. Die variabelen kun je dan in je programma gebruiken om bijvoorbeeld de som van de getallen te printen: fun main(args: Array<String>) { fun berekenSom(a: Int, b: Int) { println(a + b) } berekenSom(12, 5) } Je kunt natuurlijk ook een lijst gebruiken om bijvoorbeeld voor een reeks getallen de som te laten berekenen. Dat kan er dan als volgt uitzien: fun telGetallenOp(getallen: Array<Int>) { var som: Int = 0 for (getal in getallen) { som = som + getal } println(som) // 20 } telGetallenOp(arrayOf(12, 5, 3)) In het bovenstaande voorbeeld printen we de som binnen onze functie, maar je kunt de som ook retourneren, zodat je er in je hoofdprogramma iets aan hebt. Daarvoor geef je in de functiedeclaratie op welk gegevenstype wordt geretourneerd, in dit voorbeeld een Int. De waarde ken je toe aan een variabele (in dit voorbeeld resultaat) als je de functie aanroept: fun main(args: Array<String>) { fun telGetallenOp(getallen: Array<Int>) : Int { var som: Int = 0 for (getal in getallen) { som = som + getal } return som } var resultaat = telGetallenOp(arrayOf(12, 5, 3)) println(resultaat) // 20 } Voorbeeld-apps gebruiken Je kunt GitHub gebruiken om je eigen code te verspreiden, zoals we later in deze cursus laten zien. Maar er zijn op GitHub ook veel apps waarvan je de broncode direct kunt downloaden en gebruiken. Dat is handig voor studiedoeleinden of zelfs als basis voor je eigen project. Als je net begint, kan zo’n kant-en-klaar project wel wat overweldigend zijn. Gebruik het als zo’n aanpak voor jou werkt. Als het gaat om het leren programmeren, is het vaak beter om je kennis stap voor stap op te bouwen. Op www.github.com/android vind je veel voorbeeld-apps van Google voor Android, die over het algemeen erg functioneel zijn. Enkele zijn opgebouwd in Java. Als je het prettig vindt, kun je filteren op de programmeertaal Kotlin. Om een project te gebruiken, bijvoorbeeld de app Sunflower, klik je op Code en dan Download zip. Pak het zip-bestand uit. In de openingsdialoog van Android Studio kies je vervolgens Open an Existing Project en blader je naar de bewuste map waar je de broncode opent. Soms moet je enkele aanvullende plug-ins installeren. Probeer voordat je aanpassingen gaat doen eerst eens of je de app gewoon kunt starten. Mogelijk moet je nog wat bijstellen voordat dit lukt. Google stelt verschillende voorbeelden voor Android-apps beschikbaar. Klik hier voor deel 1 Klik hier voor deel 2 Klik hier voor deel 3 Klik hier voor deel 4
    1 point
  26. Zeker als je app al wat vordert, zul je die niet alleen op een virtueel toestel, maar ook op een echt toestel willen testen en gebruiken. We laten zien hoe je dat kunt doen in deel 4 van de workshop Zelf mobiele apps bouwen. Code downloaden In dit deel van de cursus Apps bouwen worden wat voorbeelden van stukjes code gegeven. Omdat overtikken van code erg foutgevoelig is, kun je die code ook downloaden en daarna bekijken of kopiëren. Zie het bestand code-appsbouwen-deel4.txt beschikbaar. Om een Android-app op je eigen toestel te testen, zul je een verbinding met de pc moeten maken. Dat kan eventueel via wifi, maar in dit geval geven we de voorkeur aan een usb-verbinding. Het is hierbij in sommige gevallen nodig een speciale driver te installeren. Via deze link vind je een lijst met fabrikanten en een link naar deze drivers. Als je een Google-toestel hebt, kun je ook gewoon de SDK Manager gebruiken, die je opent via Tools / SDK Manager. Blader naar het tabblad SDK Tools, zet een vinkje bij Google USB Driver en kies Ok. Heb je moeite om drivers voor jouw toestel te vinden, dan kun je ook de universele drivers van https://adb.clockworkmod.com installeren. Die werken voor vrijwel elk toestel. Waar deze drivers voor zorgen, is dat via Android Debug Bridge (ADB) kan worden gecommuniceerd met de smartphone. Zo kan bijvoorbeeld je app worden geïnstalleerd en wordt informatie ontvangen die nodig is voor het debuggen. Op de website voor Android Studio kun je links naar drivers vinden. Telefooninstellingen Voordat je het toestel daadwerkelijk voor ontwikkeling kunt inzetten, is een aanpassing in de telefooninstellingen nodig. Open hiervoor de instellingen en blader naar Over de telefoon. Zoek naar Build-nummer en tik hier zeven keer op tot wordt aangegeven dat je ontwikkelaar bent. Ga dan één stapje terug en ga naar Systeem. Klap indien nodig Geavanceerd uit. Hier zie je Ontwikkelaarsopties tussen staan. Blader naar Stand-by en zet deze optie bij voorkeur aan. Het zorgt ervoor dat het scherm aan blijft tijdens het opladen en ook als het via usb met de pc is verbonden. Blader naar het kopje Foutopsporing en zet een vinkje bij USB-foutopsporing. Dat is nodig voor communicatie via ADB. App starten op toestel Sluit je toestel via een usb-kabel aan op de pc. Op je toestel verschijnt een venster genaamd USB-foutopsporing toestaan waarin je de toegang moet toestaan. Zet eerst een vinkje bij Altijd toestaan vanaf deze computer. Tik dan op Toestaan. Je hoeft dan voortaan geen toestemming meer te geven voor toegang vanaf deze pc. We gaan terug naar Android Studio. Zoals we eerder voor virtuele toestellen deden, kun je via de werkbalk je fysieke toestel selecteren onder Running Devices of via het menu Run / Select Device (Alt+Shift+F11). Klik je op het groene icoontje (of Shift+F10), dan wordt de app gecompileerd, en op je eigen toestel geïnstalleerd en gestart. Vooral de eerste keer dan dat wat langer duren. Starten op meerdere toestellen Je ziet in het menu een optie Run on Multiple Devices. Daarmee kun je zoals verwacht de app op meerdere (fysieke of virtuele) toestellen tegelijkertijd starten. Vink in het venster de gewenste toestellen aan en klik op Run. Je kunt zoveel toestellen aansluiten als je handig vindt en de app op al die toestellen tegelijkertijd starten. Een app kun je eventueel op meerdere toestellen tegelijkertijd starten. Logcat gebruiken: Debuggen Bij het ontwikkelen zul je vaak systeemberichten willen volgen of andere meldingen die voor het debuggen van je app van belang kunnen zijn. We laten zien hoe dat werkt bij Android. Het debuggen, ofwel het opsporen van fouten, speelt een belangrijke rol bij het ontwikkelen. Hiervoor kun je in Android Studio het venster Logcat gebruiken. Onderaan zie je een optie om het venster te openen. Linksboven in dit venster kun je kiezen voor welk actieve apparaat meldingen moeten worden getoond. Iets naar rechts kies je vanaf welk niveau (zoals Verbose, Debug, Info of Error) je meldingen wilt zien. Hierbij is Verbose het laagste niveau, waarbij dus meldingen van elk niveau worden getoond. Je kunt via het zoekveld filteren op tekst of zelfs reguliere expressies (voor complexere zoekopdrachten) gebruiken dankzij de optie Regex. Het onderdeel Logcat laat allerlei systeemmeldingen van je toestel zien. Logcat automatisch weergeven Wil je dat het Logcat-venster automatisch wordt getoond na het starten van de app, dan kun je de opties voor het starten van de app aanpassen via Run / Edit Configurations. Op het tabblad Miscellaneous vind je de optie voor het automatisch tonen (en eventueel leegmaken) van Logcat. Je kunt hier meer opties wijzigen. Op het tabblad General geef je achter Launch Options bijvoorbeeld aan dat een andere dan de standaard activity moet starten. Ook kun je zelf – met het plusteken – een configuratie maken. In de werkbalk kies je dan welke configuratie moet worden gebruikt in de plaats van de standaard configuratie app. Je kunt speciale configuraties maken voor het starten van je app. Loggen vanuit je app In je apps zul je Logcat regelmatig gebruiken om bepaalde meldingen te geven. Hierbij gebruik je een van de volgende opdrachten: - Log.e() voor een foutmelding (error); - Log.w() voor een waarschuwing (warning); - Log.i() voor een informatieve melding (information); - Log.d() voor foutopsporing (debug); - Log.v() voor aanvullende details (verbose). Deze opdrachten vereisen twee teksten (strings) als parameter, namelijk een titel en een omschrijving. Voor bijvoorbeeld de informatieve melding dat onCreate() is aangeroepen kun je de onderstaande regel toevoegen in de app die we begonnen zijn in deel 3 onder setContentView(): Log.i("levenscyclus","onCreate aangeroepen!") Nadat je deze regel toevoegt zal – afhankelijk van de instelling – automatisch of handmatig met Alt+Enter de bibliotheek daarvoor worden toegevoegd. Als je het gedeelte achter import uitvouwt via het plusteken, zie je dat via de onderstaande regel de bibliotheek wordt geïmporteerd: import android.util.Log Als je de app start, kun je Logcat in de gaten houden voor deze melding. Zorg dat het niveau Info of lager (Verbose, Debug) is geselecteerd om deze melding te kunnen zien. Gebruik eventueel het zoekveld om te filteren op levenscyclus. Aan de linkerkant in Logcat zie je een verticale knoppenbalk met extra opties. Je kunt hier bijvoorbeeld het logscherm leegmaken of instellen welke velden moeten worden getoond. Verder kun je met de optie Screen Capture een schermafbeelding maken van je toestel en met Screen Record een schermopname. Handleiding voor Android Studio Voor Android Studio kun je online hier een uitgebreide gebruikershandleiding vinden. Zo vind je bijvoorbeeld in het hoofdstuk Debug your app tips voor het opsporen van fouten, met onder Write and view logs aanwijzingen voor Logcat. Zo zijn er ook hoofdstukken over het schrijven, testen en publiceren van je app. Zoek je heel specifieke details over een bepaalde eigenschap van Android Studio, dan is dit een goede plek om te beginnen. Dobbelsteen-app We beginnen zo met het bouwen van een dobbelsteen-app, wat een goede demonstratie is voor de interactie tussen de gebruikersinterface en je code. We gebruiken daarvoor in de ontwikkelomgeving Android Studio de programmeertaal Kotlin: dit is veruit de populairste taal voor dit platform en sinds 2017 bovendien de officiële en aanbevolen taal. Het grootste voordeel van Kotlin ten opzichte van Java is dat je vaak minder regels code hoeft te schrijven. Het maakt je ook flexibeler naar de toekomst. Dankzij Kotlin Multiplatform kun je namelijk in één keer het fundament voor een Android- én iOS-app bouwen, omdat veel code gemeenschappelijk is. In deel 5 van deze cursus (in het volgende nummer van PCM) gaan we de ontwikkelomgeving IntelliJ IDEA gebruiken voor ontwikkeling in Kotlin, dat sterk overeenkomt met Android Studio. En we duiken dan sowieso wat verder de diepte in met een introductie van de programmeertaal Kotlin Maar nu is het tijd voor onze eerste eenvoudige, maar functionele app. We gaan een dobbelsteen-app maken. Via een klik op een button kun je een worp doen, waarna het resultaat op het scherm wordt getoond. We gebruiken Android Studio en starten een nieuw project via de optie Create New Project in de openingsdialoog. Je kunt ook de menuoptie File / New / New Project gebruiken. Kies als template een Empty Activity. We noemen de app Dobbelsteen, selecteren de programmeertaal Kotlin en kiezen bij Minimal SDK API-level 23. We beginnen met de gebruikersinterface. Open daarvoor in het Projectvenster het lay-outbestand activity_main.xml. Begin weer met een nieuw project in Android Studio. Lay-out converteren Er zijn meer manieren om een lay-out op te bouwen. Standaard wordt tegenwoordig een zogenoemde ConstraintLayout gekozen, dat je ook ziet in het venster Component Tree en in het xml-bestand onder Code. Hiermee kun je flexibeler vrij complexe lay-outs maken. We gaan er later in de cursus mee aan de slag. Voor onze dobbelsteen-app kiezen we een andere vorm: de LinearLayout. Daarbij worden componenten in feite gewoon achter elkaar gezet. Dat kan zowel horizontaal als verticaal. Goed om te weten is dat je nergens aan vastzit als je een app begint op basis van een template. Er wordt gewoon wat code vooraf ingevuld, maar je kunt alles naar voorkeur aanpassen. Zo kun je ook de standaard ConstraintLayout eenvoudig omzetten naar een LinearLayout: klik daarvoor in de Component Tree rechts op ConstraintLayout, kies Convert view, selecteer LinearLayout en kies Apply. Hiermee heb je de lay-out naar een LinearLayout omgezet. De lay-out kun je in enkele stappen converteren naar een andere vorm. Attributen voor LinearLayout We gaan een paar attributen voor de LinearLayout aanpassen. Klik daarvoor in de Component Tree op LinearLayout en open Attributes. Blader naar Orientation en verander deze naar vertical. Hiermee zorg je dat componenten verticaal en niet horizontaal onder elkaar worden gezet. Bij layout_width kies je match_parent. Daarmee zorg je ervoor dat alle beschikbare ruimte wordt benut – in dit geval (omdat er geen onderliggend element is) de volledige schermbreedte. Bij layout_height selecteer je wrap_content. De hoogte wordt dan aangepast aan de totale hoogte van de componenten die erin zijn opgenomen, ofwel de content. Deze verandering zie je overigens ook meteen plaatsvinden in je scherm. Klap vervolgens layout_gravity uit en zet een vinkje bij center_vertical, zodat de componenten binnen deze lay-out (gezamenlijk) verticaal worden gecentreerd. Op dit moment hebben we alleen een component TextView die je nu naar het midden van het scherm ziet verschuiven. Controleer eventueel onder Code hoe dat in het xml-bestand wordt weergegeven (zie afbeelding). Het eindresultaat van de code voor onze LinearLayout met verticale oriëntatie. Tekst opmaken We willen straks in de TextView-component de waarde weergeven die met de dobbelsteen is gegooid. Deze tekst willen we beter leesbaar maken. Selecteer de component (dat gaat omdat het zo klein is het makkelijkst via de Component Tree). Zorg dat het venster Attributes is geopend. Het attribuut id geven we de waarde text_worp. Via die naam kunnen we in onze code naar de component verwijzen. Het attribuut text veranderen we naar 0, de voorlopige dobbelsteenworp. Verander layout_width en layout_height naar 130dp. De component wordt dan groter, maar de tekst nog niet. Verander daarvoor ten slotte het attribuut autoSizeTextType naar uniform. Zo zorg je ervoor dat de tekst schaalt met de grootte van de component. Kies bij textAlignment voor center, zodat tekst binnen die ruimte wordt gecentreerd. Je kunt het vakje eventueel nog groter maken, wat ook in de weergave kan via de hoeken van de component. De tekst voor de dobbelsteenworp wat netter opgemaakt. Button toevoegen We gaan nu een button toevoegen voor de werking van de dobbelsteen. Sleep daarvoor vanuit het venster Palette een button naar je lay-out en zet die op of onder de TextView-component, zodat deze eronder wordt gezet (dankzij de verticale oriëntatie). Laat de component niet te ver naar onderen los, want daar zit je buiten de lay-out. Klik dan op de button om attributen aan te kunnen passen. Vul in het veld id de waarde button_werp in. Je krijgt na deze aanpassing een pop-upvenster te zien waarin wordt gevraagd of dit ook in de code moet worden doorgevoerd. Kies in zo’n geval Refactor, al is het hier (nog) niet van toepassing omdat we de waarde niet in code hebben gebruikt. Bij layout_width kies je wrap_content. Daarmee zorg je dat de breedte van de button wordt aangepast aan de tekst die erin staat. Die tekst verander je bij text in Werp dobbelsteen en je ziet dat de button meteen wat breder wordt. Zet voor zowel de TextView als Button bij het attribuut layout_gravity de optie center_horizontal aan. Dat kan in één keer als je eerst beide componenten selecteert (door Ctrl ingedrukt te houden, terwijl je op de linkermuisknop drukt) en daarna het attribuut verandert. Met deze optie zorg je ervoor dat componenten ook horizontaal mooi worden gecentreerd. Onze lay-out met een tekst en button voor het werpen van de dobbelsteen. Tekst als resource De tekst van de button hebben we via het attribuut text opgegeven, maar het is gebruikelijk om deze en andere teksten voor je app (ook wel strings genoemd) in een apart bestand als zogenoemde resource op te nemen. Dat helpt je ook als je de app later bijvoorbeeld meertalig gaat maken. Er is een handig trucje om dat voor onze button te doen: open de gebruikersinterface (activity_main.xml), ga naar Code en klik bij de button op de tekst Werp dobbelsteen. Druk dan op Alt+Enter of klik op het lampje vóór deze regel en kies Extract string resource. Vul een naam in voor deze resource, bijvoorbeeld werpbutton_label, verifieer de tekst en klik op Ok. De aanpassing zie je terug in het bestand strings.xml. Open deze via je Projectvenster onder res/values. Je ziet nu de extra regel: <string name="werpbutton_label">Werp dobbelsteen</string> Wil je in het vervolg de tekst voor de button veranderen, dan kun je dat doen via het bestand strings.xml. Merk op dat in dit bestand ook de naam van de app te vinden is. Teksten kun je beter als resource definiëren, waar een handig trucje voor is. Test je lay-out Je ziet dat het netjes afwerken van een LinearLayout toch tijd en aandacht vraagt. Het is slim om al tijdens het ontwerpen te controleren hoe het er bij andere schermgroottes of -oriëntaties uitziet. In de werkbalk boven je ontwerp kun je bijvoorbeeld een andere oriëntatie kiezen (portret of landschap) of de schermgrootte veranderen naar tablet, smartwatch of televisie, met de bijbehorende resolutie. Natuurlijk is het ook slim de app te starten in de emulator of op je eigen toestel. Hoewel de app nog niets doet, zie je wel al de gebruikersinterface. Dobbelsteen programmeren De gebruikersinterface is vooral grafisch erg eenvoudig, maar toereikend. Nu kunnen we de code schrijven om deze dobbelsteen werkend te krijgen! We hebben al een id toegekend aan zowel de button (button_werp) als het tekstveld (text_worp). We willen bepaalde code uitvoeren, zodra op de button is getikt. Eerst maken we de button beschikbaar als variabele. Open daarvoor MainActivity.kt en zet binnen onCreate() en onder setContentView() de volgende regel: val buttonWerp: Button = findViewById(R.id.button_werp) De benodigde bibliotheken worden weer automatisch geïmporteerd als je dat hebt ingesteld zoals besproken in deel 3 van deze cursus. We gaan nu een functie toevoegen die moet worden aangeroepen als er op de button wordt getikt. Zet deze binnen de MainActivity-class, maar onder het blok onCreate(). Voor nu laten we alleen een zogenoemde toast zien. private fun werpDobbelsteen() { Toast.makeText(this, "Je hebt een worp gedaan!", Toast.LENGTH_SHORT).show() } Een toast is een korte meldingsbalk. Er zijn drie parameters nodig: een zogenoemde Context (zie kader ‘Gebruik van Context binnen Android’), de tekst voor de melding en de periode waarin de melding zichtbaar blijft. Als laatste wordt de methode show() aangeroepen om de melding daadwerkelijk te laten zien. Gebruik van Context binnen Android De term Context kom je vaak tegen bij het ontwikkelen van Android-apps. De Context is een object waarin de huidige toestand van de activity (Activity Context genoemd) of – minder gangbaar – de app zelf (Application Context) wordt doorgegeven. In meerdere situaties moet je deze Context doorgeven. De aangeroepen functie kan het nodig hebben voor bijvoorbeeld toegang tot resources zoals lay-outs, strings of een database. Vaak wordt zoals in ons voorbeeld gewoon this gebruikt, wat in feite een referentie is naar de huidige activity. Reageren op buttonklik Om te zorgen dat de functie werpDobbelsteen() wordt aangeroepen zodra op de button wordt getikt, gebruiken we een methode die setOnClickListener() heet. Direct onder de declaratie van de button kun je deze methode toevoegen. Daarin noemen we ook de functie die bij een buttonklik moet worden aangeroepen: buttonWerp.setOnClickListener { werpDobbelsteen() } De hele MainActivity-class ziet er nu als volgt uit: class MainActivity : AppCompatActivity() { override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) { super.onCreate(savedInstanceState) setContentView(R.layout.activity_main) val buttonWerp: Button = findViewById(R.id.button_werp) buttonWerp.setOnClickListener { werpDobbelsteen() } } private fun werpDobbelsteen() { Toast.makeText(this, "Je hebt een worp gedaan!", Toast.LENGTH_SHORT).show() } } Wat nog ontbreekt, is het genereren van een willekeurig getal (1 t/m 6) en het weergeven van de worp via de TextView. We maken daar eerst een referentie en laten met drie stippen zien dat de dobbelsteen wordt gegooid: val textWorp: TextView = findViewById(R.id.text_worp) textWorp.text = "..." Vervolgens berekenen we een willekeurig getal van 1 t/m 6: val dobbelsteenInt = (1..6).random() Ten slotte laten we het resultaat na een korte vertraging van 500 ms zien: Handler(Looper.getMainLooper()).postDelayed({ textWorp.text = dobbelsteenInt.toString(); }, 500) Mogelijk wordt bij die laatste opdracht een keuze voor bibliotheken voorgelegd bij het (automatisch) importeren. De bibliotheken die je nodig hebt zijn android.os.Handler en android.os.Looper. Merk op dat we een integer hebben gegenereerd, waar we met de methode toString() een string van maken. Als je de app start, zul je zien dat bij elke tik op de button een nieuw willekeurig getal van 1 tot en met 6 wordt gegenereerd. De definitieve versie van de eenvoudige, maar functionele dobbelsteen-app. Recente bestanden en favorieten Regelmatig zul je in meerdere bestanden kleine wijzigingen maken. Wil je terug naar een ander bestand? Dan is de sneltoets Ctrl+E erg handig. Daarmee open je een dialoogvenster met een overzicht van recent geopende bestanden. Ook heel praktisch is dat je bestanden als favoriet kunt markeren. Ga daarvoor naar Projectvenster, klik rechts op een bestand, kies Add to Favorites en selecteer de favorietenlijst of maak een nieuwe lijst. Vanuit het tabje Favorites kun je dan je favorieten openen. Klik hier voor deel 1 Klik hier voor deel 2 Klik hier voor deel 3
    1 point
  27. In het vorige deel hebben we een nieuw project gemaakt. Hiermee heb je eigenlijk meteen een basis voor je app. We laten nu zien welke bestanden zijn aangemaakt en wat het doel van die bestanden is. Ook gaan we op twee manieren een tekst aanpassen: via de gebruikersinterface en via code. We gaan in dit deel verder met de app die we in deel 2 hadden opgezet. Herhaal als het nodig is de stappen door in Android Studio een nieuw project te beginnen met als template Empty Activity. Hiermee zijn al enkele mappen en bestanden voor de app gemaakt en ook al grotendeels ingevuld, zodat je in feite al een werkende app hebt. In het projectvenster zie je deze bestanden en mappen terug onder de map app. Het gaat om: - manifests: deze map bevat het belangrijke bestand AndroidManifest.xml, dat allemaal details over je app bevat. Er staat bijvoorbeeld in welke activity moet worden begonnen bij het starten van de app. Als toegang nodig is tot systeemonderdelen, zoals internet of de camera, vermeld je dat ook in dit bestand. Bij het uitbreiden van je app zul je hier zelf aanpassingen in maken; - java: deze map bevat alle broncode voor je app (in Kotlin of Java) in verschillende mappen. Hierbij gebruik je doorgaans de bovenste map (met de ‘package name’ als naam). De twee mappen daaronder bevatten testcode. Er is in de map al één bestand met de naam MainActivity.kt gemaakt, waarin al enkele regels code zijn ingevuld. Aan de extensie .kt kun je zien dat het in Kotlin is geschreven. - res: deze map bevat extra zogeheten resources (bronnen), verdeeld over mappen. In de map drawable vind je grafische bestanden. De map layout bevat alle lay-outs. Daarmee bedoelen we de schermen voor de app, ofwel grafische interfaces, waarop bijvoorbeeld teksten, afbeeldingen en buttons staan. Zo’n lay-out wordt beschreven in een xml-bestand en voor het eerste eenvoudige scherm is al een bestand activity_main.xml gegenereerd. De map values bevat andere resources, zoals variabelen die in de app worden gebruikt. Zo vind je in strings.xml de naam die je aan de app hebt gegeven terug. In het projectvenster zie je alle mappen en bestanden die bij je app horen. Lay-out openen Open de automatisch gegeneerde lay-out via het projectvenster door onder app/res/layout te dubbelklikken op activity_main.xml. Deze lay-out wordt dan aan de rechterkant geopend, waar het zoals elk geopend bestand een eigen tabblad krijgt. Bij het bewerken van een lay-out kies je rechtsboven uit de drie modi Code, Split en Design. Onder Code kun je het xml-bestand rechtstreeks bewerken. Via Design kan dit visueel door bijvoorbeeld elementen naar de app te slepen. Bij de modus Split heb je die twee opties naast elkaar. We beginnen met Design. Links in het venster Palette zie je alle componenten waarmee je de gebruikersinterface voor je app bouwt, zoals teksten, afbeeldingen en knoppen. Dat doe je door zulke componenten naar je scherm te slepen en daarop te positioneren. Er is al één component voor tekst geplaatst, ook wel TextView genoemd. In de gebruikersinterface zie je dat deze component al de tekst Hello World! bevat. Als je op die tekst klikt, is de TextView-component geselecteerd, wat je ook ziet in het venster Component Tree. Dat is een soort boomstructuur voor alle gebruikte componenten. De gebruikersinterface kun je via code bewerken of in de designmode. Tip: bestanden terugvinden Wil je voor een geopend bestand weten wáár het tussen je projectbestanden staat? Klik dan in het projectvenster op het icoontje Select Opened File. Eigenschappen aanpassen Elke component kent talloze eigenschappen die je kunt aanpassen, ook wel attributen genoemd. Zorg daarvoor eerst dat de component is geselecteerd, door erop te klikken in de gebruikersinterface of in de Component Tree. Selecteer als voorbeeld de TextView-component en open rechts (als het nog niet is geopend) het venster Attributes. Hierin vind je alle attributen voor deze component. De tekst voor de TextView is in eerste instantie Hello World! en vind je bij het attribuut met de naam text. De attributen waaraan reeds een waarde is toegekend, vind je altijd snel terug onder Declared Attributes. Er zijn nog talloze andere attributen. De volledige lijst vind je onder All Attributes. Veel attributen komen in latere delen aan bod, als we dieper ingaan op het bouwen van gebruikersinterfaces. We gaan alvast één belangrijke attribuut met de naam id invullen. Daarmee kunnen we straks in code de component aanwijzen. Dit attribuut vind je al direct bovenaan. Vul de gewenste naam in; als voorbeeld kiezen we text_welkom. Ga ten slotte rechtsboven naar Code om te zien hoe de lay-out er in het xml-bestand uitziet. Let daarin vooral op de TextView-component en de attributen text en id. Als je het handiger vindt, kun je ook altijd in het xml-bestand aanpassingen maken. Dat gaat in sommige gevallen sneller omdat je wat handiger kunt knippen, kopiëren en plakken. Via een venster kun je alle attributen voor een component wijzigen. Code schrijven volgens de richtlijnen Bij het programmeren is het altijd handig om bepaalde richtlijnen te volgen, zodat code voor iedereen herkenbaar en goed leesbaar is. Dat helpt je niet alleen bij de stijl van je code, maar ook bij de keuze van namen voor bijvoorbeeld ID’s en variabelen. Een voorbeeld van zulke richtlijnen voor Android vind je via www.bit.ly/andrguide. In deze cursus volgen we overwegend de richtlijnen. Zo nemen we voor de ID steeds de naam van de component als uitgangspunt, gevolgd door een underscore, zoals text_ voor een TextView, image_ voor een ImageView, button_ voor een Button en tot slot menu_ voor een Menu. De TextView-component waarop we de welkomsttekst laten zien, noemen we daarom text_welkom. Voor een variabele in de code die verwijst naar deze ID zou je dezelfde naam mogen gebruiken. In deze cursus gebruiken we voor de duidelijkheid een andere afgeleide naam, met een hoofdletter in plaats van het underscore-teken als afscheiding, bijvoorbeeld textWelkom. Bestaande code Je hebt gezien hoe je voor de TextView-component in je ontwerp de tekst aan kunt passen. De aanpassing kun je ook via code maken tijdens de uitvoering van je app. We laten zien hoe je dat doet. Open het bestand MainActivity.kt via het projectvenster. Dit bestand bevat een eenvoudige basis voor de (enige) activity van deze app, waaronder de volgende regels: class MainActivity : AppCompatActivity() { override fun onCreate(savedInstanceState: Bundle?) { super.onCreate(savedInstanceState) setContentView(R.layout.activity_main) } } Belangrijk om te weten is dat er verschillende toestanden bestaan waarin een activity kan verkeren. Dit heet ook wel levenscyclus of lifecycle. Je kunt via zogenoemde ‘callbacks’ inhaken op elke (veranderende) toestand. In een van de komende delen gaan we hier uitgebreider op in door de levenscyclus en callbacks met een werkend voorbeeld te demonstreren. Hier gebruiken we zo’n callback voor de belangrijke onCreate() die optreedt zodra onze activity wordt gemaakt. Door hier zelf met sleutelwoord override een functie voor te maken, overschrijf je als het ware de bestaande code, waarbij je met super.onCreate(savedInstanceState) eerst de bestaande code (alsnog) kunt laten uitvoeren. Hierbij is savedInstanceState de bewaarde eerdere toestand van de app. Daaronder kun je dan je eigen aanvullende code schrijven. Je ziet daarin nu alleen de regel setContentView(R.layout.activity_main). Die regel zorgt ervoor dat de gewenste lay-out (in dit geval het bestand activity_main.xml) wordt geladen en op het scherm wordt getoond. Code toevoegen Voordat je code gaat schrijven, is het handig om een instelling te wijzigen, zodat de benodigde bibliotheken automatisch worden geïmporteerd als je ze gebruikt in je code (zie het kader ‘Importregels voor bibliotheken’). Vervolgens hoeven we maar twee regels toe te voegen om de tekst te veranderen. Zet de regels direct onder de regel setContentView(). Eerst zoeken we via de in de lay-out toegekende id de TextView-component op en maken we deze beschikbaar via de variabele die we textWelkom noemen: val textWelkom: TextView = findViewById(R.id.text_welkom) as TextView Hierna kunnen we eenvoudig de tekst veranderen: textWelkom.text = "Dit is een live aanpassing!" Als je geen automatische importregels hebt ingesteld, wordt gevraagd om op Alt+Enter te drukken om de bibliotheken te importeren, die nodig zijn voor deze app. Als je de app start, bijvoorbeeld in de emulator, zie je als het goed is de aangepaste tekst. Je merkt nergens dat de tekst via de code wordt aangepast. Dat is niet omdat het te snel zou gaan om op te vallen, maar omdat de bewuste activity binnen de onCreate() nog niet zichtbaar is gemaakt voor de gebruiker. Ook via het programma kun we de tekst van de component aanpassen. Importregels voor bibliotheken We raden je aan om voor de hand liggende bibliotheken automatisch toe te laten voegen. Om dat in te stellen, ga je naar File / Settings en dan Editor / General / Auto Import. Zet onder Kotlin en Java een vinkje bij Add unambigious imports on the fly. Dat zorgt ervoor dat de importregel automatisch wordt toegevoegd als je bijvoorbeeld de Log-opdracht schrijft. Ook de optie Optimize imports on the fly is handig. Deze instelling zal automatisch de importregels verwijderen voor bibliotheken die je niet meer raadpleegt. Je kunt importregels automatisch laten toevoegen en verwijderen. Testen in emulator Fysiek of virtueel Android-toestel Om je app te testen heb je een Android-toestel nodig. Je kunt hiervoor een fysiek toestel gebruiken (wat in deel 4 aan bod gaat komen), maar ook een virtueel toestel via de emulator te gebruiken. Die werkt tegenwoordig net zo snel of zelfs sneller dan een ‘echt’ toestel. Doorgaans zul je in de eerste fase van je ontwerp vooral de emulator gebruiken en in de laatste fase – voor het perfectioneren van de app – een echt toestel. Om virtuele toestellen voor de emulator te bekijken en te beheren, open je de AVD (Android Virtual Device) Manager via Tools / AVD Manager. Via een tool kun je virtuele toestellen voor de emulator beheren. Virtuele toestellen Bij een standaardinstallatie heb je een toestelconfiguratie gemaakt voor de Pixel 3a. Als voorbeeld voegen we een virtueel toestel toe via de optie Create Virtual Device. Je ziet dan verdeeld over categorieën als TV, Phone, Wear OS en Tablet allerlei profielen voor bekende apparaten die je als basis voor je virtuele toestel kunt gebruiken, al kun je ook zelf een profiel maken (zie het kader ‘Profielen voor apparaten maken’). Hier kiezen we onder Phone voor Pixel 4. Zoals je aan het icoontje in de kolom Play Store kunt zien, bevat dit virtuele toestel ook de Google Play Store. Je kunt dus (andere) apps op het toestel installeren vanuit de appstore van Android, net als op een echte telefoon. Klik op Next om verder te gaan. Nu kun je kiezen welke versie van Android moet worden geïnstalleerd. Onder Recommended zie je aanbevolen releases, maar je kunt ook andere systeem-images kiezen. Dit bepaalt de versie van Android. We gebruiken als voorbeeld de release genaamd Q oftewel Android 10. Klik indien nodig eerst op Download om het systeem-image te downloaden en te installeren. Daarna selecteer je het systeem-image en klik je op Next. Als laatste kun je het toestel een naam geven en een standaard schermoriëntatie kiezen (Portret of Landschap). Via Show Advanced Settings kun je extra details zien. Zo kies je bij Boot option voor Cold boot als het toestel steeds schoon moet starten, of Quick boot als het verder moet gaan in de toestand waarin je het de laatste keer hebt gebruikt. Klik ten slotte op Finish om de configuratie af te ronden. Het systeem-image bepaalt welke versie van Android op het toestel draait. Profielen voor apparaten maken De AVD Manager bevat profielen voor allerlei soorten apparaten, zoals smart-tv’s met Android TV en wearables met Wear OS. Zo’n profiel geeft bijvoorbeeld aan wat de schermgrootte, resolutie en pixeldichtheid zijn, maar ook hoeveel geheugen het apparaat heeft en wat voor sensoren erop zitten. Klik je op New Hardware Profile, dan kun je zo’n profiel zelf helemaal samenstellen. Je kunt bij het maken van een profiel ook een bestaand profiel uit de lijst als uitgangspunt nemen en deze aanpassen. Daarvoor klik je met rechts op een toestel en kies je Clone. Je kunt zelf een hardwareprofiel maken of bestaand profiel klonen. App starten op toestel Als je het virtuele toestel hebt gemaakt, start je deze vanuit het overzicht door op het groene speelicoontje te klikken. De eerste keer kan het opstarten wat langer duren. Als het toestel is opgestart, kun je het gebruiken zoals een echte Android-smartphone. Zo kun je bijvoorbeeld instellingen veranderen via het instellingenmenu en dankzij de Play Store na inloggen ook aanvullende apps installeren. De emulator zelf geeft je via een knoppenbalk nog diverse extra opties (zie het kader ‘Emulator aanpassen’). Ga je naar Android Studio, dan selecteer je het toestel in de werkbalk onder Running Devices. Dat kan ook via Run / Select Device (Alt+Shift+F11). Klik je op het groene icoontje (of Shift+F10), dan wordt de app gecompileerd en vervolgens op het virtuele toestel geïnstalleerd en gestart. Emulator aanpassen De emulator geeft je een knoppenbalk waarmee je allerlei opties kunt wijzigen. Denk aan het roteren van het scherm of wijzigen van het volume. Via de drie puntjes is een extra menu beschikbaar, waarin je nog veel meer details kunt veranderen. Dat gaat vooral om externe invloeden. Zo kun je bijvoorbeeld de gps-locatie wijzigen, een inkomend gesprek simuleren, de sensoren voor richting, beweging en versnelling beïnvloeden of het soort netwerkverbinding en signaalsterkte wijzigen. De emulator heeft een extra menu waarin je veel details kunt aanpassen. Klik hier voor deel 1 Klik hier voor deel 2
    1 point
  28. Voordat je kunt beginnen met mobiele apps bouwen heb je een ontwikkelomgeving nodig. Bij Android is dat Android Studio, dat alles bevat wat je nodig hebt. Je installeert Android Studio, en we laten zien hoe je extra onderdelen kunt installeren en hoe je je installatie up-to-date houdt. Daarna gaan we de ontwikkelomgeving verkennen. Android Studio werd aangekondigd tijdens Android I/O 2013 en de eerste versie verscheen eind 2014. Tot op dat moment werd vooral Eclipse met een plug-in gebruikt om Android-apps te bouwen. De basis voor Android Studio is de ontwikkelomgeving IntelliJ IDEA van JetBrains. Alles wat je nodig hebt om een app te ontwikkelen is al ingebouwd. Denk aan editors voor het schrijven van je code, een debugger voor het opsporen van fouten, tools om de gebruikersinterface te ontwerpen en mogelijkheden om je programma te testen in een emulator of op je eigen toestel. Bovendien is de software helemaal gratis. Android Studio is gebaseerd op IntelliJ IDEA van JetBrains. Welke versie? Google heeft met het besturingssysteem Android de afgelopen jaren grote stappen gezet. De laatste versie is Android 11 en daar kun je in Android Studio uiteraard mee gaan werken. Ook de ontwikkelomgeving zelf is steeds beter en completer geworden. In mei 2020 kwam Android Studio 4.0 uit, een flinke update met enkele interessante toevoegingen. Zo maak je met de Motion Editor eenvoudiger bewegende delen voor je gebruikersinterface. En met Layout Validation zie je snel hoe een app eruitziet bij verschillende schermgroottes en -verhoudingen. In oktober 2020 volgde versie 4.1 met onder andere een handige Database Inspector, waarmee je de inhoud van je database bekijkt en gegevens uit je database selecteert. Android Studio heeft de laatste jaren veel veranderingen ondergaan. Welke versie moet je gebruiken? Bij het maken van deze cursus hebben we Android Studio 4.1 onder Windows 10 (64 bit) gebruikt. We raden je aan om altijd de laatste versie van deze software te installeren, ook als die wat nieuwer is dan onze versie. Als er zogenoemde breaking changes zijn (veranderingen waardoor bepaalde functies niet meer werken), zullen we dat vermelden. Systeemeisen Android Studio ondersteunt behalve Windows 10 (32 of 64 bit) ook eerdere versies van Windows evenals macOS 10.10 (codenaam Yosemite) of hoger, Linux en Chrome OS. De systeemeisen kun je hier nalezen. Ze lopen niet ver uiteen voor deze besturingssystemen. Grofweg heb je nodig: - 4 GB geheugen, maar liever 8 GB of meer; - Ongeveer 4 GB schijfruimte of meer; - Een schermresolutie van 1280 × 800 pixels of hoger. Android Studio is een stevig pakket. Het heeft zeker nut om in een snelle processor (Intel of AMD) met meerdere rekenkernen te investeren, alleen al om het tussentijds compileren te versnellen. Bespaar ook niet op het werkgeheugen. Werk je aan een wat groter project of heb je meerdere programma’s of tools openstaan, dan is 16 of zelfs 32 GB geen overbodige luxe. Bedenk dat de emulator al zo’n 768 MB aan werkgeheugen vraagt. Een ssd is in onze ogen eveneens vrij essentieel: apps bevatten vaak grote aantallen kleine bestanden en een ssd is dan sneller. Een ouderwetse harde schijf doet er door de hogere toegangstijd aanzienlijk langer over om zulke bestanden te laden. Een groot scherm is ook handig of een opstelling met meerdere schermen. Vensters van Android Studio kun je neerzetten waar je ze handig vindt. De systeemeisen lopen voor de verschillende besturingssystemen weinig uiteen. Installatie software en drivers Android Studio Het pakket Android Studio geeft je alles wat nodig is om een app voor Android te ontwikkelen. Het is tegenwoordig niet meer nodig om de SDK (Software Development Kit) voor Android en de JDK (Java Development Kit) voor Java apart te installeren. Om de software te downloaden, ga je hier naartoe. Deze downloadlink geeft de laatste stabiele versie. Onder het tabblad Preview zijn ook recentere testversies beschikbaar, zoals de zogenoemde Canary-build. Deze bevatten de laatste vernieuwingen, maar zijn minder goed getest. Die zullen alleen in specifieke situaties de voorkeur krijgen. De meeste gebruikers zullen de downloadlink naar de laatste stabiele versie gebruiken. Installatie De installatie gaat vrij rechttoe rechtaan. De twee componenten (Android Studio en Android Virtual Device) worden beide standaard geïnstalleerd. Met Android Virtual Device wordt een virtuele toestelconfiguratie bedoeld voor de emulator (zie kader ‘Virtuele toestellen en de emulator’). Heb je de installatie van Android Studio afgerond en start je de software voor het eerst, dan kun je eventueel de instellingen van een eerdere installatie importeren. Hierna volgt een wizard voor een initiële configuratie waarmee je tevens aanvullende componenten kunt installeren. De installatie van Android Studio is eenvoudig. Virtuele toestellen en de emulator De emulator bij Android Studio is een hulpmiddel om apps binnen een venster op je eigen pc te draaien. Zo kun je apps die je ontwikkelt eenvoudig uitproberen. Je kunt meerdere virtuele toestelconfiguraties maken met steeds andere hardware, zoals een afwijkende processor, geheugencapaciteit of schermresolutie. Op die manier zie je snel hoe jouw app (bij benadering) op andere toestellen werkt. Standaard is voor de emulator een virtueel toestel op basis van de Google Pixel 3a gemaakt. Configuratiewizard Via de configuratiewizard richt je de ontwikkelomgeving verder in en installeer je extra componenten die je straks nodig hebt. Om de wizard te doorlopen, kies je steeds Next. Als type installatie kies je tussen Standard en Custom. We geven de voorkeur aan die laatste optie zodat je volledige controle hebt over wat er wordt geïnstalleerd. Hierna kun je aangeven welke JDK (Java Development Kit) moet worden gebruikt. Accepteer de standaardlocatie. Vervolgens kies je tussen een licht of donker thema, dat is persoonlijk. Een meerderheid van de programmeurs prefereert een donker thema omdat het minder vermoeiend zou zijn voor de ogen, maar de meningen lopen uiteen. Al deze keuzes kun je op een later moment wijzigen. Daarna kies je welke extra componenten moeten worden geïnstalleerd. In de wizard kun je onder meer kiezen tussen een licht of donker thema. Extra componenten Bij de eerste optie Android SDK raden we aan om de map bij Android SDK Location te veranderen naar een makkelijker te vinden map. Onder Windows is dat bijvoorbeeld C:\Android\sdk. Belangrijk is dat je geen spaties in dit pad hebt. Verder worden de platformbibliotheken voor de laatst beschikbare versie van Android geïnstalleerd – op het moment van schrijven API 30 ofwel Android 11.0 (R). De emulator maakt gebruik van een virtuele machine en de prestaties daarvan kun je dankzij hardwareversnelling flink verbeteren. Daarom raden we aan de voorgestelde zogenoemde hypervisor te installeren. Voor processors van Intel is dat HAXM (Hardware Accelerated Execution Manager) en voor AMD de Android Emulator Hypervisor Driver for AMD Processors. Voor deze tools accepteer je de standaardinstellingen, zoals de geheugentoewijzing. Ten slotte zie je een overzicht van alle instellingen en sluit je de configuratie af met Finish. Hierna worden alle gekozen onderdelen gedownload en geïnstalleerd, en dat duurt wel even. Installeer de voorgestelde hypervisor voor betere prestaties van je emulator. Virtualisatie activeren in het BIOS Voor het werken met virtuele machines en voor het versnellen van de emulator middels een hypervisor is een speciale BIOS-instelling nodig. Het BIOS bereik je door tijdens het bootproces op de juiste toets (veelal F2 of Del) te drukken. De optie waar je naar moet zoeken heet VT-x (Intel), SVM (AMD) of gewoon Virtualization Technology. Meestal vind je deze optie(s) onder de geavanceerde processorinstellingen. SDK Manager Als je Android Studio hebt opgestart, kun je in de openingsdialoog via Configure / SDK Manager handmatig de SDK Manager openen om extra onderdelen te installeren. De twee voornaamste tabbladen binnen dit hulpprogramma zijn SDK Platforms met alle platformbibliotheken en SDK Tools met extra software en drivers. Om meer details te zien voor softwareonderdelen zet je een vinkje bij Show Package Details. Onder SDK Platforms valt direct op hoe iedere platformversie een bepaald API-level heeft. Als je een app ontwikkelt, geef je aan welk API-level minimaal vereist is om die app te gebruiken. Een hoger API-level zorgt dat je meer nieuwe functies van Android kunt benutten, maar je sluit ook een gebruikersgroep met oudere versies van Android uit. Overigens is het in principe niet nodig om eerdere versies van platformbibliotheken te installeren. Met een nieuwere platformbibliotheek kun je ook gewoon een lager API-level als vereiste opgeven. Onder het tabje SDK Tools kun je extra’s installeren. Enkele hebben we al besproken. Als er extra onderdelen in latere delen van deze cursus nodig zijn, verwijzen we naar dit onderdeel van de SDK Manager. Via de SDK Manager kun je onder andere platformbibliotheken installeren. Updates installeren Via Configure / Check for Updates in de openingsdialoog van Android Studio controleer je of er een nieuwe versie van de ontwikkelomgeving beschikbaar is. In dat geval werk je de software snel en eenvoudig bij via een patch. Daarnaast laat ook de SDK Manager per onderdeel zien als er updates zijn. We raden je aan steeds alles bij te werken en regelmatig te controleren op updates. Dat laatste gebeurt overigens automatisch. Zeker voor Android Studio is het verstandig om vooraf de ‘release notes’ te lezen. Er kunnen zogenoemde breaking changes zijn (veranderingen waardoor bepaalde functies niet meer werken), maar natuurlijk ook interessante nieuwe functies die je helpen bij het ontwikkelen. Een enkele keer kunnen wat aanpassingen aan je app nodig zijn om compatibel te blijven. Ontwikkelomgeving verkennen Nieuw project We gaan Android Studio verkennen aan de hand van een nieuw project. Daarvoor kies je in het openingsscherm de optie Create New Project. Je kunt nu uit een van de sjablonen (templates) kiezen waarin een zogenoemde activity is gemaakt. Een activity kun je zien als een scherm van je app waarin de gebruiker iets kan doen, waarbij je minimaal één activity hebt als startpunt voor je app. De sjablonen bestaan er voor verschillende doeleinden. We kiezen hier voor Empty Activity, wat de eenvoudigste optie is om mee te beginnen. Klik dan op Next. Bij het maken van een project kun je een van de sjablonen kiezen. Configuratie In het volgende scherm kies je een configuratie. We maken een eenvoudige app genaamd Hallo Wereld. Achter Name vul je de naam voor de app in. De Package name moet een unieke naam zijn voor jouw app. Als je in de Google Play Store de pagina voor een app opent, zie je deze naam reeds in de url. In de voorgestelde naam com.example.hallowereld herken je de omgekeerde domeinnotatie. Als je zelf een domeinnaam hebt, kun je die in deze plaats gebruiken, zodat er bijvoorbeeld nl.domein.hallowereld staat. Dat raden we aan als je de app gaat verspreiden via Google Play, want het geeft je de zekerheid dat de naam uniek is. Omdat deze app alleen voor testdoeleinden dient, bedenk je zelf iets of je accepteert het voorstel. Achter Save location kies je de map waar de bestanden voor je app moeten worden opgeslagen. Let op dat er geen spaties in mogen staan. Onder Language heb je de keuze tussen Kotlin en Java. We kiezen Kotlin omdat het tegenwoordig de aanbevolen taal is (zie kader ‘Programmeertalen Kotlin en Java’). In de eerste stap configureer je de app voor je project. Programmeertalen Kotlin en Java Een relatief grote verandering binnen Android Studio de laatste jaren is de stap naar Kotlin als de aanbevolen programmeertaal boven Java. Kotlin is gemaakt door JetBrains, dat ook verantwoordelijk is voor de software achter Android Studio. We werken in deze cursus overwegend met Kotlin, omdat het de beste keuze is als je nu met een app begint. Bovendien zijn er veel overeenkomsten met Java. Heb je al een bestaande app of veel ervaring met Java? Dan kun je daarmee blijven werken, ook deze programmeertaal wordt nog gewoon ondersteund. Kotlin is inmiddels de officiële programmeertaal voor Android. Minimale Android-versie Achter Minimum SDK kies je de oudste versie van Android die de app moet ondersteunen. Deze keuze kun je op meerdere manieren benaderen. Kies je een oudere versie, dan kan de app op meer toestellen worden geïnstalleerd. Maar het kost je ook meer tijd om je app compatibel te maken met al die oudere toestellen. Bovendien kun je bepaalde functies van nieuwere versies van Android niet benutten. Je zult dus een balans moeten zoeken en daarbij ook kijken naar de doelgroep voor je app. De optie Help me choose kan je hierbij helpen. Het geeft een overzicht van alle versies van Android met het bijbehorende API-level. Als je op een bepaalde versie klikt, zie je welke functies daaraan zijn toegevoegd. In deze cursus kiezen we tenzij anders aangegeven API-level 23 ofwel Android 6.0 (codenaam Marshmallow). Dat lijkt hoog, maar het valt mee als je bedenkt dat het besturingssysteem inmiddels ook al ruim vijf jaar oud is. Als het dan toch nog nodig blijkt om oudere toestellen te ondersteunen, kun je de app daar altijd nog op aanpassen. Als je klaar bent met de configuratie, klik je op Finish. De helpfunctie laat zien welke functies bij welk API-level werden geïntroduceerd. Minimale SDK-versie op Twitter Een aardig detail is dat via het Twitter-account www.twitter.com/minsdkversion steeds een minimale SDK-versie voor de ‘praktische, rationele’ ontwikkelaar wordt geadviseerd. Hoewel het verder niet is onderbouwd, wordt het aangegeven API-level als een zinvol advies beschouwd en door veel ontwikkelaars daadwerkelijk toegepast. Via een account op Twitter wordt een minimale SDK-versie geadviseerd. Gebruikersinterface In Android Studio zie je aan de linkerkant het projectvenster genaamd Project. Het bevat alle ontwikkelbestanden voor je app. Zie het als een soort bestandsbeheerder. Bij de standaardweergave Android wordt echter niet de indeling van bestanden en mappen op schijf gevolgd. Wat je ziet is een vereenvoudigde weergave met de meest revelante bestanden. We werken in onze cursus voornamelijk in deze weergave. Wijzig je de weergave aan de bovenkant van het venster naar Project, dan komen ook andere details naar voren die je soms wilt zien. En dan wordt wel overwegend de indeling van bestanden en mappen op de schijf gevolgd. Naast het projectvenster heeft Android Studio nog veel meer vensters met nuttige tools. Deze kun je zichtbaar maken via View / Tool Windows. Een andere, snellere manier om vensters te openen of te sluiten is door je muis linksonder boven het icoontje met de twee vierkanten te houden. Verder kun je op een van de tabbladen klikken die je rondom het scherm van Android Studio ziet. De indeling kun je sterk naar je hand zetten, maar in deze cursus gebruiken we de standaardinstellingen. De gebruikersinterface van Android Studio met links het geopende projectvenster. Menu’s en instellingen Blader je door de menu’s, dan zijn de vele opties in het begin vermoedelijk wat overweldigend. Maar wees gerust: je hebt zeker in het begin maar een klein deel van al die functies nodig. En die komen gaandeweg aan bod, op het moment dat we ze nodig hebben. Datzelfde geldt voor het uitgebreide instellingenmenu onder File / Settings. Je kunt tot in detail alle instellingen van Android Studio aanpassen. Wat je vooraf al naar smaak aan zou kunnen passen, is het thema onder Appearance & Behavior / Appearance. Ook het lettertype en de tekstgrootte voor de editor kun je onder Editor / Font naar smaak aanpassen. Bij de cursus gaan we ook wat deze instellingen betreft uit van de standaardinstellingen, maar geven we tips voor aangepaste instellingen die het leven (als Android-ontwikkelaar) makkelijker kunnen maken. Android Studio kun je tot in detail geheel naar smaak instellen.
    1 point
  29. Wil je op vakantie gewoon tv kunnen kijken, dan dien je wel wat voorbereidingen te treffen als je met de camper op pad gaat. Waar moet je op letten? Bezitters van een caravan of camper kunnen een televisie zo plaatsen. Meestal is er wel een kastje of wand waarop je een bescheiden beeldbuis kwijt kunt. Belangrijk is dat je een geschikte televisie aanschaft en daarbij rekening houdt met een aantal aandachtspunten. Kies bijvoorbeeld niet voor een te groot schermdiagonaal. Beste camping-tv uitzoeken De ruimte in een caravan of camper is natuurlijk beperkt, waardoor je altijd dicht op het beeld zit. In een woning is een 32inch-televisie een bescheiden maatje, maar binnen een caravan valt die nogal groot uit. Een 18 tot 24 inch-televisie is meestal groot genoeg. Let verder op welke tv-tuners er zijn inbegrepen. Hoe meer, hoe beter. Dat voorkomt namelijk dat je in de toekomst mogelijk een externe tv-ontvanger nodig hebt. Bevat de televisie een dvb-c-, dvb-t2- en dvb-s2-ontvanger, dan kun je er alle kanten mee op. Verder is het gunstig wanneer het toestel is voorzien van een ci+-gleuf. Hierin kun je met behulp van een ci+-module een smartcard van een tv-provider kwijt. Veruit de meeste campings hebben voor hun gasten een stroompaal met blauwe cee-aansluiting. Hiermee ontvang je netvoeding op 220 volt, zoals je dat thuis ook gewend bent. Gunstig, want je televisie hoeft hierdoor niet aan specifieke stroomeisen te voldoen. Kampeer je weleens op plekken zonder netstroom? In dat geval is het nuttig wanneer de televisie ook met 12 volt overweg kan, zodat je hem op een geschikte accu van een caravan of camper kunt aansluiten. Er bestaan weliswaar ook speciale omvormers, maar die veroorzaken in de regel een hoog energieverbruik. Tv in caravan ophangen Voor de bevestiging van de televisie op een wand of in een kastje heb je een geschikte tv-beugel nodig. Uiteraard geldt dat alleen wanneer je met een caravan of camper op pad gaat. Bezitters van een vouwwagen of tent zetten de televisie gewoon op de campingtafel neer. Bij een wand- of kastmontage is het belangrijk dat de beoogde tv-beugel de juiste vesa-standaard ondersteunt. Het is van belang dat de schroefgaten achterop de televisie en op de beugel overeenkomen. Bespaar overigens niet op de aanschaf van een beugel. Het is namelijk prettig wanneer je de beeldbuis in allerlei richtingen kunt bewegen. De betere beugels hebben een stevige arm die om het hoekje gaat. Is het tweepersoonsbed en het zitgedeelte gescheiden door een wand, dan kan een flexibele arm met meerdere scharnierpunten beide ruimtes bedienen. Welke beugel is dan een aanrader? We vinden de Novus Sky 10N-lijn bij uitstek geschikt. Deze prijzige beugel heeft een behoorlijke reikwijdte, maar kan de televisie ook plat tegen de wand bevestigen. Dankzij het vergrendelingssysteem zit de beeldbuis tijdens het rijden stevig vast. Bovendien ontkoppel je de televisie gemakkelijk van de beugel. Zet hem vervolgens op de bijbehorende voet en je kijkt buiten onder je luifel naar je favoriete tv-programma’s. Ook kunnen we Vogel’s Wall 3245 aanraden. De wall mounts van Vogel’s staan erom bekend dat ze jarenlang meegaan en perfect zijn om zelfs zware televisies aan te hangen. De 3245 is verkrijgbaar in zwart en wit en is draai- en kantelbaar. De draaihoek is 180 graden, dit betekent dus dat je de tv in allerlei hoeken kunt draaien. De beugel kan maximaal 20 kilo tillen en is geschikt voor televisies van 32 inch tot 55 inch. Uiteraard kun je al je kabels netjes wegwerken in de beugel. Aansluiting vinden Heb je eenmaal een geschikte televisie in bezit, dan gebruik je het televisienetwerk van de camping. Boek hiervoor wel een kampeerplaats waarbij de stroompaal is voorzien van een televisieaansluiting. Voor het gebruikte tv-signaal ben je afhankelijk van de uitzendtechniek op de camping. De meeste campings leveren digitale kabeltelevisie. Als je beeldbuis een dvb-c-tuner bevat, kun je tientallen digitale kanalen oppikken. Bevat het tv-toestel geen dvb-c-tuner, dan heb je een externe tv-ontvanger nodig. Bij de meeste campings kun je die kopen of huren. Tot slot leveren sommige vakantieparken digitale televisie uit de ether. Hiervoor heeft je televisie een dvb-t2-tuner nodig. Als je kampeerplaats een televisieaansluiting heeft, dan moet je vanaf je plek een coaxkabel leggen. Neem die altijd zelf mee. Bij een tent of vouwwagen is het aanleggen van een kabel niet zo’n punt, want je steekt het snoertje gewoon door een rits of ventilatierooster. Bij een caravan of camper zijn er meerdere mogelijkheden. De eenvoudigste optie is door de kabel via een kiertje door het raam naar buiten te laten gaan. Doe je het raam liever helemaal dicht? In dat geval is het beter om aan de buitenzijde van de caravan of camper een extra coaxaansluiting te maken. Ben je zelf niet handig, dan kan een dealer met werkplaats dat voor je doen. Je kunt bijvoorbeeld bij de cee-stroomaansluiting een coaxaansluiting (laten) maken. Vaak hoef je hiervoor alleen maar een klein gat te boren. Een andere optie is door aan de buitenzijde een buitenstopcontact met televisieaansluiting te monteren. Hiervoor zijn verschillende geschikte wandcontactdozen verkrijgbaar. Kijken via de satelliet Als de camping geen tv-aansluiting aan zijn gasten beschikbaar stelt, zorg je als alternatief zelf voor een tv-signaal. Hiervoor bestaan twee methoden: via de satelliet of de dvb-t2-antenne. Een satellietschotel kun je bijvoorbeeld op het dak monteren of met een statief naast je caravan of tent neerzetten. Bedenk wel dat bomen en gebouwen het signaal negatief kunnen beïnvloeden. Verder is de aanschaf van een zwaarlijvige satellietschotel prijzig. Je hebt voor het kijken van Nederlandse televisie een abonnement op Canal Digitaal nodig en eventueel een geschikte tv-decoder met plek voor een smartcard. Het goedkoopste abonnement voor vakantiegangers kost bij Canal Digitaal 15,95 euro per maand. Joyne failliet Tot voor kort was er nog een andere aanbieder van televisie-abonnementen speciaal voor vakanties, namelijk Joyne. Eerder dit jaar werd Joyne echter failliet verklaard. Wie via satelliet naar Nederlandse tv wil blijven kijken, kan dit alleen nog via Canal Digitaal doen. Mede vanwege de overstap van duizenden oud-Joyne-abonnees, zijn er geluiden dat de benodigde CI+ modules van Canal Digitaal slecht verkrijgbaar zijn. Het is daarom aan te raden dat je zo'n module bij voorkeur enkele maanden voordat je op vakantie gaat koopt. Heeft je televisie een geïntegreerde dvb-s2-tuner, dan heb je waarschijnlijk geen externe tv-decoder nodig. Sluit de schotel rechtstreeks op het toestel aan en gebruik een ci+-module van de tv-provider om de smartcard in de televisie te bevestigen. Op die manier kijk je televisie zonder tussenkomst van een ontvanger. Het scheelt bovendien een extra afstandsbediening. Al met al is tv-kijken via de satelliet een behoorlijke kostenpost. Het loont daarom de moeite om de overige mogelijkheden te verkennen. Gebruik je een satellietschotel zonder of Canal Digitaal-abonnement? In dat geval zijn alleen alle ongecodeerde kanalen beschikbaar, zoals BVN (Beste van Vlaanderen en Nederland) en allerlei buitenlandse zenders. Kijken via dvb-t2-tuner Naast een satellietschotel is het dus met een dvb-t2-tuner ook mogelijk om een digitaal tv-signaal uit de lucht te plukken. Daar kijken we tot slot nog even naar. Een voorwaarde is wel dat je een geschikte antenne op de televisie aansluit. Overigens is een binnen antenne al voor een paar euro verkrijgbaar. Voor een beter bereik zijn er ook dvb-t2-buitenantennes te koop. Die kun je bijvoorbeeld via een zuignap op het dak bevestigen. In Nederland kun je alleen de publieke zenders (NPO 1, 2 en 3) en de regionale omroep gratis via dvb-t2 ontvangen. De overige zenders zijn gecodeerd. Wens je op de camping een volledig zenderpakket van dertig kanalen? In dat geval heb je een Digitenne-abonnement nodig. Dat kost 18 euro per maand. Voor een extra aansluiting ben je maandelijks 5 euro kwijt. Digitenne levert een externe dvb-t2-tuner met smartcard mee, die op de televisie moet aansluiten. Gunstig is dat nieuwe klanten geen extra kosten kwijt zijn aan de apparatuur. In tegenstelling tot satelliettelevisie kun je Nederlandse zenders via dvb-t2 echter niet in het buitenland ontvangen. MiFi router MiFi is een samenvoeging van ‘mobile’ en ‘WiFi’ en kan dus het beste worden omschreven als een mobiele WiFi router. U plaatst een SIM-kaart in de MiFi router en vervolgens verbindt u via WiFi uw computers, tablets en smartphones met de MiFi router. Een MiFi router werkt op basis van een SIM-kaart, zoals bijvoorbeeld de SIM-kaarten van Internet on Demand. De SIM-kaart maakt verbinding met het netwerk van uw provider, net als bij uw smartphone. In de router zit vervolgens een WiFi zender die automatisch een draadloos netwerk op zet. Vervolgens verbindt u simpelweg uw mobiele apparaat met het WiFi netwerk en u heeft internet. Kijken via internet Op de camping kun je uiteraard ook via internet naar programma's kijken, al is dit vaak niet de meest ideale optie. Zo kun je een wifi-verbinding van de camping gebruiken om via je smart-tv of mobiele apparaat naar series of films te kijken. Vaak is deze internetverbinding niet heel betrouwbaar, wat de kijkervaring er niet beter op maakt. Je kunt ook je telefoon gebruiken als hotspot: je maakt dan van je internetbundel gebruik om naar films en series te kijken. Bedenk wel dat dit snel gaat: voor je het weet zit je door je databundel heen. Veel aanbieders hebben ook een 'unlimited data'-abonnement. Je kunt dan voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld 24 uur of een hele maand, onbeperkt naar films en series kijken voor één bedrag. Na je vakantie zit je nergens aan vast.
    1 point
  30. Welkom bij de handleiding om een VPN verbinding te gebruiken zodat je anoniem kan internetten. Met dit programma is het mogelijk om anoniem te downloaden en te internetten. In dit artikel geven we een introductie, gebruikers handleiding en configuratie voor het optimaal gebruik maken van je VPN verbinding. We hebben ook een handleiding beschikbaar voor je telefoon i.c.m. PIA VPN, die vinden we hier. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is een VPN verbinding Wat kan je nog meer met een VPN verbinding? Plus- en minpunten van Private internet access (PIA) VPN verbinding Installatie in woord en beeld van de nieuwste client Configuratie en tips van de PIA VPN na de installatie voor optimaal gebruik Wat is een VPN verbinding Iedereen heeft wel eens gehoord van een VPN verbinding. Sommige weten precies wat VPN betekend terwijl andere niet bekend zijn met het gebruik en de functie van de VPN verbinding. Met een VPN verbinding is het mogelijk om anoniem gebruik te maken van het internet en te downloaden. Allereerst is het simpelweg veiliger internetten. Bij het normaal gebruik van internet is voor iedereen zichtbaar wat jou persoonlijk ip adres is, welke provider je hebt, waar je vandaan komt etc. Kijk hier maar eens als test wat er op jouw IP adres kan worden gevonden. Als je een VPN verbinding gebruikt zijn dit soort zaken niet meer zichtbaar en kan je je persoonlijk gegevens verbergen waardoor je anoniem gebruik kan maken van het internet. Belangrijkste voor de downloader is natuurlijk een eventuele auteur organisatie jouw persoonlijke gegevens niet kan achterhalen... PIA komt als beste uit de test en staat onder andere het downloaden van torrents en nieuwsgroepen toe. Het bedrijf houdt geen gegevens / logs bij van wat je download en ze zullen je gegevens dus niet door kunnen spelen aan autoriteiten mochten die daarom vragen. Je met hierdoor 100% veilig. Het downloaden via torrents over de servers gaat i.c.m. PIA met de maximale snelheid en ze zijn goedkoop. Daarnaast kan je je account delen omdat je met 10 apparaten tegelijk gebruik mag maken van het abonnement. Plus- en minpunten van Private Internet Access VPN verbinding Pluspunten Onbeperkte data en maximale snelheid Goedkoop en met 10 gelijktijdige verbindingen! Downloaden via torrents, nieuwsgroepen etc mogelijk Betaal mogelijkheden via iDeal, creditcard, paypal etc Anonieme VPN en geen logging Bewezen uit rechtzaken waar Private internet access geen logging beschikbaar had. Software voor alle apparaten en killswitch 30 dagen niet-goed-geld-terug garantie Nederlands-talige software minpunten Geen live support chat Installatie in woord en beeld Open de website van Private internet access en via de link krijg je extra korting en TIJDELIJK 2 maanden gratis cadeau. Kies een gewenst abonnement via "abonnement selecteren". Je kunt bij Private Internet Access binnen 30 dagen na de aanschaf je geld terug vragen. Je kunt dit zien als een probeer periode, op deze manier kun je gratis de VPN service testen. €9.29 per maand €3.10 per maand (€37 per jaar - 62% korting) €2.50 per maand (€65 per twee jaar - 77% korting & 3 maanden gratis) Let wel: Je betaald bij het afsluiten voor de gekozen periode en niet per maand. Dit in gedacht houdend kan je ook kiezen voor het jaar abonnement voor €3.10 per maand en daarbij éénmalig €37 betaald. Selecteer de gewenste betaal methode. In ons geval kiezen we voor een jaarlijks abonnement en betalen we via iDeal en kies je bank om de betaling te starten. Na de betaling ontvang je een email met de login gegevens van Private internet access. In deze email staat ook de link waar je de software kan downloaden. Open de link om de VPN software te downloaden. Je kunt de software downloaden voor verschillende apparaten. In ons geval gaan we de VPN software gebruiken met Windows. Klik op de Windows download. Daarna gaat de software downloaden. Vergeet niet dat je de VPN software ook mag gebruiken op andere apparaten zoals je mobiele telefoon en dat je tot 10 verbindingen tegelijk kan opzetten. Als de software is gedownload kunt u het installatie bestand uitvoeren. Kies voor Ja. De installatie loopt automatisch en private internet access zorgt zelf voor de drivers en VPN tool. Nadat de software is geïnstalleerd zal deze automatisch worden opgestart. Kies voor inloggen. Voor je gebruikersnaam en wachtwoord in welke je hebt ontvangen in je email programma. Configuratie en tips van de PIA VPN na de installatie voor optimaal gebruik Voordat we gaan verbinden met de VPN client gaan we eerst de instellingen bekijken en aanpassen. Druk op de drie stipjes en kies instellingen. Selecteer de optie "Lanceren bij opstarten van systeem" en "Verbinden bij opstarten" . Dit zorgt ervoor dat de VPN automatisch word gestart bij het inloggen in Windows. U bent dan automatisch anoniem op het internet. Selecteer de taal op Nederlands voor de Nederlandse interface. Selecteer de tab Privacy. Aanbevolen is de PIA MACE te activeren. Deze optie blokkeert advertenties en trackers op alle websites als je bent verbonden. De VPN Kill Switch zorgt ervoor dat je internet verbinding word gesloten als je niet verbonden bent met de VPN server. Je kunt dus alleen downloaden en internetten als je verbonden bent met de VPN servers van PIA. Selecteer de tab Netwerk. Hierin is de optie Port forwarding aanvragen mogelijk. Deze is handig bij het gebruik van het downloaden via bittorrent zodat het downloader sneller kan lopen. Gebruik deze optie als je tegen langzaam torrent verkeer oploopt. De Spittunnel optie is handig om bepaald verkeer niet via de VPN dienst (zoals gaming) te laten lopen. Een handleiding over VPN Split tunnel vinden we hier. Druk op de grote gele knop om de client te verbinden. Deze wordt daarna groen en geeft weer dat je bent verbinden. Met de pijl die naar onderwijst krijg je de opties en mogelijkheden van de client in een snel oogopslag te zien. Je kunt bij deze optie ook de prestatie zien van de client. Wat is je huidige download snelheid, hoeveel heb je gedownload en snelle instellingen kan je hierin in en uitschakelen. We gaan de client nog testen op snelheid. Via de website Speedtest.net kan je de snelheid meten. Hier kunnen we ook controleren met welk IP adres we voor de buitenwereld bekend zijn. We zien dat de onze maximale download snelheid behaald worden. Complimenten voor deze VPN provider. Je kan nu via je VPN verbinding veilig downloaden en internetten. Wat kan je nog meer met een VPN verbinding? Verder is het door de VPN mogelijk om blokkades te omzeilen. Het aanbod van bijvoorbeeld Netflix is in Nederland kleiner dan het aanbod in Amerika. Door de VPN connectie wordt het voor jou mogelijk gemaakt om meer dan 15.000 films en series op Netflix te kijken, in plaats van 3.000 titels die in ons land te zien zijn. Een ander voordeel is dat een VPN-verbinding kan besparen op verschillende producten en diensten (zoals vliegtickets, tickets voor parken etc). Deze worden tegen een relatief hoge prijs verkocht in Nederland omdat we welvarend zijn. Je raadt het al: de prijzen op jouw beeldscherm zullen dalen als jij gebruik maakt van een dergelijke verbinding. Boek bijvoorbeeld eens tickets via je VPN connectie voor Disneyland. Je krijgt dan betere aanbiedingen. VPN en downloaden In deze handleiding gaan we als voorbeeld met de torrent applicatie qBittorrent i.c.m. de VPN verbinding downloaden. De handleiding van qBittorrent kan je hier vinden. Nadat de VPN client is verbonden starten we qBittorrent en downloaden we de film TPB AFK: The Pirate Bay Away from Keyboard en gaan deze downloaden. Het downloaden heeft binnen enkele seconden al bijna onze volledige download snelheid. (5MB per seconden.) Leuk om te zien is dat onder het kopje "peers" wie nog meer het bestanden aan het downloaden en aan het delen zijn. De IP-adressen zijn zichtbaar evenals het land. Deze downloaders zien niet meer jou persoonlijke IP-adres maar die van de VPN provider PIA en ben je anoniem! Private Internet Access is de zeer goede en betrouwbare VPN provider als je wilt downloaden. Vragen of opmerkingen kunnen in de reacties of als losse vragen in het forum van Duken.nl. Eventuele problemen met de snelheid i.c.m. PIA VPN kunnen hier worden aangevraagd. Een handleiding voor PIA VPN op je telefoon kan je ook bij ons vinden, tenslotte kan je daar ook je PIA account op gebruiken. We hebben nog een handige tip voor de PIA VPN gebruikers, deze vinden we hier voor het gebruik van Split-tunneling.
    1 point
  31. Nieuw Ziggo afstandsbediening met spraak herkenning kan je oude afstandsbediening vervangen. eerst moest ik eerst met de Loewe de tv aanzetten en dan naar Horizon 4 zoeken. nu kan je met nadat je de bovenste knoppen hebt gebruikt rood en tv hebt ingedrukt maar de Horizon/ HDMI gaan. Dit was een hele verbetering voor mijn vrouw, had al de cijfers op de Loewe afgeplakt omdat zij zich ieder keer vergiste.
    1 point
  32. Google Assistent, de spraakgestuurde assistent van Google, kun je op ieder Android-apparaat gebruiken, en is ook beschikbaar voor de iPhone en iPad. Sinds de zomer van 2018 spreekt de assistent eindelijk Nederlands en dat praat wel zo makkelijk. In vergelijking met de Engelstalige collega heeft de Nederlandstalige assistent nog wat minder mogelijkheden, maar deze achterstand wordt in rap tempo goedgemaakt. Wij laten je zien wat tot nu toe de leukste mogelijkheden voor stembediening zijn. Tip 01: Google Assistent Wat kan Google Assistent allemaal in de Nederlandse taal? En op welke manier moet je iets vragen om spraakverwarring te voorkomen? Google schiet je hierbij te hulp door voorbeeldenopdrachten op een rijtje te zetten, verdeeld over verschillende rubrieken. Het overzicht is niet compleet, maar wel een aardig startpunt en bovendien geeft het genoeg inspiratie om meer uit de assistent te halen. Aan Google Assistent worden regelmatig nieuwe mogelijkheden toegevoegd. Daar hoef je zelf geen enkele update voor te installeren: het werkt bijna volledig via externe servers waar ook de nieuwigheden worden vrijgegeven. Je hebt alleen maar een werkende internetverbinding nodig om de assistent te kunnen gebruiken. Google zet op deze website handig alle opdrachten op een rijtje. Tip 02: Oké Google, hoor je mij? Google Assistent is beschikbaar voor vrijwel alle smartphones met Android Marshmallow (6.0) of hoger en als losse app voor iPhone en iPad. Of de assistent op je Android-toestel actief is, zie je in de Google-app: ga via Meer naar het menu Instellingen. Tik onder het kopje Google Assistent op Instellingen. Klik op Telefoon en je ziet of de assistent ingeschakeld is. De assistent staat altijd voor je klaar. Het uitspreken van Ok Google zou genoeg moeten zijn, maar dat werkt momenteel alleen als je telefoon in het Engels ingesteld is. Google probeert dit spoedig op te lossen. Google Assistent kun je ook oproepen door de homeknop even ingedrukt te houden of door op het microfoontje te drukken in de Google-app. Google Assistent in het Nederlands Google Assistent bestaat sinds 2016 in het Engels en sinds de zomer van 2018 kan de assistent ook andere talen spreken, waaronder het Nederlands. Niet alleen is dat een stuk handiger dan alles in het Engels te moeten vragen of opdragen, maar het kan zelfs onontbeerlijk zijn als je bijvoorbeeld berichten wilt dicteren. Al ontbreken er nog wel enkele zaken, waaronder veel koppelingen met apparaten (zoals Philips Hue) en routines waarmee je meerdere opdrachten met één commando kunt uitvoeren. De mogelijkheden groeien echter snel en het hulpje duikt op steeds meer plaatsen op. Naast smartphones zijn dat op smartwatches, televisies met Android TV, in auto’s en binnenkort ook op de slimme luidspreker Google Home. Die laatste spreekt nu alleen nog maar Engels, maar zou nog voor de kerst een update naar de Nederlandse taal krijgen. Tip 03: Goedemorgen Begin de dag met vertel me over mijn dag of simpelweg goedemorgen en Google vertelt je wat er vandaag staat te gebeuren, zoals het weer, de verkeersdrukte op de route naar je werk, belangrijke afspraken in je agenda en ingestelde herinneringen. Als je daar behoefte aan hebt, kun je het overzicht beëindigen met het laatste nieuws, bijvoorbeeld van de NOS (zie tip 4). Ideaal voor als je wakker wordt: je krijgt alle belangrijke feiten op een presenteerblaadje aangereikt. Wat Google allemaal aan je vertelt, is aan jou. Open daarvoor weer de instellingen van Google Assistent en ga nu onder Services naar Mijn dag. Google Assistent houdt je op de hoogte over de dag die je te wachten staat. Tip 04: Het laatste nieuws Met één opdracht hoor je het gesproken nieuws van verschillende Nederlandse nieuwsbronnen. Zeg naar het nieuws luisteren en je ziet op je scherm de geselecteerde nieuwsbronnen, waarbij de eerste bron meteen wordt afgespeeld. Je kunt handmatig een andere bron selecteren of al in je opdracht een andere bron benoemen (zoals luister naar het laatste nieuws van NOS). Eventueel kun je vooraf instellen uit welke bronnen je nieuws wilt horen en in welke volgorde, via de instellingen voor Mijn dag. Wel zo makkelijk is dat de NOS samenwerkt met de assistent, waardoor het voldoende is om praat met NOS te zeggen. Tip 05: Tijden en wekkers Vraag Google Assistent om de tijd in een bepaald land of naar het tijdverschil. Je zou natuurlijk via de klok op kunnen zoeken hoe laat het in andere landen is, maar veel sneller is het door aan de assistent bijvoorbeeld te vragen: hoe laat is het in Auckland? Heb je geen zin om zelf uit te rekenen hoe groot het tijdsverschil is, vraag dan naar tijdverschil Amsterdam en Auckland. Ook wekkers stel je makkelijk in. Zeg maak me over 20 minuten wakker voor een powernap. Of: maak me om 8 uur ‘s ochtends wakker om een wekker voor de volgende morgen te zetten. Of: maak me iedere ochtend om 8 uur wakker voor een dagelijks alarm. Ook handig wanneer je je afvraagt of je nog even snel naar een bepaalde winkel kunt: hoe laat gaat de GAMMA dicht? of openingstijden supermarkt. Tip 06: Handige timers Om even snel een timer in te stellen, zeg je bijvoorbeeld tel 5 minuten af. Ook handig tijdens het koken. Desgewenst voeg je een label toe, bijvoorbeeld met timer van 25 minuten voor aardappels. Je kunt uiteraard meerdere timers toevoegen met zo’n label en op elk moment met timers bekijken vragen hoe het ervoor staat. Met stop timer aardappels pauzeer je de bewuste timer, of gebruik verwijder timer aardappels om deze helemaal weg te halen. Om de bijbehorende app te openen, zeg je open timers. Tip 07: Datums en afspraken Als het gaat om lastige vragen over datums, bijvoorbeeld: wanneer was 500 dagen geleden? of wanneer is koningsdag? is Google Assistent niet te kloppen. Binnen no-time krijg je het antwoord voorgeschoteld. Ook het toevoegen van dingen die je niet wilt vergeten, gaat in een handomdraai: herinnering vrijdag 8 uur vuilnisbak buiten zetten, of: maak afspraak voor vrijdag 2 uur kapper. Het is nog toekomstmuziek, maar op termijn kan, met Google Duplex, de assistent vrijwel autonoom voor jou telefonisch een afspraak bij de kapper maken door zelf het nummer te kiezen en een geanimeerd gesprek te beginnen. De assistent ondersteunt je bij het onthouden van je afspraken. Tip 08: Berichten versturen Contacten bellen, sms’jes versturen, maar ook WhatsApp-berichten versturen vormt geen enkel probleem. Zeg bijvoorbeeld stuur een WhatsApp-bericht naar Hester. Je kunt hierna het bericht inspreken. De tekstherkenning blijkt erg krachtig en de foutjes die er zijn, worden vaak automatisch gecorrigeerd. Het lijkt alsof je maar één zin kunt inspreken, maar door gewoon punt, uitroepteken of vraagteken uit te spreken kun je een nieuwe zin beginnen. Zelfs puntje puntje puntje wordt correct weergegeven. Zodra je een korte pauze laat vallen, zal de assistent vragen of je het bericht wilt versturen of wijzigen, al bevat dit proces wel nog wat bugs. Tip 09: (Openbaar) vervoer Google Assistent helpt ook met routebeschrijvingen. De assistent kan je ook helpen aan routebeschrijvingen met de auto of openbaar vervoer, zoals route naar Maastricht of trein van Rotterdam naar Amsterdam. Je kunt ook informatie over vertrekkende vluchten krijgen, zoals is vlucht AF 1641 op tijd? Een aardige integratie is er met Flitsmelder, zodat je bijvoorbeeld kunt vragen: Vraag Flitsmelder of er flitsers zijn op de A9. Niet alleen informatie over vluchten of bestemmingen kun je bij Google opvragen, ook de prijzen daarvan. Zo krijg je een mooi overzicht van mogelijke vluchten, inclusief kosten en vliegtijd als je vraagt naar vluchten naar Londen van 12 december tot 15 december. Tip 10: Een handig rekenhulpje Met Google Assistent heb je eigenlijk ook geen aparte rekenmachine meer nodig, de meeste berekeningen kunnen gewoon voor je worden uitgevoerd. Bijvoorbeeld hoeveel is 13 procent van 50? of wat is de wortel van 18? Ook kun je snel valuta omrekenen, vraag maar eens naar: hoeveel euro is 2 dollar?, of eenheden, zoals in hoeveel liter is 2 deciliter? of hoeveel kilometer is 6 mijl? Tip 11: Snel vertalen Google Assistent is een uitstekende vertaalhulp. Vraag bijvoorbeeld hoe kom ik bij het strand in het Spaans en de zin wordt direct voor je vertaald. En niet alleen dat, de vertaling wordt ook uitgesproken. De assistent kan je ook helpen met lastige begrippen, zoals wat betekent consciëntieus? Een groot voordeel is dat je het niet precies goed hoeft uit te spreken, de assistent is op dat punt erg vergevingsgezind. De assistent doet niet moeilijk over het vertalen van zinnen naar een andere taal. Tip 12: Google Translate Heb je behoefte aan meer dan eenregelige vertaalopdrachten, dan kun je Google Translate proberen, want dit werkt ook met je stem. Start het op vanuit Google Assistent door te zeggen vertaal. In Google Translate kun je tekst handmatig invoeren, een foto van een tekst maken met de camera of door het in te spreken. Dat inspreken kan zelfs in de vorm van een gesprek waarbij continu naar de microfoon wordt geluisterd. Praten jullie bijvoorbeeld Engels en Nederlands, dan wordt de tekst automatisch als Engels of Nederlands herkend en vertaald en uitgesproken naar de andere taal. Zo is het dus een echte tolk. Tip 13: Welk nummer is dit? Vergeet apps als Shazam of SoundHound. Ook Google Assistent kan muzieknummers herkennen die in de ruimte worden afgespeeld. Vraag gewoon welk nummer is dit? en na enkele seconden luisteren volgt het antwoord. Zelfs de minder bekende nummers worden doorgaans feilloos herkend. Je krijgt, naast de artiest en het album waarop je het nummer kunt vinden, ook meteen links naar YouTube en Google Play Music en bij sommige nummers verschijnt zelfs nog een verwijzing naar de songtekst. De assistent herkent de afgespeelde muziekjes als je ernaar vraagt. Tip 14: Video’s Niet alleen weet Google Assistent veel over muziek, ook filmkennis is haar niet vreemd. Vraag bijvoorbeeld hoeveel seizoenen heeft The 100? of hoe lang duurt Deadpool 2? Maar het houdt niet op bij het vragen naar informatie, je kunt de assistent ook heel gemakkelijk een bepaalde muziekstijl, specifiek nummer of film(pje) laten afspelen. Wil je een film afspelen zonder daar al te veel moeite voor te doen, zeg dan eens: speel the 100 op Netflix. Koppel je Netflix-account dan wel eerst via de instellingen aan Google Assistent (in het onderdeel Video’s en foto’s). Als je in dat menu ook het vinkje bij Google Photos aanzet, kun je foto’s op tv bekijken. Wat nog meer superhandig is, is het gebruik van een Chromecast om allerlei content op de tv af te spelen. Wil je Netflix op de tv bekijken? De constructie hiervoor is soms even zoeken, maar succesvol is bijvoorbeeld: speel the 100 op Netflix via mijn tv. Tip 15: Licht uit, spot aan! Via spraak je (Philips Hue-)lampen bedienen? De Nederlandse Google Assistent is daar nog niet aan toe, maar hopelijk niet lang meer. Een achterdeurtje is er wel, in de vorm van IFTTT (If This Than That), waarmee je veel zaken kunt automatiseren. Koppel eerst de twee accounts met elkaar: ga hiernaartoe en maak zo nodig een account aan bij IFTTT. Log in en kies Connect. Log daarna in met je Hue-account en geef toestemming voor toegang door IFTTT. Heb je nog geen Hue-account, dan maak die je die waarbij je ook meteen het account aan je bridge koppelt. Je kunt nu aan de slag met IFTTT-recepten (zie tip 16)! Koppel je IFTTT- en Hue-account aan elkaar. Tip 16: Lampen bedienen Heb je een account bij IFTTT aangemaakt (zie tip 15), dan kun je je Hue-lampen bedienen via zogenaamde applets. Open de IFTTT-app op je smartphone en zoek naar toggle hue. Kies de applet genaamd Toggle Hue with Google Assistent en zet hem aan. Nu vraagt IFTTT om toegang tot je Google-account zodat het je Google-spraakopdrachten kan beheren. Geef die toestemming. Configureer de applet en vul onder andere in welke commando’s je wilt gebruiken, bijvoorbeeld switch bedroom lights. Geef ook aan welke reactie Google Assistent daarop moet geven (zoals switching bedroom lights). Het originele commando toggle vinden wij onhandig, omdat het vaak als double of google wordt herkend. Onderaan selecteer je ten slotte de Hue-lamp die je wilt bedienen. Er zijn nog veel meer leuke applets die je kunt inzetten, zoals het uitschakelen van alle lampen met één commando (als je naar bed gaat) of het schakelen naar een bepaalde scène. Tip 17: Home automation Wie de smaak te pakken heeft en het liefst alles in huis wil automatiseren, kan softwarepakketten als Domoticz, OpenHAB en Home Assistant gebruiken. Linksom of rechtsom werken ze allemaal samen met Google Assistent, zodat je bijvoorbeeld de temperatuur kunt regelen of lampen kunt dimmen met spraakopdrachten. Bij Domoticz kun je het relatief eenvoudig houden door zogenaamde webhooks (externe url’s) aan IFTTT toe te voegen, al is dat vrij beperkt. Voor meer flexibiliteit kun je Controlicz overwegen, een handige dienst die als een soort gateway werkt tussen je apparaten in Domoticz en Google Assistent (of Google Home of Alexa). Controlicz maakt stembesturing voor Domoticz eenvoudiger. Tip 18: Google Lens Een andere handige feature van Google is Google Lens. Vanuit Google Assistent kun je naadloos overschakelen naar Lens. Het camera-icoontje hiervan vind je onderaan, naast het microfoontje voor het geven van een nieuwe opdracht. Google Lens kan, geholpen door kunstmatige intelligentie, onder andere teksten en objecten via de camera herkennen. Richt je camera op een schilderij en je leest direct de naam van het schilderij en de kunstenaar. Richt het op een dier – of een foto ervan – en je ziet welke soort het is. Overigens werkt dit ook voor verkeersborden of restaurants. Tip 19: Google stil op je smartphone Wanneer je in de trein zit, dan hoeft in principe niemand te weten wat je nou precies op je smartphone aan het doen bent. Maar wanneer je in het openbaar de Google Assistant gebruikt, dan kan dat wel gebeuren omdat de antwoorden hardop worden uitgesproken. Het is al erg genoeg dat mensen met je meekijken op je scherm – de rest van de coupé hoeft dan niet te horen wat je aan het doen bent, toch? Gelukkig is dat probleem nu op te lossen, aangezien de slimme spraakassistent van Google ook zonder geluid antwoorden kan geven. Handig voor wanneer je de vraag intikte en niet insprak. Bovendien is dit een veel intuïtievere manier van communiceren. Zo blijft de Google Assistent stil Om ervoor te zorgen dat de Google Assistant niets zegt tegen je terwijl je net een vraag ingetikt hebt, moet je (na het openen van de Assistant) op het knopje Verkennen drukken. Die knop lijkt op een kompas en zit rechts onderin. Vervolgens druk je op je profielfoto, die weer rechts bovenin de Assistant staat. Nu opent zich een klein menu, waar je kiest voor de optie Instellingen. Ga nu naar het tabblad Assistent, waar je onderaan de pagina een lijst met apparaten ziet staan. Hier kies je voor de Telefoon. In het nieuwe scherm zie je een hoop dingen staan, maar je moet op zoek gaan naar het kopje Stem en spraak. Daar staat Steminvoer. Wanneer je daarop tapt, dan opent zich een pop-up met de optie Alleen handsfree. Tap daarop en de Google Assistent is voortaan stil. Vind je het toch prettig wanneer de Google Assistant tegen je blijft spreken? Dan kun je de instellingen natuurlijk ongedaan maken. Je volgt de bovenstaande stappen op totdat je wederom bij het pop-upschermpje bent. Daar kies je voor de optie boven Alleen handsfree, dat is simpelweg de optie Aan. Wanneer je dit selecteert, dan zal de Google Assistent haar antwoorden uitspreken. Tip 20: Google Assistant en Amazon Alexa Routines Nu steeds meer apparaten in ons huis op het thuisnetwerk zijn aangesloten, is het mogelijk om meerdere acties tegelijkertijd uit te voeren. Zo kun je ’s avonds vanuit je bed de deur op slot draaien, de gordijnen sluiten, de lampen uitzetten, een wekker zetten en je telefoon op Niet Storen zetten. ’s Ochtends kun je de boel juist omdraaien, het weerbericht laten voorlezen, het laatste nieuws horen en een wakkerwordmuziekje afspelen. Via Routines kun je al deze acties in één commando stoppen, zoals Slaap lekker of Goedemorgen. Routines met de Google Assistant Routines werken via de Google Assistant zowel op je smartphone als via de slimme speakers Nest Home, Nest Home Mini en Nest Hub. Open de Assistant-app, druk op het icoontje linksonder en wacht tot bovenin je profielfoto laadt. Tik erop en tik daarna op Routines. Je hebt de keuze om een aantal voor gedefinieerde routines te gebruiken of aan te passen, of om je eigen routine te bouwen. Tik op Een routine toevoegen om een nieuwe routine te maken. Onder Opdracht toevoegen voer je het woord in dat je gebruikt om de routine te starten. Dit kan zowel in het Nederlands als in het Engels. In dat laatste geval zal de Assistant ook in het Engels terugpraten. Je kunt meerdere woorden voor dezelfde routine gebruiken, bijvoorbeeld Good night, Slaap lekker en Welterusten. Onder Een tijd en dag instellen kun je de routine automatisch laten beginnen. Handig als je elke dag op dezelfde tijd wakker wordt, bijvoorbeeld, of als je niet gestoord wil worden tijdens je favoriete dagelijkse tv-programma. Tik daarna op Actie toevoegen. Je kunt zelf een opdracht invoeren (Google begrijpt wonderbaarlijk goed wat je bedoelt. Lukt het niet? Probeer het dan eens in het Engels) of kiezen uit een lijst met voorgedefinieerde acties. Sommige acties hebben nog extra opties, zoals het aanpassen van de lichtsterkte na het aanzetten van je slimme lampen of het verlagen van het volume van je Home-speaker. Onder Media toevoegen kun je, als je bijvoorbeeld je Spotify- of Tidal-account hebt gekoppeld aan je Google-account, een playlist aanwijzen die automatisch afspeelt nadat de Routine is uitgevoerd. Ook kun je hier slaapgeluiden, zoals een regenbui of een open haard, laten afspelen. Tik tot slot op Opslaan en je routine is klaar voor gebruik. Let op dat niet alle routines altijd even perfect werken en dat er na verloop van tijd acties stuk kunnen gaan, en dat sommige acties, zoals het activeren van de stille modus op je smartphone, alleen via de assistent op dat specifieke apparaat geactiveerd kunnen worden (tip: het aanzetten van de Niet Storen-modus kan dan weer wel prima via je Home-speakers). Routines via Amazon Alexa Amazon heeft een soortgelijke functie. Open de Alexa-app en scroll naar beneden tot de button Create Routine in beeld komt. Tik erop, en de wizard voor een nieuwe routine begint. Ook hier kies je eerst een woord om de routine te starten. Houd in je achterhoofd dat Alexa nog geen Nederlands spreekt. Je kunt een Nederlands woord instellen, maar dan loop je het risico dat Alexa niet precies weet wat je bedoelt.Daarna kun je de routine gaan opbouwen. De acties waaruit je kunt kiezen zijn redelijk gelijk aan die van Google, al heeft die laatste meer mogelijkheden als het gaat om externe apparaten. Je Hue-lampen bedienen gaat echter ook gewoon prima via de Alexa-app. Via Add action > Custom kun je je eigen acties maken, die je via Preview this action meteen kunt testen. Heb je een Echo-speaker, of een ander apparaat dat met de Amazon-assistent overweg kan? Dan kun je onderaan kiezen om de routine vanaf dat apparaat af te laten spelen, in plaats van via je smartphone. Tik op Enable om de routine in te schakelen. Experimenteren Het loont de moeite zelf wat dieper in de mogelijkheden te duiken. De Google Assistant kan ontzettend veel instellingen aanpassen en praat met veel verschillende apparaten, los van de voor gedefinieerde acties die Google zelf aanbiedt. Het grote voordeel daarvan is dat je je smart home kunt bedienen zonder alle losse apps te hoeven openen. Let ook goed op de volgorde waarin je de acties neerzet: wil je dat het volume wordt aangepast vóór het nieuws wordt voorgelezen, of juist pas vlak voordat je muziek begint te spelen? Als je hier even wat tijd in steekt, is een simpele routine voldoende om een serie acties uit te voeren waar je normaal gesproken toch een tijdje mee bezig bent. Dat maakt je ochtendritueel nét even een tikje makkelijker.
    1 point
  33. Heb je net een frisse Linux-installatie uitgevoerd, dan is het tijd om eerst de essentiële programma's binnen te halen. In dit artikel stellen we de beste Linux-software aan je voor en leggen we ook uit hoe het installeren werkt. Dat gaat namelijk net even anders dan op Windows. Een applicatie is in Linux op verschillende manieren te installeren. De meeste software vind je in repositories ofwel pakketbronnen, met vele honderden toepassingen. De kans is groot dat ook jouw Linux-distro in een grafische interface voor het pakketbeheer voorziet. Voor Ubuntu is dat Ubuntu Software Centre, voor Linux Mint de Software Manager (Programmabeheer). Van hieruit software installeren is zo simpel als het gewenste pakket zoeken en een download- of installatieknop in te drukken. In veel Linux-distro’s laat deze ‘pakketbeheerder’ zich ook vanaf de terminal aanroepen, bijvoorbeeld met sudo apt-get install <pakketnaam>. Het kan gebeuren dat bepaalde toepassingen zich niet in zo’n repository bevinden. In dat geval kun je het pakketbestand wellicht rechtstreeks downloaden van de site van de ontwikkelaar. Zulke bestanden kunnen diverse extensies hebben, zoals .deb (Ubuntu, Linux Mint, Debian, …) of .rpm (Red Hat, openSUSE, …). Ook deze software is op diverse manieren te installeren, bijvoorbeeld vanaf de terminal. In Ubuntu kan dat bijvoorbeeld met de commando’s: wget https://dl.google.com/linux/direct/google-chrome-stable_current_amd64.deb sudo dpkg -i google-chrome-stable_current_amd64.deb Of je dubbelklikt op het gedownloade pakketbestand waarna de grafische pakketbeheerder het installatieproces overneemt. Met deze methodes kun je zo ongeveer alle gewenste software installeren. Zeker degenen die we hieronder bespreken. Office-documenten bewerken Een van de meest populaire kantoortoepassingen is een heuse suite, namelijk LibreOffice dat zich zo’n tien jaar geleden afsplitste van het nog steeds bestaande OpenOffice. De suite bestaat uit verschillende onderdelen, waaronder een tekstverwerker (Writer), rekenblad (Calc), presentatiepakket (Impress) en een tekentool (Draw). De interface heeft veel weg van oudere MS Office-versies en de suite is redelijk compatibel met de formaten van MS Office (vooral de tekstverwerker). Andere kantoorsuites zijn onder meer OnlyOffice en WPS Office (het vroegere Kingsoft Office, gratis voor persoonlijk gebruik). De interface oogt erg fraai en je kunt uiteenlopende documenten in een enkel applicatievenster openen. Deze suite bevat ook enkele degelijke pdf-tools, waarmee je pdf-documenten kunt annoteren en bewerken. Een nog krachtiger pdf-tool is Master PDF Editor, waarbij de gratis editie de bewerkte pdf’s helaas wel van een watermerk voorziet. Dit valt te omzeilen door een oudere versie te installeren (4.3.89) via www.tiny.cc/pdfmastered (deb) of (rpm). Met deze tool kun je onder meer tekst en objecten manipuleren, afbeeldingen en tekst invoegen en verplaatsen, allerlei annotaties doorvoeren, heuse pdf-formulieren creëren en documenten digitaal ondertekenen. Speciale tekstverwerkers Schrijft of bewerk je vaak scripts, html-code of programmeertalen dan is Notepadqq een uitstekende teksteditor. Die heeft trouwens veel weg van zijn Windows-tegenhanger (Notepad++). Uiteraard ondersteunt de tool syntax highlighting (voor meer dan 100 talen) en ook automatisch inspringen. Bijzonder is wel ‘multiple editing’: je kunt meerdere cursors in je code plaatsen en die vervolgens op die locaties tegelijkertijd bewerken. Heb je de voorkeur voor een gewone tekstverwerker? Het liefste zonder al te veel toeters en bellen, waarbij je dus makkelijker gefocust blijft op je eigen tekst? Dan zijn Focuswriter en Aphostrophe (vroeger UberWriter) prima oplossingen. Deze laatste heeft bijvoorbeeld een focusmodus waarbij alle tekstregels grijs kleuren behalve de zin waarmee je bezig bent. Tijdens het typen kan Apostrophe ook alle bedieningselementen verbergen. Handig is ook de live teller van woorden en tekens. Exporteren kan naar diverse formaten, waaronder odt, pdf, epub, html en rtf. Aan de andere kant van het spectrum vinden we een heuse dtp-editor (desktop publishing) als Scribus. Deze tool is weliswaar niet zo krachtig als Adobe InDesign maar is dus wel helemaal gratis en opensource. Je creëert frames in je publicatie en die voorzie je van de gewenste objecten, zoals afbeeldingen of tekstkaders, inclusief ondersteuning van cmyk-kleurbeheer. Op die manier maak je snel een fraai vormgegeven publicatie, of het nou gaat om een uitnodiging of een compleet clubmagazine. Fotobewerking in Linux Vind je Adobe Lightroom wat duur, dan heb je een prima alternatief aan Darktable. Die doet zowel dienst als fotobeheerder en fotobewerker, met een indrukwekkend aantal bewerkingsmodules en met ondersteuning van diverse raw-formaten. Zowat alle wijzigingen en metadata die je met de bewerker doorvoert, komen in een xmp sidecar-bestand terecht maar bij het exporteren kun je die alsnog in de fotobestanden zelf opnemen. Een vergelijkbare tool is Digikam. Deze heeft bovendien een leuke gezichtsherkenningsmodule. Is het je meer te doen om foto’s creatief bewerken, dan kun je nauwelijks om het populaire Gimp heen. De interface is misschien niet zo gebruiksvriendelijk maar het programma kan met nagenoeg alle fotoformaten overweg. Het heeft bovendien een indrukwekkend functiearsenaal, inclusief laagmaskers, bezier-curves, filters en een animatiemodule. Het laat zich ook gemakkelijk uitbreiden met tal van extensies. Met de afbeeldingenbrowser gThumb kun je foto’s op allerlei manieren bekijken. Hiermee kun je niet alleen diashows samenstellen en bekijken, maar bijvoorbeeld ook webalbums. Foto’s rechtstreeks vanaf een camera importeren is ook mogelijk. Verder kun je met gThumb foto’s ook (in batch) roteren, schalen en bijsnijden. Daarnaast kun je een aantal klassieke beeldmanipulaties uitvoeren, zoals het aanpassen van contrast, helderheid en verzadiging, of foto’s zwart/wit maken of van een of ander kleurfilter voorzien. Trefwoorden en beoordelingen aan je foto’s toewijzen kan ook, maar metadata weer weghalen is net zo goed mogelijk. Overige grafische programma's Krita is een leuke tool voor wie graag creatief uit de hoek komt en over enig teken- of schildertalent beschikt. Het kan overweg met de meest gebruikelijke grafische tabletten en laat je met bestaande afbeeldingen werken of helemaal vanaf nul een eigen artistieke tekening ontwerpen. Er zijn heel wat penselen beschikbaar en die kun je ook zelf aanpassen, of je creëert gewoon je eigen penselen. Dankzij de laagondersteuning en talrijke filtereffecten zijn ook best complexe creaties mogelijk. Inkscape is ook een ontwerpprogramma maar werkt op een geheel andere manier. Terwijl Krita op pixels gebaseerd is, werkt Inkscape met vectorfiguren, vergelijkbaar met bekende commerciële pakketten als Coreldraw of Adobe Illustrator. Bitmap-plaatjes kun je in Inkscape eventueel overtrekken om ze zo naar vectorfiguren om te zetten. Inkscape heeft een gestroomlijnde interface en kan ook met meer geavanceerde functies overweg, zoals klonen en alfablending. Alleen op het vlak van tekstformattering scoort de tool wat matig. Liggen je ambities net wat hoger en spreken ook heuse 3D-ontwerpen je aan, dan kun je eigenlijk niet buiten het populaire Blender. Dit is een geïntegreerde 3D-suite met een erg actieve en enthousiaste community. Je kunt hier niet alleen terecht voor modelling en rendering, maar ook voor animatie en interactieve creaties. Houd wel rekening met een steile leercurve – maar dat heb je bij elk 3D-ontwerpprogramma. Video's bewerken in Linux In Linux zijn heel wat opensource videobewerkingstools te vinden waarvan de meeste de uitstekende ffmpeg-bibliotheek gebruiken, die compatibiliteit garandeert met tal van bestandsformaten. Een van de bekende tools is het vrij laagdrempelige OpenShot. De interface heeft de typische drieledige opbouw van video-editors: een tabblad voor je projectbestanden, een voor het videovoorbeeld en onderaan een reeks audio- en videosporen op een tijdlijn. De bedoeling is dus dat je je mediabestanden naar de gewenste plaats op de tijdlijn versleept. Daarna kun je er allerlei effecten op loslaten: van het wegknippen van overtollige fragmenten, tot het invoegen van allerlei transities en het experimenteren met beeld- en geluidseffecten, zoals ‘chromakey’ (groen scherm). Exporteren kan naar uiteenlopende videoformaten. Minder bekend maar ook prima is Kdenlive, die zelfs videoclips met meerdere audiosporen kan importeren en over een stevig effectenarsenaal beschikt. Mag het nog iets professioneler? Ga dan voor DaVinci Resolve. De leercurve is behoorlijk veel steiler dan bij bijvoorbeeld OpenShot, maar de functies zijn ook veel uitgebreider. Codecs als Apple ProRes worden zomaar ondersteund, maar het importeren van ‘eenvoudige’ mp3-bestanden lukt dan weer niet zonder conversie. Het zal je weinig verbazen dat de betaalde Studio-variant (circa 260 euro) enkele extra functies aan boord heeft, zoals hardware-versneld coderen, ook met meerdere gpu’s, resoluties hoger dan uhd en gezichtsherkenning. Audio bewerken Wie muziekbestanden of andere audio-opnames wil bewerken haalt met het populaire Audacity een uitstekende tool in huis. Je kunt meerdere audiosporen tegelijk inladen (tot 32-bit/384kHz-audio) en bewerken of mixen. En ook zelf opnames maken van diverse audiobronnen. Audacity komt ook met een aardig aantal instelbare geluidseffecten, zoals fade-in, echo en galm, en enkele tools voor spectrumanalyse. Liefhebbers van midi-keyboards kunnen het gratis LMMS overwegen, die we nog het beste als een instap-daw (digital audio workstation) kunnen beschrijven. Deze tool laat je geïmporteerde muziek met diverse instrumentenplug-ins te bewerken, waaronder enkele synthesizers. Een echte audio-editormodule zit er helaas niet bij – maar daar hen je dan weer Audacity voor. Of je tast in de portemonnee voor het bekende pakket Ardour, dat alle gebruikelijke niet-lineaire bewerkingen niet-destructief kan doorvoeren en zich met allerlei vst-2 plug-ins laat uitbreiden. Video's afspelen, e-mailen en meer Heb je behoefte aan een flexibele mediaspeler, probeer dan eens VLC Media Player. Die kan namelijk van huis uit overweg met bijna alle mogelijke containers en codecs, voorziet in flink wat audio- en video-effecten, en laat zich zelfs als mediaconverter en -recorder inzetten. Ben je een verwoed verzamelaar van e-boeken dan mag Calibre niet ontbreken. Hiermee kun je niet alleen e-boeken lezen maar ook beheren en synchroniseren met de exemplaren op je mobiele apparaten. Rechtstreeks downloaden van allerlei online collecties kan ook. Van dezelfde uitgevers als de browser Firefox is er ook Thunderbird, een van de betere e-mailclients. E-mailaccounts instellen doe je met behulp van wizards. Handig is ook dat je e-mailberichten in diverse tabbladen kunt openen en een snelfilter zorgt ervoor dat je vlug op de gewenste berichten inzoomt. Tenslotte dan: vergeet een wachtwoordbeheerder niet, zoals het gratis en opensource KeePassXC. Deze tool is een afsplitsing van het populaire KeePassX maar voorziet in een fraaiere interface en een betere browserintegratie.
    1 point
  34. Een ssd is onmisbaar in elk nieuw systeem, maar ook in elke oudere configuratie. Heb je nog een hdd? Zo kun je van hdd naar ssd upgraden. Ssd's worden steeds goedkoper, waardoor de aanschaf ervan aantrekkelijker wordt. Zelfs als je een al wat oudere laptop hebt, kan het de moeite zijn om die voor zijn laatste werkbare jaren te voorzien van een ssd, want de kans dat je oude harde schijf het eerder begeeft dan de rest van de hardware is namelijk best groot. Natuurlijk is het zaak om goed op te letten welke ssd je aanschaft. Hierbij kun je rekening houden met de lees- en schrijfsnelheid van een ssd, de hoeveelheid beschikbare gigabytes en het energieverbruik. Het laatste is meer van belang bij bijvoorbeeld laptops of een nas. Kloon maken Als je een nieuwe ssd hebt aangeschaft en deze als vervanging van je bestaande 'ouderwetse' harde schijf wilt plaatsen in je computer, moet je natuurlijk wel eerst een back-up maken. In dit artikel gebruiken we daar de gratis tool EaseUS Todo Backup voor. Met deze software kun je afzonderlijke back-ups maken, maar belangrijker, ook een sector-voor-sector kloon van je oude harde schijf. En dat is nodig als je de gegevens van de oude harde schijf direct naar de nieuwe wilt overzetten, compleet met bootpartitie en een werkende Windows 10-installatie. Ssd’s zijn weliswaar minder kwetsbaar dan mechanische schijven, maar alles kan kapot. En waar een mechanische schijf vaak kuren vertoont voordat hij stopt met werken, gaat een ssd eerder van probleemloos werken naar helemaal onbruikbaar. Zorg dus ook na installatie van je ssd altijd voor een goede back-up. Een duurzamere ssd kopen is geen garantie op probleemloos functioneren. Oude en nieuwe schijf aansluiten Het maken van een kloon gaat het eenvoudigst als je pc of laptop een extra sleuf heeft voor het plaatsen van een tweede harde schijf. Bij het maken van een kloon werkt het namelijk het snelst als je deze direct kan overzetten naar je nieuwe ssd. Er bestaan ook usb-docking stations of zelfs losse kabels waarmee je een (nieuwe) harde schijf of ssd extern kunt aansluiten op de usb-poort. Windows 10 herkent deze schijf gewoon als een extra harddisk en ook EaseUS Todo Backup kan daarmee overweg. Met een USB Docking Station kun je eenvoudig je nieuwe ssd aan de computer aansluiten Gegevens overzetten Nadat je je nieuwe ssd hebt aangesloten op je computer, kun je starten met het klonen van de oude harde schijf naar de nieuwe. Start EaseUS Todo Backup en wacht tot de software klaar is met de initialisatie. Nadat het programma al je schijven heeft gevonden, klik je rechtsboven op de knop System Clone. Met deze optie maak je een exacte kopie (kloon) van je oude harde schijf direct naar de nieuwe. System Clone pakt hierbij automatisch de bootpartitie, de Windows-partitie en eventuele extra partities op de systeemschijf en zet deze dan direct over naar je nieuwe ssd. Even wachten Het overzetten van de data van de oude harde schijf naar de nieuwe kan even duren, afhankelijk van de omvang van de partities. In ons geval duurde het overzetten ongeveer een half uur. Oude harde schijf eruit Is de kloon succesvol uitgevoerd? Ontkoppel dan je nieuwe ssd van je computer. Let wel, doe dit wel op de 'nette' manier: klik met de rechtermuisknop op het usb-pictogram en kies voor Uitwerpen in het contextmenu. Zo weet je zeker dat er geen gegevens meer worden weggeschreven of dat de schijf op een andere manier nog in gebruik is. Heb je je nieuwe ssd intern aangesloten? Sluit dan eerst de computer helemaal af , haal de stroomkabel uit de computer en maak je ssd weer los. Afhankelijk van hoe jouw systeem is geconfigureerd, kun je nu ook je oude harde schijf losmaken binnenin je computer. Voor dit artikel hebben we gebruik gemaakt van een laptop, waarin ruimte is voor één harde schijf, dus in ons geval vervangen we de oude interne harde schijf voor een nieuwe ssd, waarop we zojuist de kloon van de complete schijf naartoe hebben overgezet. De oude harde schijf wordt eruit gehaald. Ssd plaatsen Het plaatsen van de ssd gaat eenvoudig en eigenlijk in omgekeerde volgorde dat je de oude schijf eruit hebt gehaald. Let op: vervang je een harde schijf uit een desktop-pc, dan past een ssd doorgaans niet direct in de schijfbaai van je systeem. Dat komt omdat conventionele desktop harddisk 3,5 inch breed zijn, terwijl ssd's altijd 2,5 inch breed zijn. Om het verschil in breedte te overbruggen, heb je een zogeheten bracket nodig: een metalen of kunststof frame waarin je de ssd vastschroeft, en vervolgens in je 3,5 inch schijfbay van de desktop-pc plaatst. Laptops hebben doorgaans altijd een 2,5 inch drive bay, dus een nieuwe ssd past zonder aanpassing direct in het slot. De Patriot Burst 240 GB SATA III-ssd past direct in het 2.5 inch slot. Computer opnieuw starten Als je met EaseUS Todo Backup de kloon hebt gemaakt van je oude harde schijf naar je nieuwe ssd, dan is het een kwestie van de nieuwe ssd plaatsen, de klepjes weer dicht te schroeven en je computer of laptop weer op te starten. Zolang je de nieuwe ssd op dezelfde poort hebt aangesloten als de oude harde schijf, start je computer direct op vanaf die nieuwe schijf, zonder dat je verder nog iets hoeft te doen. IDE OF AHCI Op sommige laptops moet je even goed opletten bij het plaatsen van een nieuwe ssd. Voor de aansturing van de harde schijf kan gebruik worden gemaakt van twee standaarden IDE of AHCI. De eerste is eigenlijk een oudere standaard die langzamer werkt, je moet dus altijd voor AHCI kiezen. Bij oudere BIOS'en kan het echter voorkomen dat de poort van je nieuwe schijf automatisch op IDE wordt gezet. Als je een kloon van je harde schijf hebt gemaakt terwijl deze op ACHI stond, maar de nieuwe ssd wordt op IDE aangestuurd, dan wil Windows niet starten. Check dus van tevoren of je nieuwe ssd inderdaad op AHCI is ingesteld. Zorg dat je ssd op de juiste manier (via AHCI) wordt aangestuurd. Prestaties Het grootste voordeel van een ssd ten opzichte van een conventionele harde schijf is de snelheid. Een ssd heeft geen bewegende onderdelen en bestaat uit snel flashgeheugen, terwijl een conventionele harddisk lees- en schrijfkoppen heeft, die de data moet uitlezen en wegschrijven van ronddraaiende magnetische schijven. Dat lezen en schrijven kost veel tijd, omdat de lees- en schrijfkoppen die informatie van meerdere plekken verspreid over die schijven moet ophalen. Dat is ook de reden dat je een conventionele harde schijf regelmatig moet defragmenteren en opschonen. In de praktijk Na het plaatsen van een ssd merk je eigenlijk meteen verschil ten opzicht van een oude conventionele harde schijf. Dat zie je bijvoorbeeld aan de opstarttijd van Windows, deze is dan meteen een fractie drie of vier sneller dan bij een gewone harde schijf. Je zult het ook merken in het starten van programma's, deze zullen dan veel sneller op je beeldscherm verschijnen. Ook bij het kopiëren en verplaatsen van bestanden - zeker als deze groot zijn - merk je direct verschil na het plaatsen ven een ssd. Zelfs het upgraden van een harde schijf in een al wat oudere laptop kan veel voordelen bieden, waardoor je weer een paar jaar langer met je oude apparaat vooruit kunt, zeker als je ook nog een paar tientjes investeert in wat extra werkgeheugen. We hebben zelf ook wat eenvoudige benchmarks uitgevoerd om het verschil in prestaties te meten tussen de oude situatie (met een conventionele harde schijf van Samsung) en de nieuwe (met een Patriot Burst 240 GB sata III ssd) op een oude Compaq Presario CQ70-200EED uit 2009. BENCHMARKS SAMSUNG 250GB HDD PATRIOT BURST 240GB SSD Opstarten laptop koud: 1:08.20 0:33.68 Opnieuw opstarten: 2:32.67 1:02.55 Gem. leessnelheid: 51,40 MB/s 239,79 MB/s Gem. schrijfsnelheid: 47,18 MB/s 154,06 MB/s Gem. toegangstijd lezen: 19,555 ms 0,240 ms Gem. toegangstijd schrijven: 24,074 ms 1,667 ms Tot slot Een ssd kan een goede investering zijn om zelfs je oude laptop van een snelheidsupgrade te voorzien, maar zeker als je al een redelijk moderne computer hebt zorgt een ssd voor een enorme boost in de prestaties van je computer. Ook als je in de markt bent voor een externe schijf, kun je voor een ssd kiezen. Niet alleen is een externe ssd een stuk sneller in de gegevensoverdracht, ook zijn ze een stuk minder kwetsbaar dan traditionele harde schijven omdat er geen bewegende onderdelen in zitten. Dit heeft als groot voordeel dat je je externe ssd zorgeloos in je tas steekt als je op pad gaat. Weet je nog niet welke ssd je wilt kopen, dan kun je dit artikel er eens op naslaan. Hierin hebben we maar liefst 45 ssd's getest. We leggen ook uit waar je op moet letten als je een ssd aanschaft. Ssd’s zijn er namelijk in verschillende soorten en maten. Een ssd is niet altijd de juiste keuze. Er kunnen gedegen redenen zijn om er niet voor te kiezen, bijvoorbeeld de hogere kosten of de beperkte opslag in verhouding tot hdd. Ssd’s zijn tot grofweg een terabyte nog relatief betaalbaar, maar meerdere terabytes kosten al snel een klein vermogen. Ben je op zoek naar tientallen terabytes opslag, dan zijn harde schijven praktisch onvermijdelijk. In dit artikel leggen we uit waar je op moet letten in je keuze tussen hdd of ssd.
    1 point
  35. Heb je het vermoeden dat je Windows 10-computer is besmet met malafide software? Dan kun je de Malicious Software Removal Tool van Microsoft gebruiken om die schadelijke software van je computer verwijderen. In dit artikel leggen we je uit hoe je precies malware verwijderen kunt. De Malicious Software Removal Tool (afgekort tot MSRT) is een programma van Microsoft dat vaak geüpdatet wordt en kan worden ingezet voor het verwijderen van schadelijke software op een computer met Windows 10. Het gaat in het bijzonder om bekende bedreigingen, die op een manier invloed kunnen hebben op de prestaties van je pc of laptop. In de basis klinkt MSRT als een soort antivirusprogramma, maar dat is het niet. Het programma bevat alleen instructies voor het verwijderen van specifieke soorten malware, die op de één of andere manier op je computer terechtgekomen is. Het programma kan niet gebruikt worden voor het verwijderen van programma’s die op dat moment niet actief zijn. Ook is het zo dat de MSRT geen real-time beveiliging aanbiedt. Dit is dus géén vervanging van een antivirusprogramma of een ander programma waarmee je constant je computer controleert op schadelijke software. Je moet dit zien als een aanvulling op een programma als Windows Defender. Tegenwoordig is het zo dat Microsoft ongeveer elke drie maanden een update uitbrengt voor de MSRT. Dat gebeurt dan op het moment dat er ook een nieuwe Windows Update beschikbaar is. Desondanks is het mogelijk de meest recente versie van het hulpprogramma van de website van Microsoft te downloaden. Volg de onderstaande stappen uit voor het uitvoeren van een check. Malicious Software Removal Tool gebruiken Om er zeker van te zijn dat je de meest recente versie van het programma gebruikt, ga je naar deze pagina om de software te downloaden. Wanneer je de Nederlandse pagina bezoekt, dan zie je dat het programma Windows-hulpprogramma voor het verwijderen van schadelijke software genoemd wordt. Kies de taal naar keuze uit en druk op de grote, rode downloadknop rechts. Na het downloaden kun je het programma openen. Je kunt meteen op de eerste Volgendeknop drukken, zodat je daarna kunt kiezen uit één van de drie scans. Met de Quick scan, ook wel snelle scan genoemd, controleer je je pc op schadelijke software. Mochten er geen problemen opduiken, dan hoef je ook niets meer te doen. Geeft het programma aan dat er wel iets aan de hand is, dan is het zaak dat je de volledige scan uitvoert. Alleen de volledige scan, of Full scan, verwijdert malware en andere schadelijke programma van je computer (mits het programma wordt herkend, natuurlijk). De laatste optie, Customized scan, stelt je in staat een specifieke map te controleren. Nadat je een keuze voor een scan gemaakt hebt, klik je wederom op Volgende. Laat het programma je computer even scannen. Daarna kun je een volledig rapport opvragen, mocht je dat interessant of nodig vinden. Ben je klaar met scannen? Klik dan rechts onderin op de knop voor het afronden. Mocht uit de scan komen dat de malafide software je browserinstellingen aangepast heeft, dan krijg je in beeld stappen te zien waarmee je die aanpassingen ongedaan kunt maken. Het kan overigens zijn dat je bepaalde bestanden of data verliest in dit proces, omdat het programma niet altijd in staat is alle bestanden terug te brengen naar de originele staat, van voor de infectie. Maar dan nog is het beter om een schone pc te hebben, die vrij is van malware en andere rotzooi.
    1 point
  36. Als je een mooie foto ziet op Instagram, dan wil je die weleens opslaan. Standaard wordt deze optie in Instagram niet aangeboden, dus je zult creatief moeten zijn als je een foto wilt opslaan. Er zijn verschillende apps die je kunt gebruiken om foto’s van andere accounts op Instagram op te slaan. Je eigen foto’s kun je automatisch laten opslaan zodra je ze op Instagram post. Ga hiervoor naar je profiel en selecteer de drie streepjes rechtsboven. Selecteer instellingen onder ‘oorspronkelijke berichten’ kun je de opties aanvinken om geplaatste foto’s en video’s op je apparaat op te slaan. Maak een screenshot van de foto De simpelste manier. Maak een screenshot van de foto. De kwaliteit wordt hierdoor wel een stuk minder en je zult de foto vaak even bij moeten knippen. Een handige manier om foto’s op te slaan, maar niet de beste! Opslaan met Quicksave for Instagram Een app die ervoor zorgt dat je foto’s van iemands profiel kan downloaden, is Quicksave (Android/iOS). Om een foto op te slaan start je de app op, en zet je het schuifje van ‘auto download service’ aan. Linksonder zie je het Instagramicoontje staan. Als je Instagram via de Quicksave app opent ben je klaar om foto’s van Instagram te downloaden. Kies de foto die je wil downloaden en selecteer de drie puntjes rechts naast de foto. Hiermee open je het menu. Kies voor Link kopiëren en de app zal er automatisch voor zorgen dat de foto in je galerij wordt opgeslagen. De andere apps die je voor dit doel kan downloaden werken volgens hetzelfde principe. Kies dus een app die jij zelf het makkelijkst vindt werken. Hiervoor hoef je in de Playstore of Appstore alleen maar te zoeken op ‘save Instagram’. Gebruik een speciale website om Instagram foto’s op te slaan Je kunt ook via speciale websites foto’s van Instagram downloaden. Zoek in Google op ‘Dinsta’ of ‘Downloadgram’. Via deze websites kun je jouw gewenste foto’s eenvoudig downloaden. Let wel op welke websites je gebruikt. Sommige van deze websites laten malware achter op je computer. Zet je virusscanner dus aan als je via dit soort websites foto’s gaat downloaden. Opslaan via je computer Om Instagram-foto’s op te slaan via je computer, kun je 4K Strogram gebruiken. Dit is een app die je kunt downloaden voor Windows, macOS en Linux. Via de app kun je foto's en video's downloaden. Strogram biedt ook de optie om verhalen te downloaden. Ook is het mogelijk om een back-up te maken van jouw Instagram-profiel. De app is gratis te downloaden. Legaal? In principe is het vanuit privacyoverwegingen, maar ook vanuit copyright bezien, niet de bedoeling om massaal foto's van andere gebruikers te downloaden. Als je de foto's puur voor eigen gebruik van een profiel haalt wordt dat een (iets) ander verhaal, maar toch loont het om eerst toestemming van de fotograaf te vragen voordat je zijn foto downloadt.
    1 point
  37. Welkom bij de handleiding voor het gebruik van Split-tunneling met een VPN verbinding. Met VPN split-tunneling kunt je gewenst verkeer van uw apparaat of app door de VPN leiden of juist niet. In dit artikel geven we een introductie, gebruiksaanwijzing en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van VPN split-tunneling. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is VPN split-tunneling? Gebruik van split-tunneling i.c.m. Private Internet Acces VPN Wat is VPN split-tunneling Split-tunneling is een van de functies, die je vaak bij VPN’s providers ziet, maar waarvan je misschien niet helemaal zeker weet hoe je dit op de juiste manier kunt gebruiken. Met een VPN met split-tunneling kunt je er bijvoorbeeld voor kiezen om Netflix zonder de VPN dienst te gebruiken en je Torrent of NZB client juist wel. Je kunt hiermee toegang behouden tot uw netwerkprinter terwijl e veilig internet en gebruik blijven maken van lokale netwerk oplossingen of gamediensten zoals Steam niet via de VPN applicatie te laten verlopen. Gebruik van split-tunneling i.c.m. Private Internet Access VPN Er zijn VPN diensten welke de Split-tunneling niet hebben. Gelukkig heeft Private Internet Access deze wel, veel leden waaronder ikzelf maak gebruik van deze VPN dienst. Een handleiding voor de installatie en het gebruik van PIA VPN vinden we hier. Als je nog geen VPN hebt kan je deze hier afnemen. Via deze link krijg je extra korting en 2 maanden gratis cadeau. Na de installatie kan je via de instellingen van de VPN applicatie kiezen voor de tab Netwerk. Hier is ook de Split tunnel optie beschikbaar. Deze kan je activeren. Nu kun je aangeven op welke manier je de Split tunnel actief wilt hebben. Wil je al het internet verkeer standaard via de VPN dienst hebben lopen of wil je al het internet buiten je VPN provider om hebben? Ik kies er zelf voor om al het verkeer via de VPN dienst actief te hebben en eigen gekozen applicaties / IP adressen niet. Hierna voeg ik de applicatie's toe welke niet van de VPN dienst gebruik hoeven te maken. In mijn voorbeeld gaat Spotify de VPN verbinding omzeilen zodat ik mijn muziek nog kan "casten" naar mijn lokale netwerk apparatuur zoals de Nest mini. Ook Steam (een game dienst) omzeilt mijn VPN connectie, dan heb ik een lage ping voor het online gamen. Het IP adres 192.168.1.100 is een lokale server welke ik hierdoor ook direct kan benaderen. Al met al kan je dit naar wens instellen. Een hele fijne optie welke PIA VPN aanbied. Je kunt er zelf mee spelen, misschien vindt je het zelf juist handig dat al het verkeer standaard de VPN verbinding omzeilt maar dat je gaat downloaden je download programma's van torrents en Usenet juist toevoegt zodat deze wel de VPN verbinding moet gaan gebruiken.
    1 point
  38. Welkom bij het overzicht met Payservers welke gebruikt kunnen worden om te downloaden via nieuwsgroepen. Om gebruik te kunnen maken van nieuwsgroepen moet je ook verbonden zijn met een nieuwsserver. Op deze nieuwsserver staan de benodigde bestanden die je kunt downloaden In het overzicht hieronder proberen we alle prijzen van de Nederlandse usenetproviders op een rijtje te zetten. Per provider laten we de verkrijgbare abonnementen en de bijbehorende prijzen zien. Ook de specificaties van de abonnementen komen aan bod. Een payserver is een server die tegen betaling toegang geeft tot nieuwsgroepen. Het voordeel van een payserver tegenover een freeserver is dat deze een betere retentie, compleetheid en snelheid heeft dan de provider nieuwsservers. Ook ondersteunt een payserver vaak alle nieuwsgroepen, Met een payserver krijg je dus een breder aanbod op usenet en een betere downloadsnelheid. Meer uitleg over nieuwsgroepen vind je hier: Overzicht payservers, usenet providers Extreme Usenet Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar, jaar en twee jaar Kosten vanaf: €4,00 per maand Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, GiroPay, Mistercash Retentie: 1200 dagen Datalimiet: nee Server adres: news.extremeusenet.nl Newsconnection Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €5,95 per maand Betalingswijze: Creditcard, iDeal, Mr Cash, Sofort Banking 4 mbbit, 10 mbbit, 10 mbbit, 20 mbbit, 150+ mbbit. Retentie: 900 dagen Server adres: newsconnectioin.nl Download2Day = WonderNews.eu Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €4,95 per maand Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit en Bitcoin Retentie: 900+ dagen Datalimiet: nee, alleen bij block pakketten Server adres: reader.wondernews.eu EasyUsenet Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar, jaar en twee jaar Kosten vanaf: €4,95 per maand Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit en Bitcoin Retentie: 999+ dagen Datalimiet: nee Server adres: reader.easyusenet.nl YabNews Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €6,50 Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit en Bitcoin Retentie: 999 dagen Datalimiet: Nee, alleen bij block pakketten Server adres: news.yabnews.nl PowerNews Abonnement: maandelijks, kwartaal en jaar Kosten vanaf: €2,95 Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit en Bitcoin Retentie: 600+ dagen Datalimiet: nee, alleen bij block pakketten Server adres: reader.powernews.nl UsenetXL Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €8.95 per maand Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit, Bitcoin en PayPal Retentie: 900 dagen Datalimiet: nee, alleen bij block pakketten Server adres: reader.usenetxl.nl XS News Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €3,70 per maand* (* = uitgaande van een jaarabonnement) Betalingswijze: iDeal, Creditcard, PaysafeCard, Mister Cash, Sofort, Bitcoin, PayPal en Automatische incasso (verlengt automatisch) Retentie: 877+ dagen Datalimiet: nee, alleen bij block abonnementen Server adres: reader.xsnews.nl 4UX Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €5,07 per maand Betalingswijze: iDeal, PaysafeCard, Overboeking, Creditcard, Sofort, GiroPay, Mistercash, Direct Debit en Bitcoin Retentie: 900+ dagen Datalimiet: nee Server adres: news.4ux.nl Astraweb Abonnement: maandelijks en kwartaal Kosten vanaf: $10 Betalingswijze: PayPal, Creditcard, iDeal, Sofort Retentie: 2704 dagen Datalimiet: nee, alleen bij block abonnementen Server adres: news.astraweb.com of news.europe.astraweb.com Eweka Abonnement: maandelijks Kosten vanaf: €7,50 Betalingswijze: PayPal, iDeal, GiroPay, Mister Cash, PaysafeCard, SMS, Carte BLEUE en overboeking Retentie: 2702 dagen Datalimiet: Nee Server adres: kan worden gevonden in 'Mijn Eweka' SunnyUsenet Abonnement: maandelijks, kwartaal, halfjaar en jaar Kosten vanaf: €1,43 per maand* (* = uitgaande van een jaarabonnement) Betalingswijze: Creditcard, iDeal, Bitcoin, Sofort, PaysafeCard en overboeking Retentie: 900 dagen Datalimiet: nee Server adres: news.sunnyusenet.com Op deze pagina zijn coupon en kortingscodes te vinden.: Deze pagina wordt regelmatig bijgewerkt door informatie van leden en gasten. Links / tips toevoegen of defecte links? Meld ze in de reacties.
    1 point
  39. Welkom bij de handleiding van qBittorrent. Met dit programma is het mogelijk om te downloaden via het Bittorrent protocol. Binnen het bittorrent netwerk zijn alle soorten bestanden te vinden zoals films, muziek en software. qBittorrent maakt het mogelijk om deze te downloaden. In dit artikel geven we een introductie, gebruikers handleiding en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van qBittorrent. Hoewel qBittorrent niet de meest bekende torrentclient is, is het momenteel wel de torrentclient zonder allemaal poespas welke je toch niet nodig hebt. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is qBittorrent? Plus- en minpunten van qBittorrent Installatie in woord en beeld Configuratie en tips van qBittorrent na de installatie voor optimaal gebruik Zoekmachine van qBittorrent gebruiken Wat is qBittorrent Deze torrentclient beschikt over alle gewenste opties om te downloaden vanaf de bekende torrent sites. De client is volledig gratis zonder reclame. De laatste versies van bekende torrentclients als uTorrent en Vuze zitten vol met functies en reclame welke je eigenlijk toch niet gebruikt. qBittorrent lijkt het meest op één van de eerst versies van uTorrent. De client lijkt ook op uTorrrent, heeft een geweldige geïntegreerde zoek machine, kan met alle torrent extensies overweg, is beschikbaar zowel Windows, Linux als OS X en is gratis. Plus- en minpunten van programma-naam Pluspunten Snelle, schone, duidelijke en gratis Torrent client Geïntegreerde zoek machine Werkt met alle torrent extensies Nederlandstalig Downloaden zonder torrent sites te openen minpunten Poorten doorsturen voor gebruik van optimale download snelheid Eventueel kan je hier de uitleg en introductie over het BitTorrent protocol vinden. Installatie in woord en beeld Download het programma hier of op Duken.nl. Installeer het programma door het installatie bestand te openen. Selecteer Nederlands Druk op volgende Accepteer de overeenkomst en druk op Volgende Laat de installatie van de onderdelen standaard en druk op Volgende Verander eventueel de locatie waar de software geïnstalleerd moet worden en druk op Installeren Even geduld tot de installatie is voltooit. Vink "Lauch qBittorrent." aan en druk op voltooien Bij het gebruik van qBittorrent staan naast normale bestanden (zoals open-source software en vrije werken) ook auteursrechtelijk beschermde bestanden. Het is volgens de wet niet toegestaan om auteursrechtelijk beschermd materiaal te verspreiden en ook niet om dit te downloaden. Druk op Akkoord. qBittorrent word gestart De applicatie is gestart en kan worden gebruikt om torrents te downloaden Configuratie en tips van qBittorrent na de installatie voor optimaal gebruik We gaan eerst naar de opties van het programma om de instellingen te bekijken. Kies Extra -> Opties Het opties scherm is zichtbaar, omdat het programma volledig Nederlandstalig is bespreken we niet alle opties. Deze zijn duidelijk beschreven naast de knoppen. Wel gaan we de downloads locatie aanpassen. Druk op de Downloads knop en selecteer onder de "harde schijf" kolom de optie om dit pad te veranderen naar uw eigen gewenste locatie waar de download bestanden in terecht komen. Onder de Snelheid opties is het mogelijk om een snelheidslimiet in te stellen. Zodat u eventueel andere computers binnen je netwerk niet lastig valt door de internetlijn volledig te (mis)bruiken. Bij de Bittorrent optie is kan je de Deelverhouding begrenzen. Een handige optie bij Private trackers zodat u niet "overseed". Zoekmachine van qBittorrent gebruiken In qBittorrent zit een zoekmachine. Hiermee is het mogelijk om te zoeken naar torrent bestanden zonder dat je bijvoorbeeld naar een website als thepiratebay of kickass hoeft te surfen. Ga naar Beeld -> Zoekmachine. Voor gebruik van de zoekmachine is Pyton nodig. Druk op Yes om deze te installeren Het kan even duren voordat Pyton gereed is met de installatie. Na de installatie van Pyton is de zoekmachine binnen de torrent client beschikbaar. Na de installatie is de "zoeken" knop zichtbaar en kan deze worden gebruikt. Druk op de Zoekplugins... knop om zoekmachines toe te voegen. Hierna moet je drukken op updates controleren. Er zullen automatisch nieuwe zoekplugins worden toegevoegd en geïnstalleerd. Nadat de zoekplugins zijn toegevoegd kan je gebruik maken van de zoek functie binnen qBittorrent. Wij gaan zoeken naar: TPB AFK: The Pirate Bay Away from Keyboard (2013). Dit is een film over The Pirate bay. Voer je zoekopdracht in en druk op zoeken. Het kan even duren voordat de zoekopdracht gereed is omdat qBittorrent op alle bekende torrentsites gaat zoeken naar jouw bestand. Als de status is veranderd naar Zoeken is klaar, is het zoeken voltooit. Selecteer jou gewenste bestand en druk op de knop Download om de download te beginnen. Via de knop "naar de beschrijvingspagina gaan" kom je op de pagina van de torrent met extra informatie over je download. Kies de locatie waar je de download wilt opslaan en druk op OK. In het tablad "Overdrachten" is je download zichtbaar met informatie. Groen geeft aan hoever het bestand is met downloaden. Op 100% is deze gereed Blauw geeft aan met hoeveel Seeds en Peers je verbonden bent Geel geeft aan hoe lang het duurt voordat de download voltooit is Orange geeft meer informatie aan over de verbonden Seeds en Peers Rood heeft de huidige downloadsnelheid aan. In dit geval 12.5 MB per seconden. Bij het drukken op de knop Inhoud kan je zien hoe ver de bestanden zijn gedownload. De download is voltooit en geeft de status Seeden aan. Druk met dr rechtermuis knop op de download en selecteer Doelmap openen om je download te zien. Windows verkenner word geopend en je kan je download gebruiken. In ons geval kunnen we de film afspelen. Selecteer Verwijderen om je download te stoppen. Je bestand word niet verwijderd! Zorg ervoor dat de optie "Ook bestanden op de harde schijf verwijderen" niet aan staat. Anders worden je bestanden wel verwijderd. Druk op Ok. Tot zover de handleiding van qBittorrent, een geweldige torrent client met een hele fijne zoekmachine waardoor je snel en gemakkelijk kan gaan beginnen met downloaden in de wondere wereld van torrents. Aanbevolen is om qBittorrent te gebruiken in combinatie met een VPN verbinding. Hierdoor zorg je ervoor dat je anoniem download. VPN verbinding Iedereen heeft wel eens gehoord van een VPN verbinding. Sommige weten precies wat VPN betekend terwijl andere niet bekend zijn met het gebruik en de functie van de VPN verbinding. Met een VPN verbinding is het mogelijk om anoniem gebruik te maken van het internet en te downloaden. Allereerst is het simpelweg veiliger internetten. Bij het normaal gebruik van internet is voor iedereen zichtbaar wat jou persoonlijk ip adres is, welke provider je hebt, waar je vandaan komt etc. Als je een VPN verbinding gebruikt zijn dit soort zaken niet meer zichtbaar en kan je je persoonlijk gegevens verbergen waardoor je anoniem gebruik kan maken van het internet. Belangrijkste voor de downloader is natuurlijk een eventuele auteur organisatie jouw persoonlijke gegevens niet kan achterhalen... Wij hebben een aantal VPN providers getest waaronder die van Private Internet Access (PIA). PIA komt als beste uit de test en staat onder andere het downloaden van torrents en nieuwsgroepen toe. Het bedrijf houdt geen gegevens / logs bij van wat je download en ze zullen je gegevens dus niet door kunnen spelen aan autoriteiten mochten die daarom vragen. Je met hierdoor 100% veilig. Het downloaden via torrents over de servers gaat met PIA met de maximale snelheid en ze zijn goedkoop. Daarnaast kan je je account delen omdat je met 10 apparaten tegelijk gebruik mag maken van het abonnement.
    1 point
  40. Welkom bij de handleiding van Snail driver. Met dit programma is het mogelijk om drivers en stuurprogramma's van Windows te vinden en te installeren of bij te werken. In dit artikel geven we een introductie, gebruikers handleiding en de configuratie voor het optimaal gebruik maken van Snaildriver. Wat komt er aan bod deze handleiding? Wat is Snaildriver? Plus- en minpunten van Snaildriver Installatie in woord en beeld Configuratie en tips van Snaildriver na de installatie voor optimaal gebruik Wat is Snaildriver? Stuurprogramma's updaten kan vaak voor de nodige problemen zorgen, gelukkig bestaat er software die u een helpt zoals SnailDriver. Als u al eens op zoek geweest bent naar een stuurprogramma, weet u dat er veel rotzooi op het internet te vinden is. Software die u veel beloofd om stuurprogramma's downlloaden en ze te installeren. Maar dan wordt u gevraagd te registreren, te betalen of andere rommel te installeren. Gelukkig bestaat er ook software dat wel doet wat het beloofd: SnailDriver. Om goed te kunnen functioneren moet Windows communiceren met allerlei losse onderdelen die in je pc zitten of erop aangesloten zijn. Dat gebeurt door middel van stuurprogramma’s en die zijn – zoals je weet – soms niet meer actueel. Het programma ziet er overzichtelijk uit en doet zijn taak razendsnel. Binnen een minuut zie je welke onderdelen aan vervanging toe zijn en kunt je die klus vervolgens met een enkele muisklik klaren. Plus- en minpunten van SnailDriver Pluspunten Het is een lichtgewicht en snel programma Drivers updaten met één klik Meer dan 350.000 apparaat drivers in database SnailDriver is een gratis programma minpunten Toont niet de gegevens van de release van het nieuwe stuurprogramma Installatie in woord en beeld Download het programma Snaildriver of hier Installeer het programma. Start het installatie programma. Druk op Next. Kies een locatie voor de installatie en druk op Next. Maak eventueel een snelkoppeling op uw desktop, quicklaunch en start menu en druk op Next. Druk op Install om de applicatie te installeren De applicatie is geïnstalleerd, druk op Finish om de applicatie te starten. Configuratie en tips van programma-naam na de installatie voor optimaal gebruik Het programma is gestart en bevat een aantal opties. Voordat wij gaan scannen naar stuurprogramma's gaan we eerst de instellingen van SnailDrive veranderen. Druk op het tandwiel icoon. Standaard staat de optie aan in de applicatie om deze automatisch te starten als Windows start. Wij vinden deze optie overbodig, tenslotte ga je de applicatie alleen gebruiken als je opzoek bent naar stuurprogramma's of stuurprogramma's wilt bijwerken. Zet de optie "Launch automatically when Windows startup" uit en druk op Apply. We zijn klaar om de computer te voorzien van missende of nieuwe stuurprogramma's. Druk op de grote SCAN knop. Even geduld. SnailDriver geeft bij ons aan dat er twee verouderde stuurprogramma's zijn. Beide kunnen worden bijgewerkt, eventueel missende stuurprogramma's van hardware word ook gevonden en weergegeven. Druk op Update. Even geduld, de stuurprogramma's worden gedownload, bijgewerkt en automatisch geïnstalleerd. SnailDriver is klaar met de update en geeft een overzicht weer met de acties. In ons geval zijn de stuurprogramma's succesvol bijgewerkt. Wel geeft de applicatie aan dat er een herstart nodig is van het systeem. Herstart het systeem zodat alle stuurprogramma's juist zijn bijgewerkt. Vragen of opmerkingen kunnen in de reacties of als losse vragen in het forum van Duken.nl
    1 point
This leaderboard is set to Amsterdam/GMT+01:00
×
×
  • Create New...